Vijf opgehangen mannen voor de vensters van het gemeentehuis en een onthoofde burgemeester. Zo eindigde de politieke machtsstrijd die begin achttiende eeuw in Nijmegen woedde en zich ook naar andere steden uitbreidde. Nadat stadhouder Willem III in 1702 overleed, zag een groep invloedrijke Nijmeegse families kans om weer politieke macht uit te kunnen oefenen. Door toedoen van Willem III waren ze al meer dan 25 jaar uitgesloten van bestuurlijke functies, en dat was tegen het zere been van veel Nijmegenaren.
Verbannen burgermeester
Na de dood van Willem III begon een roerige periode die bekendstaat als de Nijmeegse Plooierijen. De van politieke functies uitgesloten Nijmeegse regentenfamilies (de Nieuwe Plooi) kwamen in opstand tegen de zittende bestuurders (de Oude Plooi). ‘Drie jaar lang werd er door de Nieuwe en de Oude Plooi touwgetrokken om de macht en dat ging er uiteindelijk hard aan toe,’ legt historicus Erika Manders uit. In 1705 stormden op instigatie van de verbannen burgemeester Willem Roukens aanhangers van de Oude Plooi het stadhuis binnen om zo de macht te heroveren. ‘Dit mislukte en als vergelding werden vijf mannen voor de vensters van het gemeentehuis opgehangen. Burgermeester Willem Roukens werd de volgende dag zonder vermeldenswaardig proces onthoofd.’
Hoewel de machtsstrijd begin achttiende eeuw grote impact had op de stad en haar inwoners, is er bij de meeste Nijmegenaren anno 2024 weinig over de Plooierijen bekend. Reden voor Manders en haar collega’s om deze geschiedenis opnieuw tot leven te brengen. Dit als onderdeel van het project Waalpaintings. Waalpaintings wil de rijke, maar vaak niet meer zichtbare Nijmeegse stadsgeschiedenis weer zichtbaar maken in een serie van vijftien muurschilderingen.