Zaslove en Meijers
Zaslove en Meijers

Populisme in beeld: Nieuwe inzichten in de belangrijkste kenmerken van Europese partijen

De POPPA Expert Survey 2023 analyseert de belangrijkste kenmerken van politieke partijen in Europese democratieën. Op basis van expertoordelen registreert het onderzoek de mate van populisme en de ideologische standpunten van partijen. In totaal zijn 312 partijen in 31 Europese landen geanalyseerd. Naast populisme werpt het onderzoek ook licht op de houding van partijen ten opzichte van democratische medezeggenschap, compromisbereidheid en actuele kwesties zoals klimaatverandering. De dataset biedt dus waardevolle inzichten in de politieke profielen van Europese partijen.

Over het onderzoek

Het deskundigenonderzoek, dat in 2017 is gestart door Maurits J. Meijers en Andrej Zaslove, beiden van de Radboud Universiteit Nijmegen, meet de manifestatie van populisme op het niveau van politieke partijen en analyseert belangrijke ideologische kenmerken. Het team van hoofdonderzoekers wordt aangevuld door Robert A. Huber van de Universiteit van Salzburg: “Deze dataset is het resultaat van een succesvolle internationale samenwerking die ons in staat stelt populisme op het niveau van politieke partijen te meten en langetermijntrends in de politieke landschappen van Europa te observeren”, aldus de projectleiders.

De 2018 Populism and Political Parties Expert Survey (POPPA) dataset vertegenwoordigt de eerste ronde van het deskundigenonderzoek. Tussen april en juli 2018 werden 294 landenexperts ondervraagd over 250 partijen in 28 Europese landen met betrekking tot populisme, politieke stijl, partijideologie en partijorganisatie. Het bijbehorende artikel is gepubliceerd in Comparative Political Studies. De data is publiek beschikbaar op Harvard Dataverse en is al meer dan 4000 keer gedownload. Een duidelijk bewijs van de waardevolle bijdrage aan de politiek-wetenschappelijke gemeenschap.

Belangrijkste bevindingen van het onderzoek

De enquête onder experts geeft een gedifferentieerd beeld van het politieke landschap in Europa. Zoals de projectleiders uitleggen: 'Het centrale doel van de studie is om de mate van populisme van politieke partijen te meten. Het onderzoek geeft informatie over hoe populistisch alle relevante partijen in Europa zijn. De resultaten dragen bij aan een beter begrip van politieke partijen en hun gedrag.

Naast populisme meet het onderzoek ook andere belangrijke politieke kenmerken zoals standpunten over democratie, klimaatverandering en sociale kwesties. De resultaten laten zien dat veel Europese partijen de afgelopen jaren ideologisch zijn verschoven.

Resultaten voor Nederland

Wat de partijen in Nederland betreft, levert het onderzoek ook spannende nieuwe bevindingen op. Het is vooral interessant dat er voor het eerst gegevens zijn verzameld over de BBB (BoerBurgerBeweging). We vinden dat de BBB aanzienlijk populistisch is, maar minder populistisch dan de PVV of Forum voor Democratie. Bovendien is de NSC beslist niet populistisch, ondanks haar kritiek op het politieke establishment. De belangrijkste populistische partijen in Nederland blijven de PVV, Forum voor Democratie en in mindere mate SP en JA21”, aldus de projectleiders.

Doelgroepen en mogelijke toepassingen

Het onderzoek is gericht op onderzoekers, studenten, datajournalisten en geïnteresseerde burgers. 'De data is gratis online beschikbaar in alle gangbare formaten. We hebben ook een gebruiksvriendelijke app ontwikkeld die het mogelijk maakt om de resultaten te visualiseren zonder diepgaande statistische kennis”, merken de auteurs op.

De gegevens geven een uitgebreid beeld van de politieke partijen en maken het mogelijk om hun niveau van populisme door de tijd heen te vergelijken. Populisme is een centraal onderwerp in het politieke debat sinds de pandemie. Hoewel Brexit en de verkiezing van Donald Trump worden genoemd als keerpunten, ontbreken vaak de benodigde gegevens om dit fenomeen op een breed niveau te begrijpen. Met de nieuwe 2023-resultaten wordt het mogelijk om te onderzoeken hoe partijen zijn veranderd sinds 2018. Dit is met name relevant om de dynamiek van populisme beter te begrijpen en op basis hiervan politieke strategieën te ontwikkelen,' leggen de auteurs / de projectleiders uit.

Meer informatie over de gegevens is te vinden op www.poppa-data.eu. De data is gratis beschikbaar op het Harvard Dataverse platform en via een speciaal ontwikkelde app op: http://shiny.poppa-data.eu.

Contactinformatie

Organisatieonderdeel
Politicologie
Gaat over persoon
dr. A.S. Zaslove (Andrej)