Radboud Universiteit
Zoek in de site...

Nobelprijs fysica 2010

Andre Geim en Konstantin Novoselov, beiden bijzonder hoogleraar aan de Radboud Universiteit, kregen in 2010 de Nobelprijs voor Natuurkunde voor hun ontdekking van grafeen. Ze verkenden de bijzondere eigenschappen van het materiaal in het Nijmeegse High Field Magnet Laboratory en kregen onmisbare hulp van de Mikhail Katsnelson, theoretisch natuurkundige aan de Radboud Universiteit.

Nobelprijswinnaars geridderd

Nobelprijswinnaars Novoselov (l) en Geim werden in november 2010 in Nijmegen geridderd door staatssecretaris Halbe Zijlstra.

Grafeenontdekking

De twee uit Rusland afkomstige wetenschappers ontvingen de Nobelprijs voor Natuurkunde 2010 omdat zij aan de universiteit van Manchester als eersten ‘grafeen’ maakten en onderzochten.

Grafeen is de allerplatste variant van koolstof, het is maar één atoom dik. Grafeen is vanwege zijn eigenschappen (sterk, flexibel, ondoordringbaar, zeer goed geleidend) een grote belofte voor allerlei technologische toepassingen.

Om de eigenschappen van dit bijzondere materiaal te onderzoeken, staken ze al vlug het kanaal over om in het High Field Magnet Laboratory (HFML), het lab voor hoge magneetvelden van de Radboud Universiteit en FOM, experimenten te doen.
Geim en Novoselov kennen het lab goed, beiden werkten er; Novoselov promoveerde er bij de Nijmeegse magneetonderzoeker professor Jan-Kees Maan.

Hulp uit Nijmegen

Hier leerden zij ook hun landgenoot Mikhail Katsnelson kennen, hoogleraar Theoretische fysica, die al voor de daadwerkelijke ontdekking van grafeen had gepubliceerd over de fysische eigenschappen van het tweedimensionale koolstofmolecuul. Het was het begin van een vruchtbare samenwerking. In zijn Nobelprijs-rede zei Andre Geim dat zij zonder de hulp van Katsnelson nooit zo snel, zo ver gekomen zouden zijn.

De Nobelprijswinnaars

Andre Geim (1958, Sochi, Rusland) promoveerde in 1987 aan het Institute for Solid State Physics in Chernogolovka (Rusland). Hij werkte van 1994 tot 2000 aan de Radboud Universiteit, waarna hij hoogleraar werd aan de Universiteit van Manchester. Sinds begin 2010 is hij ook bijzonder hoogleraar Innovative Materials and Nanoscience aan de Radboud Universiteit.
Konstantin Novoselov (1974, Nizjni Tagil, Rusland) promoveerde in 2004 aan de Radboud Universiteit. Hij is nu hoogleraar in Manchester. In augustus 2013 werd Novoselov benoemd tot bijzonder hoogleraar Elektronische eigenschappen van nieuwe materialen aan de Radboud Universiteit.

Video -De Nobelprijswinnaars Geim en Novoselov in Nijmegen in november 2010. Zij werden gedecoreerd met de Koninklijke onderscheiding Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw >

Eerdere grafeenontdekkingen op de Radboud Universiteit

  • Grafeen geschikt als weerstandsmeter (december 2008, Radboud Universiteit)
  • Transistor van grafeen kleiner dan tien nanometer (april 2008, Radboud Universiteit)
  • Nature-publicatie over grafeen (oktober 2007, Radboud Universiteit)
  • Onbestaanbaar geacht molecuul toch gemaakt (februari 2007, Radboud Universiteit)
  • Kwantum-Halleffect in grafeen bij kamertemperatuur (februari 2007, Radboud Universiteit)
  • Kwantumparadox in dunste laagje grafiet (augustus 2006, Radboud Universiteit)
  • Fundamentele fysica in potloodstreep (november 2005, Radboud Universiteit)

Over de Nobelprijs