Duin met sterke soortenrijke grasbekleding
Duin met sterke soortenrijke grasbekleding

Future Dikes

Sterke, soortenrijke grasbekleding van de toekomst

Beeld: Cyril Liebrand/Eureco.

Met een derde van het land onder zeeniveau heeft bescherming tegen overstromingen de hoogste nationale prioriteit in Nederland. In de komende dertig jaar wordt binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma 1.300 km aan dijken versterkt. Een traditionele versterking betekent meestal het bouwen van hogere en bredere dijken. Dat is een omvangrijke, tijdrovende en kostbare onderneming. Daarnaast zorgt het versterken van de dijken vaak voor weerstand vanuit de omgeving vanwege de inbreuk op de leefomgeving en het klassieke landschap. Er is behoefte aan kennis over effectieve en veilige, maar minder ingrijpende manieren om dijken te herstellen en duurzaam te beheren.

Blijf op de hoogte van Future Dikes - Fase 2 

Biodiversiteit

In het project Future Dikes wordt onderzocht hoe we de Nederlandse dijken kunnen versterken met een soortenrijke grasbekleding. Vanuit eerder onderzoek is bekend dat een biodiverse grasmat goed bestand is tegen de erosieve werking van overstromend water. De bovengrondse variatie weerspiegelt zich in een diverse en diepe wortelmat die de bodemlagen als het ware bij elkaar houdt. Zowel boven- als ondergronds biedt een diverse vegetatie dan ook een uitstekende eerste beschermlaag.

Daarnaast kan soortenrijke grasbekleding bijdragen aan het herstel van biodiversiteit: er is plek voor bijzondere planten- en insectensoorten. Bovendien dijken slingeren door het Nederlandse landschap en vormen een brug tussen verschillende ecosystemen. Een soortenrijke grasmat sluit aan bij de Green Deal Infranatuur die diverse waterschappen hebben ondertekend om de biodiversiteit en milieuvriendelijk beheer van de dijken te waarborgen.

Radboud Fonds

Voor de grootschalige toepassing van soortenrijke grasbekleding is meer onderzoek nodig. We weten nog onvoldoende hoe we nieuwe dijken ontwerpen, hoe we bloemrijke dijken optimaal kunnen ontwikkelen, in stand houden en herstellen. Het Radboud Fonds ondersteunt dit project. Lees meer op de donatiepagina van het Radboud Fonds.

Nieuws

Hans de Kroon - Bloemrijke dijken video van Universiteit van Nederland

Video: Hoe zorgen bloemen dat de dijk niet breekt?

De Universiteit van Nederland maakte een video over het project Future Dikes. In de video vertelt ecoloog Hans de Kroon hoe een bloemrijke bekleding van de dijk kan bijdragen aan de stevigheid van de dijk.

Hans de Kroon (r) en Cyriel Liebrand testen de wortelmat van een bloemrijke dijk

Symposium Future Dikes

Tijdens het symposium worden de inzichten uit fase 1 van het project Future Dikes gedeeld. Daarnaast wordt stilgestaan bij de invulling van fase 2.

Meer nieuws over Future Dikes

Resultaten

Binnen het project Future Dikes worden de volgende resultaten verwacht:

Thema 0: Huidige kennis (zomer 2023)

  • Wat zijn de relaties tussen vegetatiesamenstelling, beworteling, bodem (t.g.v. dijkverbeteringen), droogte en beheer op huidige dijken?
  • Wat zijn de relaties tussen erosieparameters, vegetatie en beworteling voor zover bekend uit series van grootschalige proeven en treksterktemetingen die eerder zijn uitgevoerd?
  • Dit onderzoek wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking door de Wageningen Environmental Research, EurecoAdvies, Lumbricus, Infram en Deltares.

Thema 1: Dijkvegetatieparameters / civieltechnische kwaliteit (eind 2023)

  • Openbare database van kenmerken van de bekleding in relatie tot erosiebestendigheid
  • Versie 2.0 van de Handreiking Grasbekledingen (www.handreikinggrasbekleding.nl)
  • Protocollen: overzicht van praktisch hanteerbare parameters die betrouwbare informatie geven over de erosiebestendigheid van dijkbekleding
  • Rapport en protocollen: overzicht welke dijken geschikt zijn voor ontwikkeling naar soortenrijke dijken
  • Functionele systematiek van dijktypen in Nederland
  • Het onderzoek binnen Thema 1 wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking door de Radboud Universiteit Nijmegen, Wageningen Environmental Research, EurecoAdvies, Infram-Hydren en Lumbricus. 

Thema 2: Soortenrijke grasbekleding (2023/2024-2027)

  • Voorstellen voor zaadmengsels met grote potentie wat betreft snelle vestiging, sluiting van de grasmat, bodemtype, en droogteresistentie
  • Het onderzoek binnen Thema 2 wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking door de Radboud Universiteit Nijmegen, Wageningen Environmental Research, EurecoAdvies en Lumbricus.

Thema 3: Sterkte grasbekledingen (eind 2023)

  • Rapportage met de resultaten van de grootschalige erosieproef en specifiek de Uc-waarden, de bijhorende kansverdeling en kwaliteitsklassen van soortenrijke grasbekleding;
  • analyse van de overslag- en trekproeven of de Uc binnen de bestaande klassen vallen, of dat er aanvullende klassen nodig zijn;
  • analyse over de toepasbaarheid van de grastrekker voor het bepalen van de sterkte van soortenrijke vegetaties.
  • Het onderzoek binnen Thema 3 wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking door de Universiteit Twente (UT), Infram-Hydren, Radboud Universiteit Nijmegen, Wageningen Environmental Research, EurecoAdvies, Lumbricus en Deltares.

Financiering

Partners

Contactinformatie

Meer weten over dit onderzoek? Media kunnen voor vragen contact opnemen nemen met team Persvoorlichting & Wetenschapscommunicatie: 024 361 6000, media@ru.nl. Voor overige vragen, neem contact op met de onderzoeker.

Contactpersoon