Radboud Universiteit
Zoek in de site...

Zwaartekrachtsubsidies

Met de Zwaartekrachtsubsidies stimuleert de overheid vernieuwende en invloedrijke onderzoekssamenwerkingen op het hoogste wetenschappelijke niveau. De subsidies, met een jaarlijks budget van 50 miljoen euro, worden jaarlijks uitgereikt door het ministerie van OC&W en NWO en zijn bedoeld om excellent presterende Nederlandse wetenschapsgebieden de kans te geven om bij de wereldtop te komen.

Sinds de uitreiking van de eerste Zwaartekrachtsubsidies in 2012 is de Radboud Universiteit als penvoerder betrokken bij drie van de tot nu toe twaalf gesubsidieerde projecten.

2017: 'Anchoring Innovation',
onderzoek naar innovatieprocessen sinds de oudheid

Prof. André Lardinois, hoogleraar Griekse Taal- en Letterkunde aan de Radboud Universiteit, gaat met Nederlandse classici verenigd in de landelijke onderzoeksschool OIKOS, onderzoek doen naar het belang van de klassieke oudheid voor innovatieprocessen. De Radboud Universiteit is penvoerder voor dit programma 'Anchoring Innovation', waarvoor NWO een Zwaartekrachtpremie toekende van 18,8 miljoen euro.
Voor succesvolle innovatie is meer nodig dan alleen technologische vooruitgang. Ieder nieuw concept moet namelijk eerst worden verankerd in de bestaande context. Lardinois: ‘We willen weten hoe innovatie werkt en hoe het geaccepteerd wordt. Niet alleen in de techniek maar ook in instituties, kunst en literatuur. In al die domeinen lijkt altijd sprake van een combinatie van vertrouwd en nieuw, in werkelijkheid of soms slechts in de beeldvorming. Wil een innovatie succesvol zijn dan moet hij verbinding maken met iets vertrouwds, dat wil zeggen daarin verankerd zijn.’

theatre antique orange wikimedia

Uiteindelijk moet de bestudering van de Griekse en Romeinse oudheid beter inzicht opleveren over de innovatieprocessen van alle tijden. Het project wil nadrukkelijk ook het maatschappelijk belang van de geesteswetenschappen laten zien. Lardinois: ‘Dit project moet laten zien dat een maatschappij die succesvol wil innoveren niet alleen naar de bètawetenschappen moet kijken, maar al haar talenten moet benutten en van de geesteswetenschappen nog heel wat kan leren. Wij willen een bijdrage leveren aan de processen van innovatie, ook vandaag de dag.’

2013: Microbiologie voor gezondheid en milieu

Zwaartekracht microbiologie defProf. Mike Jetten van de Radboud Universiteit zet met collega’s van de TU Delft, Wageningen University en het NIOZ (Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee) een instituut op dat op zoek gaat naar nieuwe, zonder zuurstof levende micro-organismen met gunstige eigenschappen voor milieu en gezondheid.

In dit instituut, het Soehngen Institute for Anaerobic Microbiology (SIAM), willen de microbiologen een van de grote uitdagingen in onze samenleving aanpakken: het scheppen van een duurzame economie gebaseerd op biomassa. Denk bijvoorbeeld aan de productie van biogas, het omzetten van organisch afval in afbreekbare bioplastics en verbeterde gezondheid door een geoptimaliseerde microflora in de darmen. Ook broeikasgassen kunnen met hulp van micro-organismen worden vastgelegd of omgezet in onschadelijke stoffen.

Het onderzoek van prof. Mike Jetten en collega’s ontving in totaal 22,9 miljoen euro subsidie.

2012: Taal in interactie

Zwaartekracht taal defProf. Peter Hagoort, hoogleraar Psycholinguïstiek aan de Radboud Universiteit, zet samen met collega’s van de Universiteit van Amsterdam het grootschalig taal-hersenonderzoek ‘Taal in interactie’ op.

Daarin wordt onderzocht hoe cognitieve systemen als geheugen, actie en controle samenhangen met taal en hoe universele taalkenmerken zich verhouden tot individuele variaties. Bovendien zoeken de wetenschappers naar de genen die bijvoorbeeld sociale interactie tussen luisteraars en sprekers mogelijk maken.

Taal in interactie ontving in totaal 27,6 miljoen euro subsidie.

2012: Organische chemie

Zwaartekracht chemie defChemie die lijkt op het leven zelf, dat is wat het consortium Nederlandse experts in de organische chemie, afkomstig uit Nijmegen, Eindhoven en Groningen, voor ogen staat.

Namens de Radboud Universiteit zijn hoogleraren organische chemie Jan van Hest en Roeland Nolte en bovendien Bert Meijer, bijzonder hoogleraar in Nijmegen, betrokken. Samen richtten zij het Research Centre for Functional Molecular Systems op, met als doel om moleculen gecontroleerd de laten assembleren tot nieuwe, steeds grotere structuren.

‘Dit zal leiden tot meer begrip van wat het leven is en tot chemie die past bij wat er in het lichaam zelf gebeurt’, aldus Jan van Hest. ‘Denk aan hoe het lichaam cellen repareert en ervoor zorgt dat de juiste stof op de juiste plek komt op het juiste moment. We willen de complexiteit van die dynamiek fundamenteel begrijpen. Over een jaar of vijf à tien zal dat leiden tot een vooruitgang die maatschappelijk belangrijk is.'

Het Research Centre for Functional Molecular Systems ontving in totaal 26,9 miljoen euro subsidie.