Maarten de Boer en Hilde
Maarten de Boer en Hilde

Onderzoek naar motiverende en stimulerende kenmerken in het honoursonderwijs

TLC-voucherproject
Tijdsduur
2021
Projectleden
drs. M. de Boer (Maarten) , Hilde Remmers , Anneke van der Niet
Projecttype
Onderzoek

Aanleiding

Voorheen lag de focus van de Radboud Honours Academy (RHA) met name op het aantrekken van excellente studenten. Voor de huidige honoursprogramma’s aan de Radboud Universiteit worden studenten voornamelijk geselecteerd op basis van hun motivatie. Het is daarom van belang dat de RHA een leeromgeving creëert waarin die motivatie wordt vastgehouden en verder gestimuleerd. Welke factoren worden door honoursstudenten en -docenten als intrinsiek motiverend ervaren?

Met ‘leeromgeving’ wordt de didactische leeromgeving bedoeld. Deze verwijst naar de elementen die van invloed zijn op het leerproces van de studenten. Hierbij valt te denken aan de fysieke of online omgeving, de kunde en aanpak van de docent of begeleider, de medestudent(en) en alle beschikbare materialen en bronnen.

Gewenste oplossing

Over motivatie in het onderwijs is op grote schaal onderzoek gedaan. De meest bekende theorie over motivatie is de ‘Self Determination Theory’. In deze theorie wordt gesproken over drie psychologische basisbehoeften om (intrinsiek) gemotiveerd te raken: een gevoel van autonomie, verbinding met anderen en een gevoel van competentie. Daarnaast kan de mate van motivatie geplaatst worden op een schaal van extrinsieke, zoals straffen en belonen, tot intrinsieke motivatie, waarbij de reden van handelen deel is van het waardesysteem van een student.

Het doel van Maarten de Boer, Hilde Remmers en Anneke van der Niet is om in dit onderzoek inzicht te verkrijgen in de elementen van de didactische leeromgeving die binnen honoursprogramma’s door honoursstudenten én -docenten als intrinsiek motiverend worden ervaren. Deze inzichten kunnen dienen als ontwerpprincipes en daarmee worden gebruikt om de honoursprogramma’s verder te verbeteren en te versterken. Tevens kunnen inzichten uit dit onderzoek worden vertaald naar reguliere onderwijsprogramma’s binnen de Radboud Universiteit. Dit kan ertoe leiden dat deze programma’s in de toekomst aantrekkelijker gemaakt kunnen worden waardoor ze studenten sterker motiveren.

Plan van aanpak

De Boer, Remmers en Van der Niet voeren het onderzoek uit in vier fasen. Ten eerste wordt in kaart gebracht welke elementen van de didactische leeromgeving van honoursprogramma’s in de literatuur worden genoemd. Daarnaast wordt onderzocht in hoeverre deze elementen ook daadwerkelijk terug te vinden zijn binnen de honoursprogramma’s van de Radboud Universiteit. Vervolgens vinden focusgroepgesprekken plaats met docenten en studenten. Door middel van deze gesprekken wordt bestudeerd welke kenmerken van de didactische leeromgeving door studenten en docenten als motiverend worden ervaren. Er wordt tenslotte een vergelijking gemaakt tussen honoursprogramma’s en reguliere programma’s.

Op basis van de literatuurverkenning en eerste focusgroepgesprekken worden ontwerpprincipes voor het honoursprogramma geformuleerd. Deze worden vervolgens voorgelegd aan studenten en docenten in de vorm van verdiepende focusgroepgesprekken. De conclusies daarvan  worden ingezet om honoursprogramma’s te optimaliseren en eventueel om reguliere programma’s van de Radboud Universiteit te verbeteren.

Uitkomst

Na afloop van hun onderzoek in het voucherproject concludeerden Maarten en Hilde dat de kleinschaligheid van de honoursprogramma’s, de grote hoeveelheid interactie met docenten en het omgeven worden door gelijkgestemden belangrijke factoren waren voor de motivatie van honoursstudenten. Ook de grote mate van autonomie, hoewel die aan het begin vaak als overweldigend werd ervaren, zorgde voor veel motivatie bij studenten. Daarbij kwam naar voren dat docenten die autonomie en de sterke verbondenheid met de kleine groepen honoursstudenten ook ervaarden.  

Onderzoeksverslag met bevindingen

De mate van transfer van deze elementen naar reguliere onderwijsprogramma’s is niet gemakkelijk, omdat het Honoursonderwijs in een unieke context gegeven worden. Toch denken de onderzoekers dat studenten bijvoorbeeld meer autonomie kan worden geven in reguliere programma’s, naar het voorbeeld van honourstrajecten.

Financiering

Dit project wordt gefinancierd door een TLC-voucher van het Radboud Teaching and Learning Centre. Dit voucherprogramma is bedoeld om projecten op te zetten op het gebied van onderwijsvernieuwing, docentontwikkeling en onderwijsonderzoek.

Bekijk alle voucherprojecten

Contactinformatie

Wil je meer weten? Neem dan gerust contact op met de voucherprojecthouder.