Ganesha
Ganesha

Waarom we alles van yoga weten, maar weinig van het hindoeïsme

In het Westen doen we massaal aan yoga. Maar over het hindoeïsme, de religie waaraan we deze lichaamsoefening te danken hebben, weten we opvallend weinig. Daarom organiseert Radboud Reflects in navolging van de cursus boeddhisme vanaf eind januari ook een cursus hindoeïsme. ‘Het hindoeïsme is minder vredelievend dan we soms denken.’

‘Hindoeïsme is voor mensen in het Westen een lastige religie om grip op te krijgen’, stelt Paul van der Velde, hoogleraar Vergelijkende Godsdienstwetenschap en docent bij de cursus Hindoeïsme. ‘Anders dan in het jodendom, de islam en het christendom, heeft het hindoeïsme geen eenduidig uniek heilig boek met een duidelijke leer over hoe je je leven dient te leiden. Het hindoeïsme heeft heel veel heilige geschriften. En waar het boeddhisme met Siddhartha Gautama Boeddha nog één persoon heeft die als grondlegger van de religie wordt gezien, ontbreekt zo’n figuur in het hindoeïsme ook.’

Volgens Van der Velde kun je je daarom afvragen in hoeverre het hindoeïsme een religie is op de manier zoals we die in het Westen kennen, namelijk met een duidelijke leer over hoe je je leven dient te leiden. ‘Er is zijn geen universele leefregels. Richtlijnen bestaan wel, maar die zijn niet voor iedereen hetzelfde, zo verschillen de voorschriften per kaste. Daarbij is het hindoeïsme heel erg een religie van rituelen.’

Paul van der Velde

Mahatma Gandhi leest Engels

In de negentiende eeuw hadden Europese reizigers een opvallend grote invloed gehad op de bekendheid van het hindoeïsme vandaag de dag. ‘Juist doordat er niet één heilig boek was, slechts losse teksten begonnen zij in de negentiende eeuw vragen over het hindoeïsme te stellen en pas toen zijn veel van de verhalen, gebruiken en rituelen voor het eerst op papier samengebracht en vertaald.’ 

Dit zorgde niet alleen voor meer kennis onder Europeanen: ook hindoes konden zo meer in boeken leren over hun religie. ‘Neem de Bhagavad Gita, deel van een groot oud Indiaas epos. Veel hindoes, onder wie Mahatma Gandhi, lazen dat boek als eerst in het Engels.’ 

Hoewel het hindoeïsme in de negentiende en twintigste eeuw aan populariteit won, is het boeddhisme vandaag de dag populairder in het Westen. ‘Dat komt onder meer doordat het hindoeïsme niet enkel zo’n vredelievende religie is als we soms denken. Neem het kastenstelsel, het systeem dat mensen bij geboorte indeelt in een sociale groep met bijbehorende status. Tot op de dag van vandaag houdt dat grote ongelijkheden in stand, bijvoorbeeld tussen mannen en vrouwen of armen en rijken.’ Van der Velde geeft aan dat gebruiken uit beide religies nogal eens worden verward in het Westen. ‘Van yoga denken we, net als van meditatie en mindfulness, dat het boeddhistisch is. Maar yoga komt juist veel meer voort vanuit het hindoeïsme.’

Nieuwe wereldmacht

Van der Velde benadrukt dat het niet alleen leuk en interessant is om nader kennis te maken met het hindoeïsme, maar dat we er ook belang bij hebben om meer over de religie te weten. ‘India groeit snel op economisch en politiek, het is steeds meer een wereldmacht om rekening mee te houden, en hoewel het hindoeïsme niet de enige religie is, is het in India wel veruit de grootste (circa 80 procent van de Indiase bevolking is hindoe red.). Kennis van het hindoeïsme geeft dus ook inzicht te krijgen in dit steeds invloedrijkere land.’ 

Dichterbij huis kan het helpen om landgenoten beter te begrijpen en te leren kennen voegt Van der Velde toe. ‘Er wonen ongeveer 200.000 hindoes in Nederland, emigranten uit India en Sri Lanka, maar met name Hindoestanen die vanuit Suriname naar Nederland zijn gekomen.’

Na een succesvolle cursus over boeddhisme kijkt Van der Velde al uit naar de nieuwe cursus. ‘Ik was positief verrast door de interesse en betrokkenheid van de deelnemers. Daar hoop ik nu weer op. Zoals gezegd zijn er bij het hindoeïsme best wat dingen die lastig lijken, maar tijdens de bijeenkomsten komen we daar samen uit.’

Deelnemen aan de cursus?

De cursus hindoeïsme van Radboud Reflects start op 28 januari. Ben je geïnteresseerd in deelname? Inschrijven is nog mogelijk

Lees meer en meld je aan

Contactinformatie

Thema
Internationaal, Kunst & Cultuur, Religie