Heated Rivalry
Heated Rivalry

Sport en seksualiteit: het onverwachte succes van Heated Rivalry

In Amerika en Canada houdt de serie mensen al maanden in z’n greep, terwijl Nederlanders er reikhalzend naar uitkijken: Heated Rivalry, het zesdelige drama over twee hockeyers die op het ijs elkaars concurrenten zijn, maar daarbuiten een liefdesrelatie ontwikkelen. Communicatiewetenschapper Joël Hendrix legt uit waar de hype vandaan komt, wat de show zo goed maakt en welke impact de serie kan hebben. ‘Financierders en streamingdiensten vonden de show te expliciet, maar nu is iedereen lyrisch.’

Ilya Rozanov en Shane Hollander zijn elkaars grootste rivalen. Als sterspelers van de Boston Raiders en de Montreal Metros én van de nationale ploegen van Canada en Rusland proberen ze elkaar steeds weer te verslaan. Ondertussen leren ze elkaar ook buiten de wedstrijden kennen en bloeit de liefde tussen de twee topsporters op. Maar in de hypermasculiene ijshockeywereld lijkt uit de kast komen geen optie. Er is ook nog een tweede verhaallijn in de serie, die focust op veteraan Scott Hunter en Christopher “Kip” Grady. Zij ontmoeten elkaar in een smoothiebar en vanaf dat moment is er een onmiskenbare connectie. 

Kijkers smullen onder meer van de ‘verboden liefde’, de worsteling van twee jonge mannen met hun identiteit, de competitieve ijshockeywereld. En niet te vergeten: de vele pikante seksscènes. Juist door die expliciete scènes durfden veel ondernemingen het niet aan om de show te financieren, waardoor deze aanvankelijk alleen op de relatief kleine Canadese streamingdienst Crave te zien was. 

‘Maar nu is iedereen lyrisch’, vertelt Joël Hendrix. Als communicatiewetenschapper onderzoekt ze hoe verhalen in entertainmentmedia de openheid ten opzichte van ondervertegenwoordigde groepen, zoals de LHBTI+ gemeenschap beïnvloeden. ‘Wat vooral opvalt, en wat we nog niet vaak zien in films en series, is de queer joy: de positieve gevoelens die voortkomen uit het omarmen van queer-zijn als onderdeel van je identiteit.’ 

Hendrix interviewde voor haar onderzoek veel mensen binnen de LHBTI+ gemeenschap. In die interviews kwam regelmatig ter sprake dat veel films en series het queer-zijn tot het centrale probleem stellen en dat het verhaal slecht afloopt. ‘Heated Rivalry beschrijft een positiever verhaal waarin homo- en biseksualiteit weliswaar belangrijke thema’s zijn, maar zeker niet de enige. Het gaat natuurlijk over ijshockey en het doen van topsport, maar ook over hun emotionele ontwikkeling en over hoe ze omgaan met de schijnwerpers.’ Omdat je zoveel meer ziet dan alleen de seksualiteit van Ilya en Shane zouden communicatiewetenschappers spreken van respectvolle representatie.

Cultuurverandering in de sportwereld?

De respectvolle representatie en de authenticiteit van de serie, bijvoorbeeld door de realistische weergave van de ontwikkeling van zelfacceptatie, zijn twee van de verklaringen voor de immense populariteit van Heated Rivalry, stelt Hendrix.  ‘De serie behandelt universele thema’s zoals identiteit, jezelf kunnen zijn en het vinden van liefde. Het zou dus te kort door de bocht om Heated Rivalry weg te zetten als een homo-romcom.’ En hoewel Hendrix de uitgebreide video-analyses en blogs over Heated Rivalry waardeert, zouden die wat haar betreft verder mogen gaan dan de vraag ‘waarom kijken zoveel heterovrouwen ook naar Heated Rivalry?’. 

‘Het is op zich geen onlogische vraag om te stellen. Een van de verklaringen is dat, in tegenstelling tot de meeste Hollywoodproducties, nu niet de vrouw, maar de man als seksobject te zien is. Om diezelfde reden wordt gayporno ook vaak door heterovrouwen bekeken.’ Tegelijkertijd zorgt de focus op welke sociale groepen waarom kijken ervoor dat Heated Rivalry alsnog in een bepaalde hoek wordt geplaatst. ‘Op die manier neem je toch weer aan dat dat de serie in eerste instantie voor homoseksuele mannen zou zijn gemaakt, terwijl de populariteit van de serie juist laat zien dat het weinig tot niet ter zake doet tot welke sociale groep je behoort om de serie te kunnen waarderen. Bij een romcom met heteroseksuele personages in de hoofdrol zou ook niemand zich afvragen waarom die ook door queer mensen wordt bekeken.’ 

Interessanter vindt Hendrix de vraag hoe topsporters naar een serie als deze kijken. ‘Het zou natuurlijk heel bijzonder zijn als de serie iemand de moed geeft om uit de kast te komen, maar als het sporters die met hun identiteit worstelen steun kan bieden is dat ook al positief.’ Algemener roept Heated Rivalry de vraag op wat masculiniteit betekent in de sportwereld. In de serie dagen Ilya en Shane de norm uit van wat het betekent om een man te zijn in die wereld. Zou dat ook aan een cultuurverandering in de NHL (de Amerikaans-Canadese ijshockeycompetitie) kunnen bijdragen?

Heated Rivalry

Will and Grace Effect

Door haar onderzoek weet Hendrix dat het meten van de impact van een film of serie niet gemakkelijk is. ‘Je kan mensen wel bevragen naar hun opvattingen, ze blootstellen aan scenes uit een serie en ze later nogmaals bevragen om te kijken in hoeverre een verschuiving heeft plaatsgevonden. Maar mensen krijgen dagelijks zoveel informatie binnen dat je moeilijk kan achterhalen of een eventuele verschuiving het gevolg is van de serie of van iets anders.’

Bovendien, benadrukt Hendrix, moeten we de impact van individuele series niet overschatten. ‘Je kunt het beter zien als een schakeltje in een grotere beweging.’ Toch kunnen series wel belangrijke schakels zijn, juist omdat ze gesprekken op gang brengen. ‘In Amerika spreekt men wel van het Will & Grace Effect, waarmee de positieve invloed van de sitcom op de acceptatie van homoseksuele en lesbische stellen bedoeld wordt. Dit effect is nooit getoetst, maar de show wordt zelfs gezien als springplank voor de legalisering van het homohuwelijk. Zo stelde Joe Biden dat de serie een van de factoren was waardoor hij equal marriage ging ondersteunen.’

Meer risico nemen

Kan Heated Rivalry ook zo invloedrijk worden of blijft het bij een hype? Voor Hendrix is dat nog wel de interessantste vraag. ‘Het is veel onderwerp van gesprek en er is al getekend voor een tweede seizoen, dus dat zijn goede signalen, maar uiteraard blijft het afwachten wat de impact van deze serie écht gaat zijn’. Wat Heated Rivalry volgens Hendrix al wél heeft bewezen, is dat bedrijven best wat meer risico mogen nemen met de series die ze financieren. ‘Representatie van ondervertegenwoordigde groepen hoeft, mits goed gedaan, niet voor een nichepubliek te zijn. En Heated Rivalry bewijst dat mediabedrijven hier wat minder voorzichtig in mogen zijn en meer in kunnen investeren.’

Heated Rivalry is vanaf 23 januari te zien in Nederland via HBO Max.

Contactinformatie

Thema
Diversiteit, Kunst & Cultuur, Media & Communicatie