Veel middelbare scholieren ervaren hun studiekeuzeproces als oppervlakkig en verplicht. Daardoor lopen zij het risico een verkeerde richting te kiezen met uitval in het vervolgonderwijs tot gevolg.
Studiekeuzeproces met AI
Een co-creatieproject van NOLAI voor het voortgezet onderwijs
- Looptijd
- januari 2026 tot heden
- Projecttype
- Onderzoek
- Organisatieonderdeel
- Nationaal Onderwijslab AI (NOLAI)
Uitdaging voor onderwijs
Het huidige studiekeuzeproces helpt leerlingen maar beperkt om hun persoonlijke ontwikkeling te verbinden aan hun toekomstplannen. Veel programma’s bestaan vooral uit verplichte opdrachten, zonder al te veel ruimte voor zelfreflectie of een goed gesprek. Mentoren hebben te weinig tijd en middelen om elke leerling echt persoonlijk te begeleiden. Daardoor maken sommige leerlingen keuzes die minder goed bij hen passen, verliezen ze motivatie en vallen daarna soms zelfs uit in het vervolgonderwijs.
Wat leraren willen
Leraren van NSG Groenewoud willen dat leerlingen beter nadenken over wie ze zijn, wat hen motiveert en welke richting ze op willen. Er is behoefte aan een nieuwe aanpak die leerlingen ondersteunt bij het maken van een betekenisvolle en bewuste studiekeuze, zonder dat dit de mentoren extra tijd kost. Kan een digitale tool het studiekeuzeproces persoonlijker maken zodat leerlingen een bewuste studiekeuze maken, terwijl mentoren duidelijke handvatten krijgen om gerichter te begeleiden?
Samen slimmer door co-creatie
De school is door NOLAI gekoppeld aan ontwikkelaars van Get Clarity en wetenschappers van HAN University of Applied Sciences, Rijksuniversiteit Groningen en Maastricht University. Samen ontwikkelen en onderzoeken zij een prototype van een AI-ondersteunde studiekeuzetool.
Ontwikkeldoelen
De ontwikkeldoelstelling is het realiseren van een functioneel prototype dat leerlingen ondersteunt in hun studiekeuzeproces en mentoren voorziet van relevante inzichten en coachvragen. De AI vervangt de menselijke regie niet, maar versterkt deze door het genereren van gesprekskaarten en reflectieverslagen op basis van leerlinginput. Het prototype wordt getest in een realistische onderwijsomgeving en bij succesvolle validatie open source beschikbaar gesteld.
Onderzoeksvragen
- Hoe kan een AI-studiekeuzetool inhoudelijk en technisch worden ontworpen op basis van wetenschappelijke theorieën over identiteitsontwikkeling en studiekeuze?
- In hoeverre leidt het gebruik van de tool tot verbetering in het studiekeuzeproces van leerlingen (meer exploratie, zelfinzicht, binding)?
- In hoeverre vergroot de tool het inzicht van mentoren in het studiekeuzeproces van hun leerlingen?
- In hoeverre ondersteunt de tool het gesprek tussen mentor en leerling over studiekeuze?
Stand van zaken
Dit project loopt van 2026 tot en met 2029 en is gestart met de voorbereiding en de conceptfase. In elk co-creatieproject wordt achtereenvolgens gewerkt aan een concept, een werkend prototype en validatie van het prototype. De resultaten worden steeds zo snel en open mogelijk online gedeeld zodat onderwijs, wetenschap en EdTech-bedrijven daar hun voordeel mee kunnen doen.
