Ongelijke vooruitgang
Het rapport laat echter ook een keerzijde zien, namelijk dat de vooruitgang ongelijk is. Chan: ‘Veel initiatieven leveren regelmatig activiteiten, maar andere hebben moeite om het momentum vast te houden. Inspanningen op het gebied van adaptatie, water en oceanen blijven relatief ondervertegenwoordigd, wat niet in verhouding staat tot de toenemende gevolgen van klimaatverandering. Bovendien is het leiderschap nog steeds geconcentreerd bij kapitaalkrachtige organisaties in Europa en Noord-Amerika, terwijl actoren uit lagere-inkomenslanden, inheemse volkeren en lokale gemeenschappen, grotendeels afwezig blijven in besluitvormingsprocessen. Met andere woorden, de meeste implementatie vindt plaats in de rijkere landen, terwijl de klimaatrisico's het grootst zijn in het Zuiden."
Vrijwillige klimaatactie op kruispunt
Chan en co-auteurs waarschuwen voor deze hiaten. ‘Het beperkt de impact van wat een krachtige motor voor wereldwijde klimaatsamenwerking zou kunnen zijn. Naar onze mening bevindt vrijwillige klimaatactie zich op een kruispunt. In het afgelopen decennium is er een divers en energiek ecosysteem ontstaan, maar om zijn potentieel waar te maken moet het inclusiever worden, geografisch evenwichtiger en beter afgestemd op de meest urgente klimaatbehoeften van de wereld. Het benadrukt daarom de noodzaak van gecoördineerde inspanningen van overheden, bedrijven, wetenschappers, lokale gemeenschappen en het maatschappelijk middenveld.’
De situatie die de auteurs schetsen sluit aan bij de lokale metafoor van COP30 ‘global mutirão’. In Brazilië is een mutirão een gemeenschapsinitiatief waarbij buren samenwerken om een huis te repareren, landbouwgrond te herstellen of een gemeenschappelijke ruimte schoon te maken, omdat de klus te groot is voor één huishouden alleen. Het is praktisch, collectief en geworteld in solidariteit.
*) Het onderzoek is gebaseerd op de CoAct Database, dat gezamenlijk is ontwikkeld door de projecten ACHIEVE, BioCAM4 en CAMDA, een internationaal onderzoeksinitiatief dat honderden grensoverschrijdende klimaatinitiatieven volgt. CoAct verzamelt openbare informatie over wie erbij betrokken is, wat ze willen bereiken en waar ze actief zijn. Het biedt voor het eerst een breed, op gegevens gebaseerd, overzicht van hoe steden, bedrijven, ngo’s, inheemse groepen en andere actoren zich buiten de formele VN-onderhandelingen om hebben gemobiliseerd.
