Hiphop of boerenrock?
En muziek kan op allerlei manieren vormen, benadrukt Schiller. ‘Het kan inspireren om bepaalde kleding te dragen of een ander kapsel te nemen, maar ook inzoomen op hoe we over maatschappelijke thema’s zoals mannelijkheid en vrouwelijkheid denken’, legt Schiller uit. Bepaalde genres presenteren een heel traditioneel beeld, terwijl andere muziek juist ter discussie stelt wat mannelijk of vrouwelijk is. Via muziek wordt onderhandeld over heersende normen en waarden.’
Tijdens het symposium From Hinterland to Europapa, mede door Schiller georganiseerd, gingen wetenschappers onlangs in op de samenhang tussen muziek, identiteitsvorming en placemaking in Nederland. De onderzoekers spreken onder meer over verschillen tussen steden en het platteland en de rol van dialecten in muziek.
‘Genres als hiphop zijn van grote invloed geweest op de stedelijke cultuur én op ons beeld van grote steden, stelt Schiller. Een genre dat buiten steden, in regio’s als de Achterhoek, Overijssel en Drenthe, in het oog springt is de boerenrock. ‘In die muziek zetten artiesten zich, soms grappend, soms serieus, af tegen de grote stad.’ Af en toe schemert in die muziek een bepaald wereldbeeld door. Schiller: ‘Zoals het gevoel “naar ons wordt niet geluisterd”.’
Onderdompelen tijdens festivals
Juist die politieke implicaties van muziek interesseren Schiller die onlangs een Vidi-beurs ontving voor nieuw onderzoek. ‘Denk aan de rol van muziek bij verkiezingen of bij protestbewegingen. Muziek kan een politieke functie hebben, bepaalde denkbeelden of gevoelens bevestigen, versterken of juist bevragen.’ Schilller is vooral nieuwsgierig naar welke verbanden er bestaan tussen grote fenomenen zoals polarisatie en sociale verandering en de muziek die mensen luisteren op weg naar werk of tijdens een borrel met vrienden. ‘Om dat te achterhalen dompelen we ons als onderzoekers onder in bepaalde muzikale gemeenschappen. Zo heb ik zelf veel boerenrockfestivals bezocht, heel interessant.’
Wat Schiller tijdens die festivals het meest opviel: ‘Het idee van wij de boeren, tegen zij de stedelingen leeft heel erg, net als het opvoeren van traditionele beelden van mannelijkheid en vrouwelijkheid. Verder viel me op dat bezoekers massaal de controle wilden verliezen, bijvoorbeeld door heel veel te drinken. Dat leek haast als statement bedoeld, zo van “wij houden ons hier niet aan de regels” die normaal wel gelden. Je kunt je natuurlijk afvragen hoe rebels het nog is wanneer je je met z’n allen niet aan de regels houdt...’
Wat kunnen we leren van Taylor Swift?
Taylor Swift is een superheld. Haar enorme succes wereldwijd inspireert niet alleen de Swifties, haar miljoenen fans. Er worden colleges over Swift gegeven en renteverlagingen worden uitgesteld als zij een concert geeft. Hoe kunnen haar teksten, muziek en haar leven als beroemdheid ons op nieuwe manieren laten kijken naar hedendaagse kwesties? Melanie Schiller is een van de sprekers tijdens de lezing op maandag 18 november. Ook benieuwd wat we kunnen leren van Taylor Swift?
Meer informatie
Foto via Wikimedia Commons
