Het natuurwetenschappelijk onderwijs in Nederland is aan het veranderen. De nieuwe curricula voor biologie, scheikunde en natuurkunde richten zich niet alleen op inhoudelijke kennis, maar ook op denkwijzen en werkwijzen in de wetenschap. Dit vraagt veel van docenten: zij moeten studenten niet alleen feiten leren, maar ook helpen om te denken en handelen op manieren die typerend zijn voor elke discipline.
Tegelijkertijd ervaren veel aanstaande docenten de lerarenopleiding als gefragmenteerd. Vakkennis, vakdidactiek en schoolpraktijk worden vaak in aparte delen van de opleiding aangeleerd. Hierdoor kan het lastig zijn om te verbinden wat op de universiteit wordt geleerd met wat in de klas nodig is.
Dit project pakt die uitdaging aan door te focussen op vakspecifiek denken (ofwel discipline-specific thinking, DST. DST verwijst naar de manieren van redeneren, verklaren en vragen stellen die typerend zijn voor een discipline zoals scheikunde, biologie of natuurkunde. In dit project wordt DST gebruikt als centraal idee om curriculumdoelen, pedagogical content knowledge (PCK) en onderwijspraktijk met elkaar te verbinden.
Bij de Radboud Universiteit ontwikkelen en onderzoeken we een semestercursus vak voor aanstaande biologie-, scheikunde- en natuurkundedocenten in de educatieve masteropleiding. De cursus helpt studenten om discipline-specifiek denken in hun vakgebied te verkennen en toe te passen in lesvoorbereiding, lesgeven en reflectie. Het project onderzoekt ook hoe dit vak hun professionele ontwikkeling in de loop van de tijd ondersteunt, inclusief hun vertrouwen in het geven van natuurwetenschappelijk onderwijs.
Verwachte resultaten
- Een helderder kader voor vakspecifiek denken in de lerarenopleiding
Het project helpt beschrijven hoe DST eruitziet binnen biologie, scheikunde en natuurkunde, en hoe het herkend kan worden in de planning en het lesgeven van aanstaande docenten. - Beter inzicht in het leren van docenten
Het onderzoek laat zien hoe DST zich ontwikkelt tijdens de lerarenopleiding en hoe het zich verhoudt tot pedagogical content knowledge (PCK) en de zelfredzaamheid van docenten. - Geteste vakontwerpen en lesmateriaal
Het project levert een verfijnd vakformat gericht op DST op, inclusief activiteiten, opdrachten en voorbeelden die gebruikt kunnen worden in de lerarenopleiding voor natuurwetenschappen. - Praktische instrumenten voor lerarenopleiders
De resultaten omvatten concrete manieren om DST in de lerarenopleiding te ondersteunen en te beoordelen, zoals vragen, opdrachten en beoordelingsideeën. - Sterkere aansluiting bij de Nederlandse natuurwetenschappelijke curricula
Door DST te koppelen aan denkwijzen en werkwijzen ondersteunt het project een lerarenopleiding die beter aansluit bij huidige curriculumontwikkelingen. - Ondersteuning voor samenhang in de lerarenopleiding
Op langere termijn wil het project fragmentatie verminderen door toekomstige docenten te helpen vakkennis, didactiek en onderwijspraktijk sterker met elkaar te verbinden.