Nieuw onderzoek van de Radboud Universiteit laat zien dat gemeenten met hechte sociale structuren en een stabiele woonbevolking duidelijk minder bedrijfsbeëindigingen kenden tijdens de crisis. De onderzoekers analyseerden alle 379 Nederlandse gemeenten en ontdekten grote verschillen in het aantal organisaties dat in het eerste pandemiejaar stopte. De economische gevolgen waren per regio zeer verschillend, hoewel de landelijke lockdownmaatregelen voor iedereen gelijk waren. Volgens Koornneef en Vermeulen speelde sociale cohesie de doorslaggevende rol.
Sociale cohesie is cruciaal voor economische veerkracht tijdens een crisis
Wat doe je als gemeenschap als je met een tegenslag of crisis wordt geconfronteerd, zoals Covid-19? Blijf je dan op dezelfde voet economisch functioneren? Bedrijfskundigen Stephanie Koornneef en Patrick Vermeulen onderzochten, in samenwerking met Tilburg University en Rotterdam School of Management, de impact van sociale cohesie op de economische veerkracht van gemeenschappen. Wat blijkt? Gemeenschappen met sterke sociale banden waren aanzienlijk beter in staat de economische schok van de coronapandemie op te vangen.
Verwantschap en woonstabiliteit
In het onderzoek van Koornneef en Vermeulen staan twee dimensies van sociale cohesie centraal:
- Verwantschap (kinship): een gedeelde identiteit, wederzijdse steun en verantwoordelijkheidsgevoel onder inwoners;
- Woonstabiliteit: langdurig verblijf in dezelfde gemeenschap, waardoor duurzame en betrouwbare sociale netwerken ontstaan.
Een gemeenschap die hoog scoorde op deze dimensies, bleek sneller in staat om hulp te organiseren, ondersteuning te coördineren en economische activiteiten uit te voeren.
Cruciale rol van familiebedrijven
Een belangrijk inzicht uit het onderzoek is de rol van familiebedrijven. Gemeenten met een hoog aandeel familiebedrijven bleken economisch veerkrachtiger bij een crisis. Dankzij de sterke lokale verankering en langetermijnoriëntatie waren familiebedrijven eerder bereid om op korte termijn zich in te zetten voor de lokale werkgelegenheid en om voorzieningen te behouden. Ook merkten de onderzoekers dat bewoners zich wilden inzetten voor de lokale ondernemers. Koornneef: “Ons onderzoek toont de kracht van verbonden gemeenschappen in tijden van nood: bewoners en bedrijven steunen elkaar, soms met hele creatieve en lucratieve acties, om de gemeenschap in stand te houden, ook al gaat dat eventueel ten koste van winstgevendheid op de korte termijn.” Vermeulen vult aan: “Familiebedrijven zijn niet slechts de stille getuigen van een crisis — ze zijn de schokdempers van de lokale economie. In gemeenschappen met meer familiebedrijven daalde het aantal faillissementen significant meer dan in gemeenschappen met minder familiebedrijven. Ze putten uit familiekapitaal, handhaafden arbeidsrelaties en fungeerden als moreel kompas voor de gemeenschap.”
Literatuurverwijzing
https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/01708406261432829?forwardService=showFullText&tokenAccess=IZVDDJKBAKC9SYMSKT5T&tokenDomain=eprints
Contactinformatie
Meer weten? Neem contact op met een van de onderzoekers.
- Organisatieonderdeel
- Faculteit der Managementwetenschappen, Institute for Management research, Sectie Bedrijfskunde
- Gaat over persoon
- dr. S.C.J. Koornneef (Stephanie) , prof. dr. P.A.M. Vermeulen (Patrick)