Team met IMM-onderzoekers ontwikkelt betaalbare en toegankelijke diagnostische test voor reumatoïde artritis
Onderzoeksbericht
Er is een groeiende behoefte aan betaalbare en efficiënte diagnostische tests voor reumatoïde artritis (RA), vooral in gebieden waar slechts beperkte middelen beschikbaar zijn voor de gezondheidszorg. Een team van onderzoekers van het Instituut voor Moleculen en Materialen (IMM) van de Radboud Universiteit en het multidisciplinaire onderzoeksbedrijf Novio Catalpa heeft een nieuwe, goedkope diagnostische test ontwikkeld die gericht is op het aanpakken van deze uitdaging. Hun bevindingen, gepubliceerd in het tijdschrift Rheumatology Advances in Practice, bewijzen dat deze test een eenvoudige, snelle en betaalbare oplossing biedt voor het detecteren van biomarkers voor reumatoïde artritis in bloedmonsters.
Traditionele tests voor reumatoïde artritis, zoals de anti-citrullinated protein antibody (ACPA) testen, vereisen dure apparatuur en getraind personeel om nauwkeurig te functioneren, wat ze minder toegankelijk maakt. De nieuwe test die door het onderzoeksteam is ontworpen, vereist slechts een klein druppeltje bloed (vingerprik) en werkt op een eenvoudige kaart. De test is vooral waardevol voor gebruik in gebieden met beperkte middelen, waar meer geavanceerde testmethoden niet beschikbaar zijn. “Ik ben erg enthousiast over de resultaten, aangezien de nieuwe test de diagnose van RA veel makkelijker zal maken in landen waar de huidige ACPA-testen niet beschikbaar zijn, en omdat deze test bovendien de kosten van ACPA-testen in zijn algemeenheid sterk kan verlagen”, zegt prof. Pruijn, lid van het onderzoeksteam.
Moleculaire mediator
Het onderzoeksteam ontwierp een moleculaire mediator die rode bloedcellen samen kan klonteren wanneer deze zich bindt aan specifieke antilichamen die in het bloed van RA-patiënten worden aangetroffen. Deze samenklontering gebeurt alleen als ACPA, een belangrijk kenmerk van reumatoïde artritis, aanwezig is. De mediator, die gedurende meerdere jaren werd ontwikkeld, kan deze antilichamen met hoge nauwkeurigheid detecteren, vergelijkbaar met tests die in klinische laboratoria worden gebruikt.
De nieuwe test werd geëvalueerd met bloedmonsters van ongeveer 200 RA-patiënten, 100 personen met andere reumatische ziekten en 100 gezonde controles. De resultaten toonden aan dat de test effectief de ACPA-biomarker in RA-monsters detecteert. Een positieve testuitslag met slechts een minimaal aantal niet-RA-monsters bevestigde dat de test zeer specifiek en betrouwbaar is. “De ontwikkelde mediator maakt een efficiënte detectie van de relevante antilichamen in het bloed van de patiënt mogelijk, met een gevoeligheid die vergelijkbaar is met gevestigde commerciële testen, waardoor het een waardevol hulpmiddel is voor de diagnose van RA”, zegt Pruijn.
Impact
Deze test biedt een eenvoudige en betaalbare oplossing voor het diagnosticeren van reumatoïde artritis, vooral in minder ontwikkelde regio's met beperkte toegang tot dure apparatuur. Het kan ook worden gebruikt als screeningsmethode om de behoefte aan dure tests te verminderen, wat helpt om zorgkosten te besparen. Aangezien de test zeer toegankelijk en kostenefficiënt is, is het een waardevol hulpmiddel voor klinisch en point-of-care onderzoek.
Biomoleculaire Chemie
De afdeling Biomoleculaire Chemie, die geleid wordt door prof. Ger Pruijn, richt zich op het begrijpen van de moleculaire aspecten van auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis. Het onderzoek bestudeert hoe cellulaire stress, vaak veroorzaakt door omgevingsfactoren, en de modificatie van eiwitten door suikermoleculen bijdragen aan ontsteking en auto-immuunziekten. Ze bestuderen ook de mechanismen achter het verlies van immunologische zelftolerantie, wat een belangrijke rol speelt bij RA en andere auto-immuunziekten.
Literatuurverwijzing
Anti-citrullinated protein antibody detection by hemagglutination Ilmar Kruis, Jyoti Kumari, Annemarie van der Heijden, Amrah Weijn, Wilma Vree Egberts, Iris Rose Peeters, Noortje van Herwaarden, Martin Salden, Ger J M Pruijn Rheumatology Advances in Practice, rkaf010 (2025) https://doi.org/10.1093/rap/rkaf010
Contactinformatie
Prof. Ger Pruijn ger.pruijn [at] ru.nl (ger[dot]pruijn[at]ru[dot]nl)
