Het logo van het NWO
Het logo van het NWO

Zeven Radboud-voorstellen gehonoreerd in NWO Open Competitie M SGW

Op vrijdag 4 juli maakte NWO de namen bekend van onderzoekers die financiering ontvangen vanuit SGW Open Competitie M 2024. De Radboud Universiteit verschijnt zeven keer op die lijst met onderzoeksvoorstellen in het domein sociale- en geesteswetenschappen. Onderzoekers krijgen maximaal €400.000,- voor exploratief en nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek.

Commitments in communicatie

prof. dr. C.L.A. Bary (FFTR), dr. B.J.M. van Tiel (FFTR)

Door dingen te zeggen nemen we verplichtingen op ons. Maar wat is precies de rol van hoorders? Stemmen zij in met het gezegde tenzij ze er expliciet tegenin gaat? En soms leggen we informatie op tafel zonder ons er zelf aan te committeren. We zeggen dan bijvoorbeeld dat iemand anders dat heeft gezegd. Wat gebeurt er dan in termen van verplichtingen? We beantwoorden deze vragen met een nieuwe experimentele methode waarbij we de activiteit van de fronsspier meten. Van deze spier is bekend dat hij actief wordt bij verontwaardiging. Zo begrijpen we beter wat er gebeurt als we communiceren.

Hoe vermoeidheid komt en gaat

dr. E.H. Bijleveld (FSW)

Jong of oud, gezond of ziek, arm of rijk: de meest mensen voelen zich wel eens moe. Ondanks dat er al 120 jaar wetenschappelijk onderzoek wordt gedaan naar vermoeidheid, is er een belangrijk onopgelost probleem: We begrijpen de dynamiek van vermoeidheid nog niet goed. Vermoeidheid komt en gaat, zowel binnen dezelfde dag als over langere periodes. Hoe deze vermoeidheidsdynamiek eruit ziet verschilt bovendien sterk tussen mensen. In dit project werken onderzoekers aan een nieuwe vermoeidheidstheorie. Op de lange termijn maakt dit project de weg vrij voor de ontwikkeling van technologie die ons helpt om grip te krijgen op vermoeidheid.

Inzicht in hoe de hersenen spraak regelen en waarom het verandert met ziekte

dr. S.J. Forkel (Donders Instituut)

Spraak is een complexe menselijke vaardigheid, en wetenschappers begrijpen nog niet volledig hoe de hersenen deze produceren, vooral bij mensen met de ziekte van Parkinson (PD). Bijna 90% van de mensen met PD ervaart spraakproblemen, zoals onduidelijke of monotone spraak. Dit project onderzoekt de hersennetwerken die bij spraak betrokken zijn, met geavanceerde hersenscans en diepe hersenstimulatie (DBS) om specifieke circuits voor spraak te identificeren. Door ook te kijken naar de relatie tussen spraakproblemen en veranderingen in de hersenen, willen we beter begrijpen hoe de hersenen spraak regelen en betere behandelingen ontwikkelen voor spraakproblemen bij PD.

Een voortdurende dood sterven? Een kritische fenomenologische analyse van levende dood, sociale dood en zelfmoordgedachten onder Long Covid-patiënten in Nederland en Duitsland

prof. dr. E.A.V. Matthies-Boon (FFTR)

Dit filosofisch onderzoek gaat over de diepe existentiële impact die Long Covid heeft op haar patiënten, bezien door de lens van 'multileveled deadliness'. Zo onderzoekt het de existentiële effecten van Long Covid door het prisma van levende dood, sociale dood en suicide. Dit onderzoek vindt plaats in een vergelijkend perspectief, in het bijzonder tussen Nederland en Duitsland, aangezien verschillen in medische-, sociale- en politieke politiek direct effect hebben op de existentiële ervaring van patiënten van deze 'gelaagde doodheid' en dus mogelijk aanwijzingen bieden hoe dit existentiële lijden verlicht kan worden. 

Hoe leren baby’s? Met nieuwe technieken onderzoeken wij hoe het leren zich ontwikkelt en latere vaardigheden voorspelt

dr. M. Meyer (FSW en Donders Instituut), dr. R. Oostenveld (Donders Instituut)

Baby’s hebben de moeilijke taak om binnen korte tijd ontzettend veel te leren. Hoe doen zij dit? Om dit te begrijpen volgen wij in dit project baby’s van 5 en van 10 maanden oud tot een leeftijd van 2,5 jaar. Een nieuwe hersenscanner helpt ons om te onderzoeken hoe het leren zich ontwikkelt, hoe het gedrag van ouders het leren van baby’s beïnvloedt en hoe vroege verschillen in leren latere vaardigheden voorspellen. Deze inzichten kunnen de basis vormen voor vroege interventies om het leren in de kindertijd te bevorderen, en mogelijk latere taal- en sociale vaardigheden te beïnvloeden.

Influence Abroad: Hoe diplomaten het buitenlandbeleid vormen?

dr. H.J. Swedlund (FdM)

In dit project onderzoeken we de omstandigheden waaronder in het buitenland gestationeerde diplomaten de wereldpolitiek beïnvloeden. Met behulp van grote taalmodellen en geavanceerde methodologische instrumenten analyseren we diplomatieke activiteiten in mondiale zuiden over een periode van meer dan vijf decennia. We onderzoeken de invloed van technologie, dekolonisatie en de achtergrond van individuele diplomaten op de resultaten van buitenlandbeleid.

Verborgen gehoor- en spraakproblemen bij patiënten met een zenuwziekte in de lange zenuwen

dr. M.A.M. van de Ven MA (FSW)

Spreken en luisteren zijn onmisbaar in onze samenleving. Voor patiënten met een zenuwziekte in de lange zenuwen zijn deze vaardigheden minder vanzelfsprekend. Ze blijken minder goed de volgorde van spraakklanken en toonhoogte te horen en duidelijk uitgesproken zinnen met achtergrondgeluid te begrijpen. Het is onduidelijk of luisteraars met deze zenuwziekte ook meer moeite hebben met het luisteren naar natuurlijke gesprekken en of liplezen hierbij helpt. Ook is onduidelijk of door de ziekte eigen spraak is aangedaan. Wetenschappers gaan onderzoeken of de zenuwziekte luisteren naar spontane gesprekken en eigen spraak beïnvloedt en, als dat zo is, hoe en waardoor dat komt.