Films zijn voor kinderen meer dan alleen entertainment. Kinderen kunnen inzichten over zichzelf, anderen en de samenleving halen uit films zoals Disney’s Moana (‘Vaiana’ in Nederland). Dat blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit, dat is gepubliceerd in Journal of Children and Media. ‘Het is opvallend hoe kinderen de lessen uit de film meteen toepassen in hun eigen leven,’ zegt onderzoeker Nienke Vervoort. ‘Ze vertelden bijvoorbeeld dat ze door Moana beseften dat je moet blijven proberen als iets moeilijk is. Zoals wanneer je op school zit en niet uit een rekenvraag komt.’
Net zo moedig als Moana
Voor het onderzoek bekeken 55 Nederlandse kinderen tussen de 7 en 12 jaar de film Moana (2016). Daarna werden ze in duo’s geïnterviewd. Uit eerder onderzoek was al duidelijk geworden dat films volwassenen kunnen helpen nadenken over hun eigen leven. Over hoe films betekenisvol kunnen zijn voor kinderen is echter weinig bekend.
Uit het onderzoek blijkt dat kinderen vooral geïnspireerd werden door sterke karaktereigenschappen van hoofdpersonage Moana, zoals moed, doorzettingsvermogen en samenwerking. Veel kinderen koppelden deze eigenschappen direct aan hun eigen leven, bijvoorbeeld aan situaties op school, bij sport of in sociale contacten. Oudere kinderen herkenden zich daarnaast in Moana’s zoektocht naar zelfstandigheid en eigen identiteit.
Persoonlijk en maatschappelijk
De onderzoekers zagen daarnaast dat kinderen zich goed konden verplaatsen in de gevoelens en drijfveren van personages. Daardoor gingen zij genuanceerder nadenken over goed en fout. Ook pikten veel kinderen op welke maatschappelijke thema’s de film aan de kaak stelt. Sommige kinderen legden bijvoorbeeld verbanden tussen de verdwijnende natuur in Moana en klimaatverandering in de echte wereld. Anderen reflecteerden kritisch op de schoonheidsidealen die in de film terugkomen.
‘Deze resultaten zijn extra interessant voor ouders, leerkrachten en andere opvoeders’, aldus Vervoort. ‘Films kunnen een waardevolle rol spelen in de ontwikkeling van kinderen, zeker wanneer volwassenen samen met kinderen naar films kijken en erover doorpraten. Filmverhalen kunnen kinderen helpen reflecteren op persoonlijke en maatschappelijke thema’s die belangrijk zijn in hun eigen leven, waardoor ze zich verder kunnen ontwikkelen.’