Evan Zhao. Foto: Linda Verweij voor TechGelderland
Evan Zhao. Foto: Linda Verweij voor TechGelderland

Hoe redox-flowbatterijen bijdragen aan een schonere wereld

Evan, Noël en Giu onderzoeken aan de Radboud Universiteit Nijmegen de werking van redox-flowbatterijen. ‘Door de energiedichtheid te verbeteren, kun je met deze batterijen meer groene energie opslaan.’

Een team van onderzoekers van de Radboud Universiteit heeft zich de afgelopen drie jaar verdiept in de werking en verbetering van redox-flowbatterijen. Deze innovatieve technologie biedt een veelbelovende oplossing voor het opslaan van hernieuwbare energie zoals zonne- en windenergie. Universitair docent Evan Zhao en zijn team - Noël de Kler en Giu Silva Testa - combineren geavanceerde onderzoeksmethoden om de prestaties van deze batterijen te verbeteren en hun toepassing in de praktijk te versnellen.

Wat zijn redox-flowbatterijen?

In tegenstelling tot traditionele batterijen, zoals die in je telefoon of elektrische auto, slaan redox-flowbatterijen energie op in vloeibare elektrolyten. Deze batterijen hebben twee aparte reservoirs met elektrolytoplossingen. De moleculen in deze oplossingen genereren energie door middel van elektrochemische reacties, zonder dat ze met elkaar mengen.
‘Je kunt het systeem zien als een energiecentrale in het klein’, legt promovendus Silva Testa uit. ‘Hoe groter de tanks, hoe meer energie je kunt opslaan. Dit maakt deze batterijen perfect voor grootschalige toepassingen, zoals het opslaan van overtollige energie uit elektriciteitsnetwerken.’

Dit is vooral nuttig op momenten dat hernieuwbare bronnen, zoals zonnepanelen en windmolens meer energie opwekken dan ze verbruiken. Redox-flowbatterijen slaan deze energie op en zetten die in wanneer de vraag groter is dan het aanbod, bijvoorbeeld tijdens piekuren of op bewolkte dagen.

Het onderzoeksteam aan het werk

Het team van de Radboud Universiteit richt zich op drie hoofddoelen:

  1. Verbeteren van de batterijstabiliteit: door beter te begrijpen wat er op moleculair niveau gebeurt tijdens het opladen en ontladen, zijn de onderzoekers in staat moleculen te ontwikkelen die langer meegaan en stabieler zijn. ‘We gebruiken geavanceerde analysemethoden, zoals nucleaire magnetische resonantie (NMR) om te zien hoe de moleculen zich gedragen’, vertelt Silva Testa.
  2. Verhogen van de energiedichtheid: ‘We werken aan nieuwe moleculen, die meer elektronen overdragen, wat betekent dat de batterij meer energie kan opslaan’, verklaart postdoctoraal onderzoeker De Kler. ‘Het doel is batterijen te maken die drie keer zo krachtig zijn als de huidige modellen.’
  3. Ontwikkelen van diagnostische hulpmiddelen: Zhao vergelijkt het werk van het team met een MRI-scanner in het ziekenhuis. ‘We maken instrumenten, waarmee je de batterij als het ware kunt scannen. Hierdoor zij we in staat precies te zien waarom een batterij goed of juist niet goed functioneert.’
Noel de Kler, Giu Silva Testa en Evan Zhao, foto Linda Verweij
Gia Silva Testa, Noël de Kler en Evan Zhao

Van laboratorium naar praktijk

Een belangrijk aspect van het onderzoek is de praktische toepasbaarheid. De Kler benadrukt: ‘We willen niet alleen theoretische verbeteringen doorvoeren, maar ook concrete oplossingen bieden die de industrie kan gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan batterijen, die zonne-energie van huishoudens efficiënter opslaan.’

Daarnaast heeft het team een compacte en betaalbare combinatie van twee analysemethoden – NMR en elektron paramagnetische resonantie (EPR) – ontwikkeld. ‘Deze technieken vullen elkaar aan en geven ons unieke inzichten in het gedrag van de batterij’, vertelt Silva Testa. ‘We willen de technologie toegankelijk maken voor onderzoekers én voor bedrijven die deze batterijen willen ontwikkelen en gebruiken.’

Bijdragen aan de energietransitie

De sociale impact van dit onderzoek is groot: Nederland en andere landen streven naar een CO2-neutrale toekomst, daarbij helpen redox-flowbatterijen om hernieuwbare energiebronnen beter te benutten.
De Kler: ‘Het mooie van deze batterijen is dat ze veilig en milieuvriendelijk zijn. Ze gaan lang mee en zijn brandveilig.’ Dit maakt ze een aantrekkelijk alternatief voor traditionele batterijen, die vaak minder duurzaam en gevoeliger voor oververhitting zijn.
‘Ons uiteindelijke doel is een batterij te maken die tien tot twintig jaar meegaat, zonder dat de capaciteit noemenswaardig achteruitgaat’, vult Zhao aan. ‘Dit zou een enorme stap zijn in het realiseren van een stabiel en duurzaam energiesysteem.’

Op weg naar schonere toekomst

De leden van het onderzoeksteam leveren een belangrijke bijdrage aan de energietransitie. Zhao: ‘Onze technologie is niet alleen bedoeld voor het hier en nu, maar ook voor de toekomst. We willen systemen creëren, die energieopslag toegankelijk maken voor iedereen, van huishoudens tot grote energienetwerken. Het potentieel is enorm, en we zijn er trots op dat we hieraan mogen meewerken!’

Tekst: Joep Peters voor TechGelderland

Foto's: Linda Verweij voor TechGelderland

Giu Silva Testa en Noel de Kler