Waar gaat het onderzoek over?
Als kinderen en jongeren ouder worden, beginnen ze zich steeds meer zorgen te maken over wat anderen, en dan vooral leeftijdsgenoten, van hen vinden. Ze lijken zich meer zorgen te gaan maken of zijzelf of wat ze doen wel "cool" is. De onderzoekers van project CatS willen beter begrijpen hoe kinderen in groep 6, 7 en 8 van de basisschool en jongeren in de 1e, 2e en 3e klas van de middelbare school denken over en reageren op (on)populair zijn, en hoe dit hun omgang met klasgenoten kan beïnvloeden. Hier willen we meer over te weten komen door hen vragen te stellen over hun doelen en over wie uit hun klas wat voor gedrag vertoont. Bij de middelbare scholieren willen we ook kijken in computerspelletjes hoe makkelijk zij hoge en lage populariteit koppelen aan fijne en onprettige woorden.
Wat heb je eraan om dit te weten?
Door de inzichten uit dit onderzoek kunnen leerkrachten, docenten en ouders beter begrijpen hoe ideeën over en de behoefte aan populair zijn het gedrag van kinderen en jongeren drijft. Daardoor kunnen ze hopelijk dan ook beter ingrijpen als agressief gedrag door kinderen en jongeren die graag populair willen zijn de sociale veiligheid in de klas in de weg staat. We nodigen leerlingen van de basisschool en middelbare school uit om mee te doen aan dit onderzoek en geven graag meer informatie aan alle geïnteresseerden.
Hoe ziet het onderzoek eruit?
Wij komen twee keer een ingepland lesuur langs in de klas. Hier zal ongeveer drie maanden tussen zitten. Tijdens deze sessies vullen de kinderen en jongeren op laptops een aantal vragen in. Zij beantwoorden vragenlijsten in over hun eigen ervaringen, overtuigingen en motivaties met betrekking tot welzijn, populair zijn en pesten. Ook vullen ze vragen in over de sociale status (bijv. wie vind je aardig, wie is onpopulair) en het gedrag (bijv. wie helpt anderen, wie pest anderen) van hun klasgenoten. Op basis daarvan wordt gemeten hoe ze de sociale dynamiek in hun klas ervaren en daarover denken.
Voor jongeren bevat het onderzoek daarnaast een extra onderdeel: zij doen op de laptop een soort computerspelletje met een joystick, om te meten in hoeverre hun ‘onderbuikgevoel’ aangeeft dat populair zijn belangrijk voor hen is.
Wat zijn de voordelen van meedoen voor leerlingen en hun leerkracht?
- Vaak vinden kinderen en jongeren het heel leuk en interessant om mee te doen. Bovendien biedt meedoen aan dit type onderzoek hen een laagdrempelige manier om hun ervaringen of zorgen met de leerkracht of mentor te delen. Leerlingen wordt de optie geboden om informatie met hun leerkracht of mentor te delen en aan te geven of er zaken zijn die ze met de leerkracht of mentor zouden willen bespreken.
- Leerkrachten en mentoren krijgen een rapport met een overzicht van de situatie in hun eigen klas. Deze informatie is behulpzaam bij het verkrijgen van meer inzicht in het klassenklimaat.
- De leerkrachten en mentoren krijgen sociale veiligheidsrapporten voor hun klas. Deze rapporten zijn in overeenstemming met de richtlijnen van de onderwijsinspectie onder de wet sociale veiligheid.
- Alle deelnemende klassen van de basisscholen krijgen een lespakket waarin ze kennismaken met de wondere wereld van de psychologie, evenals het boek (Tussen je oren) waarop het lespakket is gebaseerd. Dit is een lespakket psychologie inclusief uitlegvideo's en klassikale opdrachten voor de bovenbouw van het basisonderwijs.
- Dit is een mooie gelegenheid voor kinderen en jongeren om op een leuke manier kennis te maken met alle aspecten van wetenschappelijk onderzoek en om te zien wat ze zelf kunnen bijdragen.
