Stockafbeelding bij vidi-berichtgeving

Vidi-beurzen voor onderzoek naar zoetwatervissen, geometrie, ons reukvermogen en meer

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft acht Nijmeegse onderzoekers een Vidi-financiering van 800.000 euro toegekend. Hiermee kunnen zij de komende vijf jaar een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een onderzoeksgroep opzetten.

Vidi is gericht op ervaren onderzoekers die na hun promotie al een aantal jaren succesvol onderzoek hebben verricht. Vidi maakt samen met de Veni- en Vici-beurzen deel uit van het NWO-Talentprogramma. In totaal dienden in deze Vidi-ronde 625 onderzoekers een ontvankelijk onderzoeksproject in voor financiering. Daarvan zijn er dit keer 101 gehonoreerd, waaronder de acht onderstaande projecten van de Radboud Universiteit en het Radboudumc. 

Maken parasieten muggen beter in het overbrengen van malaria?

Felix Hol, Radboudumc

Muggen zijn jammer genoeg extreem goed in het ziek maken van mensen door hen te bijten en met parasieten te besmetten. We weten echter niet of de parasiet de mug extra bloeddorstig maakt, en hoe de parasiet eenmaal in ons lichaam de weg naar de bloedbaan vindt. Door middel van nieuwe technieken, leert dit onderzoek ons hoe interacties tussen mug en parasiet de verspreiding van malaria beïnvloeden.

Moleculaire informatieverwerking in zelf‐organiserende netwerken

Peter Korevaar, Radboud Universiteit

Levende materie is volledig gedreven door chemie, en werkt als een “moleculaire computer” waarin chemische signalen worden uitgewisseld en verwerkt om de spontane opbouw van organismen aan te sturen. In synthetische materialen geeft dit fundamenteel nieuwe mogelijkheden waarbij functies – beweging, groei, vormverandering – worden aangestuurd door moleculaire informatieverwerking, in plaats van traditionele elektronica. De onderzoekers gaan dit principe demonstreren in netwerken van zelf‐assemblerende draadjes, die spontaan groeien, chemische signalen doorgeven tussen zender‐ en ontvanger elementen, en daarmee – via een cascade van stappen – de zelforganisatie van patronen aansturen. Dit kan leiden tot bijvoorbeeld neuromorphe sensoren, of zichzelf aanpassende lab‐op‐een‐chip toepassingen.

Hoe loodsen we zoetwatervissen veilig door het Antropoceen?

Aafke Schipper, Radboud Universiteit

De diversiteit van zoetwatervissen staat wereldwijd onder druk door klimaatverandering, landgebruik, vervuiling en versnippering van leefgebied door dammen. Dit project analyseert de gecombineerde effecten van deze bedreigingen en de effectiviteit van mitigerende maatregelen met behulp van een nieuw te ontwikkelen model van de diversiteit van zoetwatervissen.

Er hangt iets in de lucht! Onze chemie blootgelegd

Jasper de Groot, Radboud Universiteit

Hoe werkt de chemie tussen ons? Onze reuk is een fijnzinnig maar geheimzinnig zintuig. In dit project ontdekken de onderzoekers wat de daadwerkelijke moleculen zijn die ervoor zorgen dat we andermans emoties zoals angst overnemen. Daarnaast wordt onderzocht hoe onze geur bijdraagt aan intimiteit en veiligheid binnen romantische relaties. En hoe sterk beïnvloedt (langdurig) reukverlies, bijvoorbeeld door COVID-19, de kwaliteit van onze relatie en dat van ons eigen leven? Dit zijn onontgonnen gebieden die nu relevant zijn, omdat ze raken aan de levenskwaliteit van mensen die smachten naar kennis en erkenning.

De nier in beeld: magnesiumtekorten door genetische oorzaken en diabetes

Jeroen de Baaij, Radboudumc

Patiënten met diabetes type 2 en patiënten met zeldzame DNA-mutaties ontwikkelen magnesiumtekorten omdat ze te veel magnesium in de urine verliezen. Dit onderzoek ontwikkelt nieuwe celmodellen voor de nier en meet  magnesiumopname in levende dieren. Deze innovatieve aanpak zorgt voor een beter begrip van het ontstaan van magnesiumtekorten. Ook kunnen met deze nieuwe technieken medicijnen worden getest.

Universele invarianten in Calabi–Yau geometrie

Lie Fu, Radboud Universiteit

In een poging om de theoretische incoherentie tussen de kwantum-mechanica en de algemene relativiteitstheorie van Einstein te verzoenen, modelleren bepaalde natuurkundigen ons universum als een 10-dimensionaal geometrisch object met 4 empirisch waarneembare dimensies bestaande uit ruimte en tijd, samen met 6 extra “verborgen” dimensies die worden gecontroleerd door de zogenaamde Calabi–Yau drievouden in de wiskunde. Dit project stelt voor om dergelijke Calabi–Yau geometrische objecten in willekeurige dimensies te bestuderen vanuit het oogpunt van universele invarianten in de algebraïsche geometrie.

Hoe beïnvloedt onze interne toestand onze perceptie?

Fleur Zeldenrust, Donders Instituut voor Hersenen, Cognitie en Gedrag

We nemen de wereld waar door middel van de activiteit van netwerken van hersencellen. Deze perceptie is een actief proces. Om de wereld waar te nemen, passen de hersenen zich voortdurend aan onze positie in en verwachtingen van de wereld aan, maar ook aan onze interne toestanden zoals opwinding, aandacht of onzekerheid. Dit gebeurt door middel van stoffen die ‘neuromodulatoren’ worden genoemd. De wetenschappers zullen onderzoeken hoe deze neuromodulatoren de activiteit van afzonderlijke hersencellen en netwerken daarvan beïnvloeden, om te begrijpen hoe perceptie plaatsvindt in netwerken van hersencellen en hoe dit wordt beïnvloed door deze neuromodulatoren.

Hoe voorspellen neuronen de toekomst?

Martin Vinck, Donders Instituut voor Hersenen, Cognitie en Gedrag

Hoe voorspellen cellen in het brein de toekomst? We gebruiken meerdere fijne electrode-arrays om grote aantallen neuronen te meten in meerdere hersengebieden tegelijk, en onderzoeken hoe neuronen de toekomstige beweging van objecten voorspellen. We bestuderen hoe deze voorspellende hersensignalen ontstaan door de samenwerking tussen hersengebieden en verschillende soorten cellen.

Contactinformatie

Meer weten? Neem contact op met Persvoorlichting & Wetenschapscommunicatie via 024 361 6000 of media [at] ru.nlrel="noreferrer noopener" target="_blank"

Aan deze website wordt nog gewerkt. Meer informatie: 'een nieuwe website'.