Vormgeving van inductieprogramma's voor startende leraren: een beschouwing

Het vormgeven van krachtige inductieprogramma's voor startende leraren is een complex vraagstuk. Van wie is inductie? Hoe houd je rekening met al die verschillen tussen starters? Wat vraagt het van de school als organisatie? Onderzoeker Harmen Schaap schreef samen met HAN-professor en Velon-voorzitter Helma Oolbekkink een beschouwing.

Zij hebben vier kwesties weten te identificeren. Die gaan bijvoorbeeld over eigenaarschap, maatwerk, de school als werkomgeving en wat een startende leraar is.

Deze beschouwing is gepubliceerd in het laatste nummer (pdf, 151 kB) van het Tijdschrift voor Lerarenopleiders, een mooi themanummer over het lerarentekort. Schaap en Oolbekkink hopen dat deze bijdrage het ontwerpproces van krachtige inductieprogramma's kan bekrachtigen.

Samenvatting 

Scholen maken in toenemende mate werk van het vormgeven van krachtige inductieprogramma’s en aanvangsbegeleiding (in het kort: inductie). Inductie verwijst naar min of meer geformaliseerde trajecten om starters in de eerste periode in het beroep te ondersteunen. Dit vanuit het besef dat het ondersteunen van beginnende leraren bij kan dragen aan het beperken van uitval in het beroep enerzijds en aan de verdere professionalisering in de loopbaan anderzijds. Tegelijkertijd zien we ook dat de dagelijkse praktijk van het lerarentekort, uitval en verschillende regionale ontwikkelingen ervoor zorgen dat niet alleen het begeleiden van starters te vaak in de verdrukking komt, maar ook dat het vormgeven van krachtige inductieprogramma’s een complex ontwerpproces is waarin verschillende uitdagingen en dilemma’s een rol spelen. Dit beschouwend artikel heeft als doel om deze complexiteit van het vormgeven van inductieprocessen te ontrafelen. Dit artikel schetst daarom vier kwesties die in meer of mindere mate een rol spelen bij begeleiding van startende leraren en bij het vormgeven van krachtige inductieprogramma’s. Deze vier kwesties zijn gebaseerd op wetenschappelijke literatuur, bestaande inductiepraktijken en zijn gevalideerd door middel van een expertraadpleging. De kwesties zijn: 1) de kwestie van eigenaarschap voor inductie; 2) de kwestie van het ontwerpen van maatwerk; 3) de kwestie van complexiteit en 4) de kwestie van de beginnende professional. Het artikel houdt een pleidooi voor een professionele dialoog waarin deze kwesties expliciet worden besproken door verschillende actoren die betrokken zijn bij het vormgeven van krachtige inductieprogramma’s en het begeleiden van startende leraren. Deze professionele dialoog kan dan leiden tot betere keuzes in ontwerpprocessen en meer eigenaarschap. De kwesties zoals geïdentificeerd worden bediscussieerd vanuit het onderliggende thema maatwerk.

Contactinformatie

Contactpersoon
dr. H. Schaap (Harmen)
Organisatieonderdeel
Radboud Docenten Academie
Thema
Onderwijs, Wetenschap