Paneel Gouden Koets

De oudheidconnectie

Leven met en zonder oudheid
Tijdsduur
1 februari 2022 tot 28 februari 2024
Projecttype
Onderzoek

In het boekproject 'De oudheidconnectie - leven met en zonder oudheid' onderzoekt Maarten De Pourcq exemplarische interacties tussen de antieke Grieks-Romeinse wereld en de moderne wereld. Het boek onderzoekt de rol van klassieke referenties in de manier waarop moderne mensen, ruwweg vanaf het einde van de negentiende eeuw en vanuit het perspectief van de Lage Landen, hun leven, hun ambities en hun positie in de wereld zien en vormgeven.

De positie van de klassieke referentieculturen in de moderne en hedendaagse cultuur is een uiterst complex onderwerp van debat. Het culturele erfgoed van het oude Griekenland en Rome is onderdeel geworden van een internationaal repertoire dat wereldwijd wordt gedeeld en gebruikt om verschillende vormen van macht, vernieuwing en opstand te verankeren. Het is nauw verbonden met historische en culturele processen van uitsluiting en insluiting, en het is toegeëigend door verschillende elites en rebellen om hun wereldbeelden en aanspraken op roem te helpen uitdrukken, ook in de negentiende, twintigste en eenentwintigste eeuw, ondanks het feit dat veel mensen die geïnteresseerd zijn in het hier en nu de klassieke referenties als verouderde overblijfselen van een niet zo interessant verleden beschouwen.

Maar wat betekent het voor ons vandaag dat de Gouden Koets een classicistisch Romeins tafereel afbeeldt om het Nederlandse koninkrijk te positioneren ten opzichte van de rest van de wereld? Waarom keren klassieke verwijzingen terug in futuristische wolkenkrabbers die de almaar groeiende moderne metropool domineren? Waarom herschrijven mensen, bijvoorbeeld in liederen, boeken, films, kunstwerken, strips en zelfs schoolboeken, Grieks-Romeinse mythen en achten zij dit noodzakelijk voor hun voortbestaan als sociale groep? En hoe verhoudt dit zich tot andere oudheden in de wereld? Hoe en waarom wordt het postklassieke repertoire aangevallen en verdedigd; hoe wordt het terzijde gelaten en verzorgd, brutaal of liefdevol?

Dit boek zoekt naar manieren om te rechtvaardigen en te verduidelijken waarom we zorg dragen voor de oudheid en de relaties die ze smeedt en ontwikkelt tussen mensen en dingen. Of, met andere woorden, wat betekent het om vandaag met en zonder oudheid te leven?

Het verwachte resultaat is een Nederlandstalig boek voor een breder publiek. Het boekproject zal een rol spelen bij het conceptualiseren en ontwikkelen van een tentoonstelling over de oudheid in de 21e eeuw die het vernieuwde Museum Het Valkhof in Nijmegen zal openen (2025). 

Financiering

Athenaeum – Singel Uitgeverijen

Partners

Contactinformatie