Occasionalisme
In de lange geschiedenis van causale theorieën valt het occasionalisme op door zijn radicale afwijking van het gezond verstand. Het occasionalisme ontkent dat natuurlijke objecten en mensen in staat zijn tot causale activiteit, en reserveert causale krachten uitsluitend voor God. Opmerkelijk genoeg werd het occasionalisme verdedigd in zowel de islamitische traditie, waar het werd geïntroduceerd door Abū l-Ḥasan al-Ašʿarī (873-935), als in de christelijke traditie, waar het voor het eerst werd voorgesteld door Arnold Geulincx (1624-1669). Ondanks de op het eerste gezicht contra-intuïtieve aard, werd het occasionalisme geconstrueerd op basis van rigoureuze rationele argumenten, die - in beide tradities - een rijk debat op gang brachten over de aard en realiteit van causale krachten.
Het doel van het onderzoek
Ondanks de merkbare gelijkenissen tussen het islamitisch en het christelijk occasionalisme, heeft geen enkele studie tot nu toe de twee tradities filosofisch benaderd, en de rationele argumenten ontwikkeld door voor- en tegenstanders van deze theorie geanalyseerd en vergeleken. Dit onderzoek wil deze leemte opvullen door islamitische en christelijke argumenten pro en contra occasionalisme te onderzoeken en te vergelijken, waarbij de aandacht in het bijzonder uitgaat naar hun relatie met (i) de onderliggende natuurkundige wereldbeelden, met name theorieën over de structuur van fysieke lichamen en de relatie lichaam-ziel; en (ii) de islamitische en christelijke opvattingen over Gods eigenschappen. Door de argumenten van de occasionalisten en anti-occasionalisten in te bedden in hun bredere filosofische kader, wil het onderzoek nagaan (a) hoe moslim- en christelijke denkers het occasionalisme integreerden in hun fysische en theologische wereldbeelden, (b) of moslim- en christelijke denkers een gedeelde motivatie vertonen om het occasionalisme te omarmen, en (c) of christelijke occasionalisten beïnvloed werden door moslimse occasionalisten en/of ze putten uit gemeenschappelijke bronnen.
Partner Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen
Promotors: Prof.dr. Carla Rita Palmerino (Radboud Universiteit), dr. Andreas Lammer (Radboud Universiteit), dr. Andrea Sangiacomo (Rijksuniversiteit Groningen)
Financierder: NWO (PhDs in the Humanities)
