Radboud Universiteit werkt samen met AstraZeneca voor beter zicht op milieurisico’s medicijnen

Een groot Europees onderzoeksconsortium gaat de komende zes jaar een instrument ontwikkelen dat gebruikt kan worden om milieurisico’s van medicijnen beter te beoordelen. In het project PREMIER, dat getrokken wordt door de Radboud Universiteit en farmaceutisch bedrijf AstraZeneca, werken in totaal 25 Europese partners samen.

Medicijnresten kunnen tot milieuschade leiden. Een groot deel van alle medicijnen komt via onze ontlasting in het riool terecht. Sommige stoffen worden maar voor een klein deel verwijderd door waterzuiveringsinstallaties, waardoor ze uiteindelijk terecht komen in oppervlaktewater of drinkwater. ‘Beruchte effecten hiervan zijn bijvoorbeeld geslachtsverandering bij vissen als gevolg van oestrogenen in het water. Ook zijn er bijvoorbeeld aanwijzingen gevonden dat vissen ander gedrag kunnen gaan vertonen door blootstelling aan antidepressiva’, vertelt projectcoördinator Ad Ragas, milieuwetenschapper aan de Radboud Universiteit.

Samen met AstraZeneca en 23 andere Europese partners gaan onderzoekers van de Radboud Universiteit een systeem ontwikkelen om de milieurisico’s van medicijnen in kaart te brengen. Hiervoor wordt een database samengesteld waarin de milieu-eigenschappen van actieve ingrediënten uit medicijnen te vinden zijn, zoals de mate van afbreekbaarheid in het milieu en giftigheid voor vissen. Daaraan gekoppeld zit een beslissingssysteem waarbij de verwachte blootstelling en effecten van bepaalde stoffen kunnen worden geraadpleegd.

Nieuwe maatregelen en groenere medicijnen

‘De farmaceutische industrie is sinds 2006 verplicht om de milieurisico’s van nieuwe medicijnen in kaart te brengen als zij deze in Europa op de markt willen brengen. Het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) en andere landelijke instanties houden hier toezicht op’, zegt Ragas. ‘Maar er zijn nu zo’n 1500 tot 1800 stoffen op de markt van voor 2006 waarvan de milieurisico’s nooit in kaart zijn gebracht. Met dit project hopen we dat beleidsmakers, maar ook farmaceutische bedrijven, waterbeheerders, drinkwaterbedrijven en ziekenhuizen deze medicijnen opnieuw kunnen bekijken. Dat geeft hopelijk aanleiding tot nieuwe maatregelen om het milieu beter te beschermen.'

‘Daarnaast kunnen de tools die we ontwikkelen in theorie ook worden gebruikt om groenere medicijnen te ontwikkelen. Of dat praktisch ook haalbaar is, gaan we tijdens het project verkennen door een dialoog op te starten tussen medicijnontwikkelaars en milieuwetenschappers.’

Het onderzoeksconsortium, dat onder leiding staat van de Radboud Universiteit en AstraZeneca, bestaat in totaal uit vijfentwinting Europese samenwerkingspartners, waaronder universiteiten en onderzoeksinstituten, (farmaceutische) bedrijven en regelgevende instanties. Het onderzoek van de publieke partners uit het project wordt gefinancierd door het Horizon 2020-programma van de Europese Commissie via het Innovative Medicines Initiative (IMI).

Dit project ontvangt financiering vanuit het Innovative Medicines Initiative 2 Joint Undertaking (JU) onder grantnummer  87558. Deze Joint Undertaking (JU) wordt mogelijk gemaakt door het Horizon 2020 onderzoeks- en innovatieprogramma van de Europese Unie en door EFPIA.

Meer informatie op https://imi-premier.eu/

Meer weten? Neem contact op met

  • Ad Ragas, a.ragas [at] fnwi.ru.nlclass="externLink"
  • Persvoorlichting & Wetenschapscommunicatie Radboud Universiteit, 024 361 6000, media [at] ru.nl

Aan deze website wordt nog gewerkt. Meer informatie: 'een nieuwe website'.