In dit inmiddels afgeronde promotie-onderzoek werd de rol van de executieve controle bij tweetalige personen met afasie (PMA) bestudeerd. Veel Nederlanders spreken meer dan één taal. Toch was veruit het meeste afasieonderzoek gericht op ééntalige personen en hun moedertaal. Het spreken en managen van meer dan één taal vergde continue monitoring van de talen, inhibitie van een taal en het kunnen schakelen tussen talen. Deze vaardigheden deden een beroep op de executieve controlefuncties van de tweetalige spreker. Executieve functies zijn hogere controlefuncties in het brein, die belangrijk zijn voor het plannen en uitvoeren van bewust, complex of nieuw gedrag. Door bijkomende stoornissen in het executief functioneren die bij afasie zijn geobserveerd, kon dit een extra belasting betekenen voor meertalige PMA in vergelijking met ééntalige PMA. Daarnaast wisten we uit onderzoek met ééntalige PMA dat betere executieve controle positief samenhing met een hogere mate van herstel, de inzet van strategieën en functionele communicatievaardigheden. Omdat executieve controle cruciaal was voor het effectief kunnen inzetten van twee talen én voor het herstel van afasie, was het belangrijk om de rol van executieve controle in de taal- en communicatievaardigheden van tweetalige PMA nader te onderzoeken.
Executieve controle en tweetalige afasie
- Looptijd
- 2018 tot 2023
- Projectleden
- Saskia Mooijman , prof. dr. J.J.M. Schoonen (Rob) , prof. dr. A.P.A. Roelofs (Ardi) , dr. M.B. Ruiter (Marina)
- Projecttype
- Onderzoek
- Organisatieonderdeel
- Multilingualism, Centre for Language Studies, Faculteit der Letteren
Resultaten
Proefschrift
Saskia Mooijman (2024). Control of language in bilingual speakers with and without aphasia
Prominente publicaties
Mooijman, S., Schoonen, R., Goral, M., Roelofs, A., & Ruiter, M. B. (2026). Why do bilingual speakers with aphasia alternate between languages? A study into their experiences and mixing patterns. Aphasiology, 40(3), 493–520. https://doi.org/10.1080/02687038.2025.2452928
Mooijman, S., Schoonen, R., Ruiter, M. B., & Roelofs, A. (2024). Voluntary and cued language switching in late bilingual speakers. Bilingualism: Language and Cognition, 27(4), 610–627. https://doi.org/10.1017/S1366728923000755
Mooijman, S., Schoonen, R., Roelofs, A., & Ruiter, M. B. (2024). Benefits of free language choice in bilingual individuals with aphasia. Aphasiology, 38(11), 1793–1831. https://doi.org/10.1080/02687038.2024.2326239
Mooijman, S., Schoonen, R., Roelofs, A., & Ruiter, M. (2022). Executive control in bilingual aphasia: A systematic review. Bilingualism: Language and Cognition, 25(1), 13-28 https://doi:10.1017/S136672892100047X