Telescoop
Telescoop

Africa Millimetre Telescope

Het Africa Millimetre Telescope (AMT) project heeft als doel om een geavanceerde millimetergolf-radiotelescoop op het Afrikaanse continent op te zetten. Dit zal Namibië een leidende positie geven in de wereldwijde millimetergolf-astronomie en tegelijk de wetenschappelijke ontwikkeling in de hele regio stimuleren. 

Het AMT-project is een internationale samenwerking onder leiding van de Radboud Universiteit, in partnerschap met de Universiteit van Namibië, Oxford Universiteit, de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit van Zuid-Afrika en de Universiteit van Turku als geassocieerd lid.

Zwarte gaten vormen een van de meest fascinerende en grensverleggende onderwerpen binnen de astrofysica en theoretische natuurkunde. Hun waarnemingshorizon - het virtuele oppervlak waar de denkbeeldige grens zit waarna je niet meer kunt ontsnappen aan een zwart gat -  legt fundamentele grenzen bloot van ruimte, tijd en ons begrip van de natuurwetten. Waar dit domein lange tijd uitsluitend theoretisch was, kan het inmiddels ook experimenteel worden onderzocht.

In 2019 presenteerde de Event Horizon Telescope (EHT), een wereldwijd netwerk van millimetergolf‑radiotelescopen, de allereerste foto van een zwart gat. Deze historische afbeelding van het superzware zwarte gat (SMBH) in het centrum van het M87‑stelsel werd later gevolgd door de eerste afbeelding van het SMBH in het hart van onze eigen Melkweg. Beide beelden markeren een grote wetenschappelijke doorbraak: ze leveren direct visueel bewijs voor het bestaan van zwarte gaten en bevestigen dat Einsteins algemene relativiteitstheorie standhoudt onder de meest extreme omstandigheden.

Waarom

De Africa Millimetre Telescope (AMT) moet een onmisbare schakel worden binnen het wereldwijde netwerk van radiotelescopen van de Event Horizon Telescope (EHT). Met zijn strategische locatie en technische mogelijkheden zal de AMT bijdragen aan haarscherpe beelden van kosmische fenomenen, zoals zwarte gaten en actieve galactische kernen. Daarmee ondersteunt de telescoop ook het initiatief voor “kleurenfilms” van zwarte gaten, gefinancierd door de BlackHolistic‑subsidie van de Europese Onderzoeksraad.

Naast zijn rol binnen Very Long Baseline Interferometry (VLBI)-netwerken -  waaronder de EHT, GMVA, EVN en Afrikaanse VLBI‑initiatieven die aansluiten bij de Square Kilometre Array (SKA) - zal de AMT ook als zelfstandige telescoop opereren.

Als telescoop in Namibië opent de AMT de deur naar een breed scala aan wetenschappelijk onderzoek: van het volgen van tijdelijke en dynamische astrofysische gebeurtenissen, tot het monitoren van actieve galactische kernen en stellair‑massieve zwarte gaten, en het uitvoeren van diepgaande integraties op spectrale lijnen.

Afrika als ontbrekende schakel

Voor de toekomst van het onderzoek naar zwarte gaten zijn meer telescopen nodig in het Event Horizon Telescope (EHT) netwerk. Een telescoop in Zuidelijk Afrika zal de beeldkwaliteit verbeteren en het EHT-netwerk stabieler maken. Het EHT-netwerk functioneert als een virtuele telescoop ter grootte van de aarde en de beeldkwaliteit is vergelijkbaar met het fotograferen van een appel op de maan vanaf de aarde. De effectiviteit van het EHT-netwerk hangt af van het aantal telescopen dat tegelijkertijd naar het doel kijkt en hun locatie ten opzichte van elkaar. Hoe meer verbindingen er mogelijk zijn tussen deze telescopen, hoe beter de beeldkwaliteit; hoe groter de afstand tussen deze telescopen, hoe beter de resolutie.

Waarom een telescoop in Namibië?

The existing telescope that will be refurbished

Specificaties van de telescoop

De AMT is ontworpen als een 14-meter schoteltelescoop die op millimetergolflengten zal werken. Hij zal geïntegreed worden in verschillende VLBI-netwerken en observaties doen als individuele telescoop. 

De telescoop zal een brede frequentiedekking bieden, van 86 GHz tot 350 GHz. Hij zal gebruik maken van Atacama Large Millimeter Array (ALMA) band-type ontvangers met een speciaal front-end ontwerp dat gelijktijdige waarneming in maximaal vier ALMA-banden mogelijk maakt:

  • ALMA Band 1: 35 - 50 GHz
  • ALMA Band 2: 67 - 116 GHz
  • ALMA Band 6: 211-275 GHz
  • ALMA Band 7: 275-373 GHz

Het systeem zal bediend en onderhouden worden door Namibische ingenieurs.

Huidige status en belangrijke beslissingen

Locatie in Namibië: 

De uitvoering van het AMT-project zal in twee fasen plaatsvinden. In fase 1 zal de telescoop worden gebouwd in de buurt van het H.E.S.S.-observatorium op een hoogte van 1900 meter, dicht bij het Gamsberg-plateau in Namibië. In fase 2 wordt de AMT verplaatst naar de top van het Gamsberg-plateau op 2347 meter hoogte. Dankzij dit tweefasige proces kan de wegeninfrastructuur naar de top van Gamsberg worden aangelegd.

Door de hoge, radiostille en extreem droge omstandigheden, is Namibië een uitstekende locatie voor radioastronomie .

Bestuur: 

Het project wordt geleid door een bestuur dat alle partnerinstellingen vertegenwoordigt, met de Radboud Universiteit als beherende instelling. Het bestuur houdt toezicht op samenwerking met lokale en internationale partners.

Planning

  • 2026: Kritische ontwerpbeoordeling (CDR), voorbereiding van de locatie, start van de productie van de telescoop door mtex antenna technology.
  • 2027: Installatie van de telescoop in de buurt van de H.E.S.S.-locatie, integratie en testen.
  • 2028: First-light (ALMA Band 6), integratie met EHT 2028, integratie van de volledige front-end ontvanger.
  • 2029: Volledige ingebruikname, EHT 2028-campagne en volledige wetenschappelijke activiteiten.
  • 2030 en daarna: Na voltooiing van de infrastructuur op Gamsberg, overgang van de H.E.S.S.-locatie naar het Gamsberg-plateau.

Maatschappelijke en wetenschappelijke impact

Naast het vormen van een essentiële schakel in het EHT-netwerk, zal de AMT de enige radiotelescoop in het millimetergolflengtebereik in Afrika zijn. Daardoor zal de AMT een significante wereldwijde wetenschappelijke en regionale maatschappelijke impact hebben. Door observatietijd aan Namibië te doneren, probeert het projectteam de wetenschappelijke mogelijkheden voor Namibië te maximaliseren. Er worden wetenschappelijke onderzoeken ontwikkeld over:

  • Een survey van de hemel die zichtbaar is vanaf Gamsberg op 100 en 300 GHz
  • Continue emissie van de Melkweg op 100 en 300 GHz
  • De binnenste delen van rotatiecurven van spiraalstelsels om donkere materie in kaart te brengen
  • Monitoring van actieve galactische kernen
  • Wijdveld spectroscopische kartering
  • Het Sunyaev-Zel'dovich (SZ) effect in lage roodverschuiving sterrenclusters
  • Deelname aan bestaande of toekomstige netwerken, zoals het Square Kilometre Array (SKA) project

Deze wetenschappelijke onderzoeken zullen worden ontwikkeld door het UNAM-wetenschapsteam in nauwe samenwerking met het team van de Radboud Universiteit.

De sociale en economische impact wordt verder versterkt door het opzetten van een educatie- en outreachprogramma (zoals het ontwikkelen van educatief materiaal, beurzen en fellowships) en het stimuleren van innovatie en spin-offs in Namibië (bijvoorbeeld in civiele/mechanische/elektrotechniek, big data en duurzame energie).

Het AMT-project is een mijlpaalinitiatief dat de wereldwijde astrofysica bevordert en wetenschappelijke capaciteitsopbouw in Afrika versterkt door educatieve programma's, waaronder een bekroond mobiel planetarium programma voor scholen (Royal Astronomical Society—Annie Maunder Medal) en beurzenprogramma's voor bachelor-, master- en PhD-studenten.

Hoe bijdragen?

Ons Mobiele Planetariumprogramma zal de ontwikkelingen in Namibië leiden. Help ons duizenden kinderen in Namibië te inspireren en hun horizon te verbreden. We hebben € 25.000 nodig om het mobiele planetarium aan te schaffen. Elke bijdrage is welkom.

Doneer

Daarnaast zoeken we supporters - mensen die gepassioneerd zijn over het project, enthousiast en bereid om ons op verschillende manieren te ondersteunen. Dit kan onder meer door netwerken te openen, ons voor te stellen aan belangrijke belanghebbenden, ons te adviseren over lokale vragen, of bij te dragen aan het project, hetzij in natura, hetzij met een donatie.

Financiering

Het AMT-project gaat niet alleen over de telescoop; het vereist financiering voor het projectteam, wetenschappelijk programma, infrastructuur en deskundige ondersteuning, waarbij alle partners vertegenwoordigd zijn in de besluitvorming.

Huidige financieringsbronnen zijn onder andere:

Aanvullende financieringsbronnen zijn onder meer Spinoza- en NOVA-subsidies. De NOVA-subsidie is momenteel bestemd voor de frontend en locatiekarakterisering.

Het AMT-project zoekt verdere samenwerking voor wetenschap en infrastructuurondersteuning door middel van aanvullende financiering, bijdragen in natura en partnerschapsovereenkomsten om de operaties te ondersteunen en de verhuizing naar Gamsberg mogelijk te maken.

Partners

Belangrijke instellingen

  • Radboud University (managing)
  • Partners: University of Namibia, Oxford University, University of Amsterdam, University of South Africa, University of Turku (associated partner)
  • Andere samenwerkingen: ASTRO, University of Groningen

Gamsberg overeenkomst

De overeenkomst tussen Nederland en Namibië over de AMT is een hoogwaardige internationale samenwerking gericht op het versterken van academische en technologische partnerschappen. De Radboud Universiteit en de Universiteit van Namibië ondertekenden het document in het Namibische Staatsgebouw, waarbij zowel de Namibische president Hage Geingob als voormalig Nederlands premier Mark Rutte aanwezig waren, wat de diplomatieke en institutionele toewijding aan het project onderstreept. 

De samenwerking gaat verder dan alleen wetenschap - het helpt Namibië ook bij het opbouwen van kennis, het uitwisselen van onderwijs en het ontwikkelen van nieuwe technologie. Zo worden de banden tussen Nederland en Namibië voor de lange termijn versterkt. nations. 

Contactinformatie

More information? Please contact our press officers at 024 361 6000, media@ru.nl or the project members.