De korte film, geproduceerd door Ozasir Kacar en haar zus, is geïnspireerd op haar promotieonderzoek. Dat onderzoek richtte zich op vrouwelijke ondernemers in Nederland en Turkije, waaronder vrouwen met een migratieachtergrond en vrouwen met verschillende religieuze en etnische achtergronden. Aan de hand van levensverhalen onderzocht ze hoe maatschappelijke, institutionele en politieke structuren vrouwen zowel kunnen ondersteunen als beperken. ‘Die structuren worden vaak gevormd door het patriarchaat, etnische en religieuze normen of gendergerelateerde verwachtingen over wat vrouwen zouden moeten doen en hoe ze zich zouden moeten gedragen’, legt de onderzoekster uit.
Passieve toeschouwers of vrouwen met eigen inbreng?
‘In onderzoek naar migratie en ondernemerschap worden deze vrouwen vaak sterk als slachtoffers afgeschilderd, alsof onderdrukkende structuren simpelweg hun keuzes dicteren’, zegt Ozasir Kacar. ‘Maar vrouwen zijn niet alleen passieve toeschouwers, ze hebben veel zeggenschap en inspraak in hun eigen levensloop.’
Ozasir Kacar, inmiddels universitair hoofddocent ondernemerschap en samenleving aan de Radboud Universiteit, wilde de reikwijdte van haar bevindingen uitbreiden tot buiten de academische bubbel. ‘Wat we in de academische wereld doen, is zeer waardevol, maar meestal blijft de impact beperkt tot de academische wereld.’ De korte film heeft elf prijzen gewonnen op diverse filmfestivals, waaronder het Kraken International Film Festival en het Mirada Corta Short Film Festival. De film is vertoond in Nijmegen en Glasgow, en Ozasir Kacar heeft plannen voor verschillende vertoningen dit najaar, met als doel beleidsmakers en vrouwenbelangenorganisaties te bereiken.
In de korte film komt de hoofdpersoon, Melisa, na een drukke werkdag thuis en vindt ze een spiegel die voor haar deur is achtergelaten. Zodra ze de spiegel naar binnen haalt en ervoor gaat staan, ontdekt ze elke keer dat ze erin kijkt een andere Melisa. De spiegel toont andere versies van haar die andere kansen hadden en met andere uitdagingen werden geconfronteerd, van verschillende etnische afkomst zijn en verschillende talen spreken. Ze beseft dat als ze in haar leven met andere kansen en uitdagingen te maken had gehad, ze misschien wel een van de mensen was geworden die ze vroeger als ‘de ander’ beschouwde.
Input voor toekomstig onderzoek
Tot nu toe hebben de vertoningen waardevolle, onverwachte input opgeleverd voor haar toekomstige onderzoek. De discussies met het publiek na afloop van de vertoningen hebben haar kijk op het project fundamenteel veranderd. ‘Ik realiseerde me dat dit niet langer alleen mijn film is’, legt Ozasir Kacar uit. ‘Mensen interpreteren de film op manieren waar ik zelf nog niet eens aan had gedacht. Terwijl sommige kijkers direct de specifieke hindernissen herkennen die een vrouwelijke ondernemer tegenkomt, reageren anderen sterker op thema’s als migratie, ouderschap, religie of uitsluiting door leeftijdsgenoten.’
Ozasir Kacar werkt momenteel aan een wetenschappelijk artikel over filmmaken als een vorm van kenniscreatie, dat ze later dit jaar op een conferentie wil presenteren. ‘Oorspronkelijk hoopte ik dat deze korte film een manier zou zijn om mijn onderzoek bij een breder publiek onder de aandacht te brengen. Dit proces heeft me echter laten zien dat maatschappelijke en wetenschappelijke impact nauw met elkaar verweven zijn. Filmmaken brengt niet alleen wetenschap over; het genereert actief nieuwe wetenschappelijke inzichten.’