Ervaringen

Opleiding

Moleculaire Levenswetenschappen

Moleculaire Levenswetenschappen. ‘Dit is een interessante, maar pittige studie voor bèta’s die willen bijdragen aan maatschappelijk relevante oplossingen’, zo karakteriseert Lieke Wouters haar opleiding. Ze startte aan de Radboud Universiteit in 2016, momenteel rondt ze haar master Chemistry of Life af.

Liekes studiekeuze

Terugkijkend op haar keuze vertelt Lieke Wouters: ‘Op de middelbare school wist ik niet precies wat ik wilde. Iets met bètavakken en zorg. Toen ik in 5 en 6 vwo zat, heb ik deelgenomen aan het Excellentieprogramma van de Radboud Universiteit. Daar heb ik kennis gemaakt met allerlei aspecten van natuurkunde, scheikunde en biologie’.

Als voorbeelden noemt Lieke Wouters de modules Atomen en Quantummechanica, Evolutie en het ontstaan van soorten, Moleculen, vaste stof en chemie. ‘Er was een fijne sfeer en de combi van biologie en chemie sprak mij aan. Zo ben ik tot mijn keuze voor Moleculaire Levenswetenschappen gekomen.’

Internationale studenten

‘Toen ik begon in 2016 was de studie voor het eerst in het Engels. Dat was wel even schakelen, maar het went heel snel. In de volgende jaren kwamen er ook meer internationale studenten bij, waardoor Engels als voertaal heel natuurlijk aanvoelt.’

In het eerste studiejaar volgen alle studenten Moleculaire Levenswetenschappen dezelfde vakken, een deel samen met studenten Scheikunde en Science. ‘Dan volg je hoorcolleges met zo’n 120 medestudenten’, schetst Lieke Wouters.

‘In de volgende jaren kies je welke vakken je wilt volgen. Dan is het handig als je al weet wat je straks met je studie wilt. Ik heb voor laboratoriumvakken gekozen met veel scheikunde, maar wel direct gelinkt aan medische toepassingen. Je bent dan met een grotere groep aan het werk, maar iedereen voert zijn eigen experimenten uit.’

Onderzoek prostaatkanker

Lieke Wouters merkt op dat ze van het planmatig en praktisch werken in het lab houdt. ‘Mijn bachelor stage heb ik aan de Radboud Universiteit gelopen. Ik deed er onderzoek naar diagnose en therapie bij prostaatkanker. Dat gebeurde door het maken van een molecuul met onder andere een radioactieve ‘marker’ die prostaatkankercellen detecteert.’

Betere reumadiagnose

Na haar bachelor besloot Lieke Wouters ook haar masterstudie Chemistry of Life in Nijmegen te doen. ‘Deze master sluit goed aan bij mijn eerdere bacheloropleiding. Ik neem momenteel deel aan een groter project, waarbinnen mijn onderzoek gaat naar het vergemakkelijken en vervroegen van reumadiagnose. Daarvoor ‘bouw’ ik, onder andere op basis van eerder onderzoek, praktisch aan moleculen die zich binden aan rode bloedcellen. Het is trial and error, pas als je iets toepast weet je of het werkt.’

Nu is Lieke Wouters bezig met haar onderzoek ter afronding van haar masterstudie. En dan? ‘Ik heb steeds gekozen voor een breed gebied wat betreft onderwerpen en technieken. Wat ik ga doen weet ik nog niet, maar zeker iets waarmee ik een bijdrage lever aan betere gezondheidszorg.’

Gepubliceerd op TechGelderland

Opleiding

Natural Sciences

Klaas Mulder is universitair hoofddocent Moleculaire Ontwikkelingsbiologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Samen met een collega geeft hij leiding aan het Radboud Single Cell Center (RSCC). Hier begeleidt hij onder andere wetenschappers, die onderzoek doen naar het in kaart brengen van fouten in individuele cellen. Dit moet op termijn helpen bij het bestrijden van bepaalde soorten kanker en afweerstoornissen.

‘Single cell-technologie is vrij nieuw. In 2009 werden de eerste metingen op het niveau van één cel gedaan. Het werd vanaf toen mogelijk dergelijke metingen uit te voeren omdat de technologie ervoor beschikbaar kwam voor onderzoeksinstituten’, vertelt Klaas Mulder.

Van huis uit bioloog 

Van huis uit is Mulder bioloog, opgeleid in Groningen. ‘Sinds mijn middelbare school had ik al interesse in alles wat van doen had met celdeling en DNA. Na mijn biologiestudie promoveerde ik. Onder andere in Utrecht en Cambridge deed ik fundamenteel moleculair biologisch onderzoek naar hoe een cel bepaalde functies van zichzelf aan- en uitzet. Als je daarachter kunt komen, moet het in principe mogelijk zijn dat mechanisme op een of andere manier te beïnvloeden.’

Brugfunctie

Het Radboud Single Cell Center stimuleert samenwerking tussen het academische ziekenhuis en de universiteit. ‘Wij vervullen een brugfunctie tussen fundamenteel wetenschappelijk onderzoek op de Radboud Universiteit en patiëntgericht onderzoek in het Radboudumc’, schetst Mulder.

‘Ons onderzoek richt zich op tumorcellen, waarbij we proberen te achterhalen waarom de ene tumorcel wel en de andere niet reageert op een behandeling.’ 

Genenpatroon in kaart brengen 

Mulder gebruikt de single cell-technologie nu ongeveer acht jaar. Voor die tijd kon wel het DNA van een groep cellen in kaart worden gebracht, maar om te weten wat er precies gebeurt moet je individuele cellen in kaart brengen.

‘Met single cell-technologie kunnen we van elke afzonderlijke cel meten welke genen ‘aan’ staan en welke niet. Door cellen met hetzelfde genenpatroon in kaart te brengen, kun je tumorcellen en normale cellen heel precies van elkaar onderscheiden en weet je ook welk defect de tumorcellen hebben. Met die kennis kun je op zoek naar een manier om het defect in die cellen te beïnvloeden.’  

Weefsel verzamelen 

Hoe gaat zo’n onderzoek praktisch in zijn werk? ‘Het is best complexe materie’, vindt Mulder. ‘Naast kennis van biologie, heb je ook scheikunde nodig.’ Hij beschrijft de single cell-technologie in stappen.

‘De eerste stap is het verzamelen van weefsel, ofwel een biopt. Stap twee is dat we in het laboratorium alle onderlinge verbindingen tussen cellen afbreken met enzymen. Er ontstaat dan een vloeistof met losse cellen. Die gaan vervolgens in een machine, waarin elke cel in een minuscuul druppeltje water wordt gedaan. Elk druppeltje is dan eigenlijk een apart reactievaatje, waardoor we in tienduizenden cellen tegelijk kunnen bepalen welke genen aan of uit staan.’ 

Tientallen eiwitten meten

‘Als één van de weinige groepen in de wereld kunnen we dit ook combineren met het meten van tientallen eiwitten in elke cel’, verklaart Mulder. ‘Vervolgens speuren we, via de computer en met speciale zoek- en selectiesoftware, naar eiwitten en genen, die een tumorcel helpen om de behandeling te overleven.’ 

Theorie en praktijk

De onderzoeksgroep van Mulder bestaat momenteel uit zes personen en werkt interdisciplinair samen met andere vakgroepen op de universiteit en in het ziekenhuis.

‘Bij single cell-onderzoek zijn verschillende onderzoeksrichtingen betrokken, zoals trouwens bij elk wetenschappelijk onderzoek. Bij ons werken onder andere biologen, scheikundigen, data-analisten en laboratoriumanalisten. Dat zijn zowel universitair geschoolden als hbo’ers en mbo’ers. De kracht van het team zit in de hechte samenwerking tussen theoretisch en praktisch geschoolden.’  

Betere resultaten

Klaas Mulder verwacht dat het single cell-onderzoek in de toekomst tot betere resultaten leidt in de behandeling van bepaalde soorten kanker en afweerstoornissen.

‘Al duurt het nog minstens tien jaar voor het onderzoek leidt tot eerste resultaten in de patiëntenzorg.’ 

Dit testimonial verscheen eerder op TechGelderland.nl

Foto: Linda Verweij

Opleiding

Moleculaire Levenswetenschappen

Miriam Porzberg, een postdoctoraal onderzoeker aan de Radboud Universiteit, werkt aan de ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen het coronavirus.

Benieuwd naar haar onderzoek en hoe haar werkdag eruitziet? We hebben een dag doorgebracht met Miriam op de Faculteit der Wetenschappen!