Onderzoeksproject icoon
Onderzoeksproject icoon

De wachtlijst genezen

Financiële zorgen en psychische klachten hangen nauw met elkaar samen. Maar welke rol spelen financiële problemen bij mensen op de GGZ-wachtlijst, en wat levert het op als we die problemen eerst aanpakken?
Looptijd
oktober 2026 tot heden
Projecttype
Onderzoek

Met De wachtlijst genezen verbinden we wetenschap en praktijk om deze vragen te beantwoorden en de juiste zorg op de juiste plek dichterbij te brengen.

De wachtlijst genezen in ‘t kort

De lange wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) vormen een hardnekkig maatschappelijk probleem. Mensen wachten lang op passende zorg, terwijl de druk op de GGZ groot is.

De samenhang tussen financiële zorgen en psychische klachten is bekend. Wat nog onvoldoende duidelijk is, is wat die samenhang betekent voor mensen op de GGZ-wachtlijst. We willen beter begrijpen bij wie financiële problemen een belangrijke rol spelen, hoe behandelaars deze mensen tijdig kunnen herkennen en wat het oplevert als financiële problemen eerst worden aangepakt. Zo willen we niet alleen kennis ontwikkelen, maar ook praktische instrumenten die helpen om de juiste ondersteuning op het juiste moment in te zetten.

Om die reden hebben REGAIN, Stichting CAV en de NVVK de handen ineengeslagen in het initiatief De wachtlijst genezen. Een eerste stap was een onderzoekspilot, uitgevoerd in samenwerking met Nivel, CaleidoZorg en studenten van de afdeling CAOS. De opgedane kennis vormde mede de basis voor de whitepaper die we in februari 2026 publiceerden.

Inmiddels zetten we de volgende stap. Samen met Nibud, Phrenos en de Nederlandse ggz bereiden we een landelijk event voor waarin we wetenschap, praktijk en beleid bij elkaar brengen. Het doel is om gezamenlijk kansrijke oplossingsrichtingen te ontwikkelen die bijdragen aan kortere GGZ-wachtlijsten én aan een betere samenhang tussen financiële zorgverlening en geestelijke gezondheidszorg.

Wachtlijsten in de GGZ

Uit onderzoek blijkt dat financiële zorgen en psychische klachten nauw met elkaar samenhangen en elkaar kunnen versterken. Er zijn bovendien aanwijzingen dat financiële problemen een belangrijke rol spelen bij een deel van de mensen op de GGZ-wachtlijst. Hoe groot deze groep is en in hoeverre zij gebaat is bij het eerst aanpakken van financiële problemen, vraagt om verder onderzoek - maar ook om een gezamenlijke visie, taal en aanpak op alle niveaus.

Deze uitdaging overstijgt de grenzen van het sociale en zorgdomein. Met het multidisciplinaire en co-creatieve project ‘De wachtlijst genezen’ werken we daarom samen met maatschappelijke partijen over de grenzen van sectoren heen aan deze problematiek.

Gedragen door wetenschap én praktijk

De wachtlijst genezen verbindt wetenschappelijk onderzoek met kennis en ervaring uit de praktijk. Die combinatie is essentieel om beter te begrijpen wat er speelt, aannames te toetsen en nieuwe inzichten te vertalen naar de praktijk.

Elf samenwerkende universiteiten, verenigd in het sectorplan Maatschappelijke Diversiteit en Ongelijkheid, dragen bij aan de wetenschappelijke kennisontwikkeling. Binnen dit sectorplan bundelen universiteiten hun onderzoekskracht rond maatschappelijke opgaven. ‘De wachtlijst genezen’ sluit aan bij de wetenschappelijke agenda rond financiële ongelijkheid en mentale gezondheid.

Ook verbinden we partijen uit de geestelijke gezondheidszorg, financiële zorgverlening en het sociaal domein. Zo bouwen we aan een brede basis om kennis te ontwikkelen én daadwerkelijk tot verandering te komen.

Landelijke event

In 2027 organiseren we een landelijk event waarin we partijen uit verschillende domeinen bij elkaar brengen. Samen onderzoeken we wat er nodig is om financiële problematiek eerder te signaleren en waar mogelijk te voorkomen dat mensen onnodig op een GGZ-wachtlijst terechtkomen.

Voorafgaand aan het event gaan we in gesprek met relevante partijen om kennis, ervaringen en ideeën op te halen en de belangrijkste thema’s verder uit te werken. Ook betrekken we bewindspersonen, beleidsmakers en volksvertegenwoordigers. De politiek is nodig om de randvoorwaarden te scheppen voor oplossingen die domeinen overstijgen en om waar nodig belemmeringen in beleid, regelgeving en financiering weg te nemen. 

We streven naar concrete resultaten. Een daarvan is een gezamenlijk manifest waarin deelnemende partijen vastleggen wat nodig is en waaraan zij zich willen verbinden. Daarnaast willen we een werkorganisatie vormen die de meest kansrijke oplossingsrichtingen na het event verder brengt.

Resultaten

In februari 2026 publiceerden we de whitepaper De Wachtlijst Genezen.  Daarin onderbouwen we waarom de rol van financiële problemen bij mensen op de GGZ-wachtlijst nader onderzoek verdient.

Whitepaper

Financiering

Partners

Contactinformatie

Meer informatie of vragen? Neem contact op met Joost Beuving.