Portretfoto Ellemieke Rasenberg
Portretfoto Ellemieke Rasenberg

Verbetering van communicatieve vaardigheden van geneeskundestudenten

TLC-voucherproject
Looptijd
2021
Projectleden
Ellemieke Rasenberg , Bart Thoonen , Guus Brand
Projecttype
Onderzoek

Aanleiding

Studenten Geneeskunde die bezig zijn met hun coassistentschap geven aan dat ze voldoende feedback krijgen op hun handelen omtrent medisch inhoudelijke vraagstukken. Daarentegen geven ze aan dat ze zelden feedback ontvangen op hun communicatieve vaardigheden. Het is bekend dat het noodzakelijk is om het aanleren van communicatieve vaardigheden te continueren op de werkplek, omdat deze vaardigheden anders weer verdwijnen. (van Dalen et al, 2002, Mazmanianet et al., 2009). De transfer van vaardigheden van “klas naar werkplek” verloopt immers niet vanzelfsprekend. Kan een systeem waarin studenten video-opnames uploaden en medestudenten feedback geven helpen in het ontwikkelen van communicatieve vaardigheden?

Gewenste oplossing

Op dit moment gebruiken geneeskundestudenten aan de Radboud Universiteit een videofeedbacksysteem om bij elk coschap een contactmoment met een patiënt op te nemen. De opnames kunnen vervolgens met feedbackvragen van de student zelf digitaal gedeeld worden met medestudenten, docenten en opleiders.

Het doel van Ellemieke Rasenberg is om het opnemen en digitaal bespreken van consulten van studenten met patiënten aan de hand van een videofeedbacksysteem verder te onderzoeken. Ze wil achterhalen of dit een aanvulling is op het huidige onderwijs in communicatie- en consultvaardigheden in de master Geneeskunde.

Plan van aanpak

Meer dan honderd studenten die het coschap Interne Geneeskunde hebben afgerond, worden benaderd met de vraag of zij deel willen nemen aan het onderzoek. Aan de studenten wordt gevraagd of zij hun feedback op de gesprekken van medestudenten ter beschikking willen stellen voor het onderzoek. Op deze manier kan Ellemieke onderzoeken op welke manier studenten het annotatiesysteem gebruiken.

Daarnaast onderzoekt zij op welke manier de studenten zelf het videofeedbacksysteem ervaren. 

Resultaten

Ellemieke heeft 23 documenten geanalyseerd waarin coassistenten videofragmenten van medestudenten en zichzelf hadden voorzien van feedback. Deze feedback is geclusterd in drie hoofdthema’s: 1) inhoud, 2) labelen van eigen videofragment en 3) reacties op gevraagde feedback.  

Uit de analyse kwamen verschillende inzichten naar voren. Studenten blijken goed in staat om elkaar op een zorgvuldige en inhoudelijke manier feedback te geven. Ze passen daarbij technieken toe die eerder hebben geleerd tijdens communicatietrainingen met simulatiepatiënten. Ze kijken niet alleen kritisch naar zichzelf, maar observeren ook elkaars gesprekken scherp en denken actief mee over hoe het anders of beter kan. Opvallend is dat slechts een minderheid van de studenten hun video’s deelt met medestudenten en dat dit delen meestal plaatsvindt binnen kleine, vertrouwde groepjes. Dit laat het belang zien van een veilige leeromgeving als voorwaarde voor het gebruik van het videofeedbacksysteem.   

Al met al toont de analyse aan dat het videofeedbacksysteem een goede manier is om feedback te geven op communicatieve vaardigheden tijdens coschappen. Voor opleiders is het bovendien een praktische manier om een oordeel te vormen over de communicatieve vaardigheden van studenten in de praktijk.  

Financiering

Dit project wordt gefinancierd door een TLC-voucher van het Radboud Teaching and Learning Centre. Dit voucherprogramma is bedoeld om projecten op te zetten op het gebied van onderwijsvernieuwing, docentontwikkeling en onderwijsonderzoek.

Bekijk alle voucherprojecten

Contactinformatie

Wil je meer weten? Neem dan gerust contact op met de voucherprojecthouder, Ellemieke Rasenberg, via ellemieke.rasenberg@radboudumc.nl.