Radboud Universiteit
Zoek in de site...

Blog 7: Het ‘verborgen curriculum’ van Erkennen & Waarderen - Reageren

Een systeem van Erkennen & Waarderen kan bijdragen aan een bloeiende en meer rechtvaardige universiteit. Het opzetten van zo'n veelomvattend systeem brengt echter een belangrijke uitdaging met zich mee: het navigeren van een Erkennen & Waarderen-systeem wordt eenvoudigweg ingebed in bestaande, hiërarchische en vaak verborgen kennisstructuren, waartoe de toegang ongelijk is. Erkennen & Waarderen-systemen zijn gericht op het expliciet erkennen en stimuleren van bredere aspecten van academisch werk. Dit omvat, maar is niet beperkt tot, onderwijs, publieke betrokkenheid en maatschappelijke impact, maar ook administratieve taken en dienstverlening aan de academische gemeenschap. Dit moet het personeel in staat stellen om, binnen de beperkingen van hun functievereisten, te beslissen om zich te specialiseren of hun focus te verbreden, afhankelijk van individuele interesses en vaardigheden.

Hoe leer je deze paden te bewandelen? Welke vormen van erkenning zijn echt goed voor iemands carrière en welke zijn alleen leuk om te hebben? Wie wordt er genomineerd voor prijzen? Hoe creëer je het soort publiek engagement of impact dat waarschijnlijk wordt beloond?

Voor zover het navigeren in Erkennen & Waarderen (en de bijbehorende hoeveelheid HR-richtlijnen, voorschriften, handboeken en checklists) wordt overgelaten aan de individuele medewerker, wordt het een professionele vaardigheid met een aanzienlijke impact op het succes van de instelling. Deze vaardigheid wordt echter meestal niet formeel aangeleerd. Ze dreigt deel uit te maken van het professionele 'verborgen curriculum'.

Onder de term 'verborgen curriculum' heeft de wetenschap zich gericht op een reeks niet-onderwezen vaardigheden en niet-gecommuniceerde verwachtingen die inherent zijn aan het hoger onderwijs en die studenten toch worden geacht op te pikken, of gewoon goed te kennen en te oefenen tijdens hun studie. Het professionele verborgen curriculum functioneert als een selectiemechanisme in de individuele loopbaanontwikkeling van personeel. Het professionele verborgen curriculum omvat die vaardigheden en expertise die nodig zijn om het academische systeem te doorkruisen. Deze vaardigheden en verwachtingen kunnen in belangrijke mate het type en de snelheid van institutioneel succes (bijv. promotie) bepalen. Erkennen & Waarderen-systemen gaan er vaak van uit dat deze vaardigheden gelijk verdeeld zijn. Maar dat zijn ze niet – ze zijn verborgen (voor sommigen). We doen vaak onvoldoende systematische inspanningen om dit verborgen curriculum te ontsluieren.

Met name de doelen, kernmechanismen, prikkels en ondersteunende structuren die inherent zijn aan nieuw ontwikkelde belonings- en beloningssystemen blijven vaak onduidelijk en ambigu – vooral voor medewerkers aan het begin van hun carrière, medewerkers van buiten Nederland (zoals ikzelf), of medewerkers die anderszins niet gewend of bekend zijn met het navigeren door institutionele complexiteiten, handboeken, voorschriften en gangpraat. Ik heb een aantal van deze uitdagingen kunnen compenseren, omdat ik het geluk heb uit een 'academische familie' te komen die mij, zij het indirect, vertrouwd heeft gemaakt met de normen en regels van het academische leven (het opleidingsniveau van de ouders blijkt sterk te correleren met succesvolle academici).

Ik kan ook rekenen op de begeleiding van ondersteunend personeel, lijnmanagers en mentoren, wat het gemakkelijker maakt om te leren waar en hoe ik toegang kan krijgen tot opleidingen, nominaties kan aanvragen, contact kan leggen met belanghebbenden, relevante regelgeving kan vinden of kan onderhandelen over individuele loopbaantrajecten.

Anderen kunnen dat niet. Zij moeten vertrouwen op transparante en formele institutionele richtlijnen die idealiter hun individuele trajecten ten goede komen, in plaats van hen nog meer tijd te ontnemen.

Ik suggereer niet dat wij als instelling (of als academici) deze vaardigheden en verwachtingen helemaal niet communiceren of onderwijzen. Sterker nog, er is een hele overvloed aan verschillende trainingen, workshops, enzovoort gewijd aan een of meer van deze vaardigheden en aan het navigeren door zelfs nieuw ontwikkelde Erkennen & Waarderen-systemen. Er is ook overlap met vaardigheidstrainingen die faculteiten, bibliotheken, impactunits en andere universitaire diensten of beroepsverenigingen aanbieden. Hele administratieve afdelingen zijn gewijd aan het verwerven van financiering door derden of aan wetenschapscommunicatie.

Het probleem heeft niet te maken met beschikbaarheid op zich, maar met ongelijke toegankelijkheid en met een gebrek aan bewustzijn en systematische instructie over Erkennen & Waarderen op het niveau van het personeel, de afdeling, de faculteit en de universiteit. Bij het opzetten van Erkennen & Waarderen als een universiteit breed systeem moet dan ook veel aandacht worden besteed aan transparantie, eenvoud, communicatie en gelijke toegang – geen geringe prestatie voor een cultuurverandering die op de langere termijn en in de hele sector moet plaatsvinden.

~ Gustav Meibauer