Bovenstaande afbeelding: Achterblijvers op de kade zwaaien de vertrekkende (repatrianten) op de Zuiderkruis uit. De Zuiderkruis stoomt de haven van Hollandia (Papoea, Indonesië) uit, 1961. Foto: Rijksvoorlichtingsdienst. Collectie: Museon Omniversum.
Tijdens de periode van de Japanse bezetting van Indonesië (1942-1945), de onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949) en de eerste decennia van de Republiek Indonesië was de situatie van kinderen in protestantse en katholieke kindertehuizen gevaarlijk. Velen van hen probeerden naar Nederland te komen. Vooronderzoek voor het NWO-project Child Separation bracht een onverwachte hoeveelheid gedetailleerd, gevoelig en persoonlijk materiaal over deze kinderen in Nederlandse archieven aan het licht.
Dit bleek onder meer het geval in het archief van het Centraal Comité van Kerkelijk en Particulier Initiatief voor de Sociale Zorg ten behoeve van gerepatrieerden (CCKP). Maatschappelijk werkers van het CCKP bemiddelden bij de overtocht vanuit Indonesië, huisvesting in Nederland, visa, naturalisatie, financiën en andere zaken. In 2026 heeft Het Utrechts Archief (HUA) het CCKP-archief deels online doorzoekbaar gemaakt en beschikbaar gemaakt via het portal Onsland.nl voor de gedeelde geschiedenis van Nederland, Nederlands-Indië en Indonesië. Met 125.000 persoonsvermeldingen, waarvan er 75.000 online te bekijken zijn, wordt de betekenis en waarde van het CCKP-archief voor vele familiegeschiedenissen duidelijk.
Voor raadpleging van dossiers moeten mensen het HUA zelf bezoeken. Hoe kunnen archiefmedewerkers zich voorbereiden op wat die raadpleging met betrokkenen kan doen? Vanuit deze vraag heeft de hoofdonderzoeker van het Child Separation-team met impactpartner Pelita en ARQ Nationaal Psychotraumacentrum onderzocht wat gevoelige bronnen in dit archief kunnen zijn en welke effecten zij kunnen hebben op leden van de Indische gemeenschap in Nederland. Ervaringen en input van degenen die aan dit onderzoek hebben meegewerkt, zijn door ARQ verwerkt in een training voor archiefmedewerkers. Deze training biedt handvatten voor hoe om te gaan met (emotionele) reacties van bezoekers die sinds september 2026 CCKP-archiefstukken kunnen opvragen en inzien.