De Event Horizon Telescope Collaboration is een internationaal netwerk van inmiddels elf radiotelescopen, die samen een virtuele telescoop ter grootte van de aarde vormen. De samenwerking slaagde erin om in te zoomen op de directe omgeving van superzware zwarte gaten, M87* en Sgr A*, in het centrum van het sterrenstelsel M87 en onze eigen Melkweg.
Event Horizon Telescope
Een virtuele telescoop ter grootte van de aarde
- Looptijd
- 2000
- Projecttype
- Onderzoek
In 2000 stelde professor Heino Falcke van de Radboud Universiteit voor om telescopen over de hele wereld te combineren tot een virtuele telescoop ter grootte van de aarde om de schaduw van de waarnemingshorizon van een zwart gat op te nemen. Dit werd later het Event Horizon Telescope. Hiervoor maken de onderzoekers gebruik van de beeldvormingstechniek Very Long Baseline Interferometry (VLBI). Deze techniek verbindt millimetertelescopen van over de hele wereld om te fungeren als een interferometer: een virtuele mm-golven telescoop.
Het EHT-consortium wordt gevormd door wereldwijd toonaangevende instellingen, waaronder:
- de Radboud Universiteit
- Academia Sinica Institute of Astronomy and Astrophysics
- University of Arizona
- University of Chicago
- tEast Asian Observatory
- Goethe University Frankfurt
- Smithsonian Astrophysical Observatory (onderdeel van het Center for Astrophysics)
- Institut de radioastronomie millimétrique (IRAM, zelf een samenwerking tussen het Franse CNRS, het Duitse Max Planck Society, en het Spaanse Instituto Geográfico Nacional),
- Large Millimeter Telescope Alfonso Serrano
- Max Planck Institute for Radio Astronomy
- MITHaystack Observatory
- National Astronomical Observatory of Japan
- Perimeter Institute for Theoretical Physics
Resultaten
2019: Astronomen leggen eerste afbeelding van een zwart gat vast
Voor het eerst is het astronomen gelukt om een foto te maken van een superzwaar zwart gat en zijn schaduw. Ze gebruikten de Event Horizon Telescope (EHT), een wereldwijd netwerk van acht radiotelescopen, die samen een virtuele telescoop vormen ter grootte van de aarde. Het nieuws werd gelijktijdig gepresenteerd in zes persconferenties over de hele wereld. Lees het persbericht over deze doorbraak.
2021: Astronomen brengen magnetische velden zwart gat M87* in beeld
Het Event Horizon Telescope (EHT)-consortium heeft een nieuwe afbeelding van het zwarte gat in het centrum van het sterrenstelsel M87 gepresenteerd. De afbeelding toont hoe dit object er in gepolariseerd licht uitziet. Het is voor het eerst dat het astronomen is gelukt om polarisatie – een kenmerk van magnetische velden – zo dicht bij de rand van een zwart gat te meten. Aan de hand van deze waarnemingen hopen astronomen te kunnen verklaren hoe het 55 miljoen lichtjaar verre sterrenstelsel in staat is om krachtige jets vanuit zijn kern te ‘lanceren’. Lees het persbericht.
2022: Astronomen onthullen eerste afbeelding van het zwarte gat in het hart van ons sterrenstelsel
Astronomen hebben de eerste afbeelding onthuld van het superzware zwarte gat in het centrum van ons eigen Melkwegstelsel. Dit resultaat levert overweldigend bewijs dat het object inderdaad een zwart gat is en geeft waardevolle aanwijzingen over de werking van dergelijke reuzen, waarvan wordt gedacht dat ze zich in het centrum van de meeste sterrenstelsels bevinden. Lees het persbericht.
2022: Astronomen ontvangen ERC Synergy Grant om kleurenfilms van zwarte gaten te maken en een nieuwe telescoop in Afrika te bouwen
De European Research Council (ERC) heeft een Synergy Grant, genaamd "BlackHolistic", van 14 miljoen euro toegekend aan een team van Nederlandse, Britse, Finse en Namibische astronomen om kleurenfilms van zwarte gaten te maken. Ze zullen de allereerste Afrikaanse millimetergolf-radiotelescoop in Namibië bouwen om hun doel te bereiken. De telescoop zal deel uitmaken van het wereldwijde Event Horizon Telescope-netwerk dat beroemd werd door de eerste afbeelding van een zwart gat te maken. De nieuwe subsidie zal helpen om dit netwerk te transformeren van het maken van stilstaande beelden naar het maken van films en om zwarte gaten in het hele universum te begrijpen. Lees het persbericht.
Boek: Licht in de Duisternis - zwarte gaten, het universum en wij
Een persoonlijk verhaal over het project is te lezen in het boek “Licht in de Duisternis – zwarte gaten, het universum en wij”, H. Falcke, 2021, Prometheus en in een artikel verschenen: Falcke, H. (2022), “The road towards imaging a black hole -- a personal perspective”, Natural Sciences, Volume 2, Issue4, October 2022, e20220031, De resultaten van de EHT werden bekroond onder meer door de Henry Draper medal van de Academy of Sciences in de VS, de Balzan prize, de Herschel medal van de Royal Astronomical Soceity (UK), en de Breakthrough Prize.
Financiering
Een groot deel van de Europese deel van de EHT wordt gefinancierd door twee ERC Synergy grants (BlackholeCam, Blackholistic)-project, waarvan Radboud onder leiding van Prof. Falcke de managing organisatie is.
Contactinformatie
Meer informatie? Neem contact op met onze persvoorlichters via 024 361 6000, media@ru.nl of de projectleden.
