Ervaringen

Opleiding

Scheikunde

Startdatum studie

01 september 2021

Einddatum studie

01 september 2024

Student Noël René Schneider volgt de bachelor Scheikunde aan de Radboud Universiteit.

Waarom heb je specifiek voor de Radboud Universiteit gekozen?

Het contact dat ik met Radboud Universiteit had was altijd heel leuk. Al mijn vragen werden steeds uitgebreid beantwoord. Verder vond ik het aantal cursussen en onderzoeksafdelingen heel indrukwekkend.

Wat vond je van de overgang van de middelbare school naar de universiteit? Hoe werd je daarin begeleid in je studie?

Met de pre-cursus wiskunde en de begeleiding door leraren van middelbare scholen tijdens ons eerste studiejaar, ervoer ik helemaal geen probleem met de overgang van middelbare school naar de universiteit. 

Wat spreekt je aan in de bachelor en waarom? Wat vind je het meest uitdagend aan de studie?

De bachelor heeft een heel groot aantal cursussen van alle belangrijke richtingen van scheikunde. Dus heb je eigenlijk elk kwartaal iets wat je heel interessant vindt. Bovendien heeft de scheikunde opleiding veel lessen in het lab waardoor het mogelijk is om de theorie ook in de praktijk te zien en leren. 

Hoe ervaar je de sfeer binnen de opleiding? 

Binnen de scheikunde studie heerst een hele goede sfeer. Iedereen helpt elkaar en we werken tijdens de werkcolleges, maar ook tijdens de voorbereiding van onze tentamens met elkaar. De docenten zijn ook altijd via e-mail, of op hun kantoor bereikbaar. Ik heb nog niet het gevoel gehad dat ik beter geen vraag zou kunnen stellen, omdat alle docenten altijd heel lief en behulpzaam zijn.

Wat wil je met deze studie gaan doen als je je bachelordiploma op zak hebt?

Zodra ik mijn bachelordiploma heb, ga ik met mijn master in Molecular Chemistry aan de slag. Daarna zou ik, als het mogelijk is, graag een PhD willen doen.

Ben je betrokken bij de studievereniging? Zo ja, op welke manier?

Ik ben niet heel erg actief binnen de studievereniging van scheikunde (Sigma), maar wel binnen de Nijmeegse Honours Studenten Vereniging (NSHV).

Wat vind je leuk aan Nijmegen?

Nijmegen is echt een mooie plek. De stad is groot genoeg om van alles te hebben waar je zin in hebt: restaurants, clubs, sport, parken en ook een strand! Tegelijkertijd is Nijmegen niet zo druk als grotere steden, waardoor de sfeer altijd iets rustiger is.

Welke voorlichtingsactiviteiten die je als scholier hebt bezocht vond je waardevol en waarom?

Omdat ik in Duitsland naar de middelbare school ben gegaan, ben ik niet fysiek naar voorlichtingsactiviteiten gegaan. Op dit moment ben ik wel aanwezig tijdens deze activiteiten om mijn studie te representeren. En ik vind het altijd heel leuk, interessant en gezellig!

Wat voor advies/welke tips zou jij geven aan toekomstige studiekiezers?

Kies je studie gebaseerd op wat jij interessant vindt. Ik heb zelf geleerd dat als je echt zin hebt in je studie, als er een passie voor scheikunde (of iets anders) bestaat, je de studie gaat halen - ook als je iets wilt studeren wat niet je beste onderwerp op de middelbare school was.
 

Opleiding

Natural Sciences

Het lijkt een droom, maar Wilhelm Huck gelooft er heilig in: een robotlab dat chemie en kunstmatige intelligentie (AI) combineert en zo materialen van de toekomst ontwikkelt. Huck is hoogleraar fysisch-organische chemie bij het Institute for Molecules and Materials van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij heeft van het Nationaal Groeifonds van het rijk een bijdrage van 97 miljoen euro gekregen om het wetenschappelijke programma Robotlab: de revolutie van zelfdenkende moleculaire systemen waar te maken.

Als we geen materialen uit de fossiele industrie meer willen gebruiken, met het oog op de CO2-uitstoot, dan moeten er als de wiedeweerga materialen worden ontwikkeld, zo redeneert Wilhelm Huck. Als hoogleraar fysisch-organische chemie weet hij dat er oneindig veel combinaties van moleculen te maken zijn. Meer dan mensen kunnen bedenken.  

‘Daar komt bij dat we simpelweg de tijd niet hebben om van alles uit te proberen’, betoogt Huck. ‘Daarom hebben we kunstmatige intelligentie nodig om nieuwe, duurzame materialen, maar ook verven, coatings zonder PFAS en medicijnen te ontwikkelen.’ 

Eerste zelfsturend lab ter wereld

Met het wetenschappelijke onderzoeksprogramma Robotlab: de revolutie van zelfdenkende moleculaire systemen verwacht de Nijmeegse hoogleraar een grote stap in de goede richting te zetten. Samen met andere wetenschappelijke partners en het bedrijfsleven werkt initiatiefnemer Huck aan de bouw van het eerste volledig geautomatiseerde robotlab dat complexe moleculaire systemen kan bedenken.  

Door chemie en hoogwaardige technologie, zoals robotica en kunstmatige intelligentie (big data en zelflerende systemen) te combineren ontstaat zo’n zelfsturend lab. Zo’n lab kan veel sneller dan mensen oplossingen bedenken voor ingewikkelde vragen.

‘Wij mensen moeten het probleem formuleren, het robotlab werkt de oplossing uit waar wij dan weer aan kunnen schaven’, verklaart Huck. Hij beklemtoont dat er een enorme versnelling van wetenschappelijk onderzoek nodig is om een antwoord te vinden op vragen waar we voor staan door de klimaatcrisis.  

Materialentransitie

De energietransitie is nog maar de start van allerlei veranderingen, benadrukt de Nijmeegse hoogleraar. ‘We staan aan het begin van een enorme transitie, naast de energietransitie komt er ook een materialentransitie. Ga maar na wat er allemaal van kunststof is gemaakt. Kunststoffen zijn gemaakt van bouwstenen uit de fossiele industrie, zeg maar de olie-industrie. Als we kunststoffen willen vervangen, moeten we andere combinaties van moleculen, andere bouwstenen, gebruiken.’

Nijmegen, Eindhoven, Groningen

Het robotlab wordt door de Radboud Universiteit Nijmegen ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit van Groningen, de Technische Universiteit Eindhoven, het onderzoeksinstituut AMOLF in Amsterdam en de Fontys Hogeschool in Eindhoven.

Na een periode van voorbereiding, gaat het echte werk beginnen. ‘De eerste mensen zijn aangenomen en we zijn bezig met de aankoop van een eerste robot’, meldt Huck. Hij is wetenschappelijk directeur van de stichting Big Chemistry, die het onderzoeksprogramma Robotlab: de revolutie van zelfdenkende moleculaire systemen uitvoert. 

De opzet van het onderzoeksprogramma is om in zeven jaar een volledig geautomatiseerd laboratorium, een robotlab, te ontwikkelen compleet met een netwerk van toeleveringsbedrijven.

Het ontstaan van deze economische activiteiten is een voorwaarde voor de subsidie van het Nationaal Groeifonds. De wens is om het robotlab op de Novio Tech Campus in Nijmegen te bouwen.

AI trainen

Wetenschappers betrokken bij het robotlab gaan in eerste instantie aan de slag met het trainen van systemen voor kunstmatige intelligentie. ‘We moeten AI eerst van de benodigde chemische kennis voorzien, voordat je het kunt gebruiken’, zegt Huck.

‘AI weet op dit moment wel welke moleculen het moet maken, maar nog niet hoe je die zo kunt combineren dat het tot oplossingen leidt. We moeten nog veel data beschikbaar maken en experimenten doen.’ 

Radicaal anders: Big Chemistry

Het robotlab kan bijvoorbeeld bijdragen aan het ontwikkelen van duurzame producten voor de verfindustrie, farmacie en de voedselindustrie.

Het voordeel van het lab is dat het ontwikkelingen mogelijk maakt, die meer gebaseerd zijn op big data en systematische analyse en minder op intuïtie en trial and-error, zoals nu gebruikelijk is.

‘Het is super spannend. We gaan alles radicaal anders doen en noemen dat Big Chemistry’, zegt Huck. ‘We werken aan co-creatie, waarbij de mens en de computer op een nieuwe manier samenwerken. Zo kunnen we sneller en beter werken aan wetenschappelijke doorbraken.’ 

Dit interview verscheen voor het eerst op TechGelderland. Foto's: Linda Verweij

Daniel Blanco Ania is onderzoeker aan de Radboud Universiteit.

Kun je jezelf voorstellen?

Ik ben een ervaren docent en onderzoeker op het gebied van organische chemie. Ik heb mijn master behaald aan de Autonome Universiteit van Madrid en ben daarna gepromoveerd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Met twintig jaar onderwijservaring ben ik een toegewijd docent en deel ik mijn expertise via een reeks cursussen op bachelor- en masterniveau, waaronder Stereoselectieve Synthese, Essentiële Organische Chemie, Duurzame Chemie en Geavanceerde Organische Synthese.

Buiten de academische wereld werk ik samen met de farmaceutische industrie en geef ik gespecialiseerde cursussen organische chemie bij Symeres en AcertaPharma. Mijn werk weerspiegelt een grote betrokkenheid bij het bevorderen van zowel het onderwijs als de praktische toepassing van organische chemie op innovatieve en duurzame manieren.

Waarom heb je ervoor gekozen om in dit vakgebied te studeren/werken? Wat maakt dit vakgebied zo interessant?

Mijn passie voor organische chemie is geworteld in het buitengewone vermogen om de bouwstenen van de natuur (de moleculen in biomassa en ruwe olie) om te zetten in nieuwe geneesmiddelen en materialen ten bate van de mensheid. Voor mij is organische chemie meer dan een wetenschap - het is een kunstvorm.

Waar doe je momenteel zelf onderzoek naar?

Ik werk momenteel aan mechanochemie: mijn groep probeert commercieel verkrijgbare geneesmiddelen te synthetiseren zonder oplosmiddelen te gebruiken voor de productie ervan. Oplosmiddelen dragen enorm bij aan de vervuiling van het milieu.

Wat is het mooiste aan het docentschap?

Het beste aan docent zijn is dat je je steentje kunt bijdragen om de wereld te veranderen. Ik beschouw mezelf als een dromer, omdat ik ervan overtuigd ben dat de toekomst van elke samenleving in de handen van haar kinderen en jongeren ligt. Daarom zijn hun kennis, voorbereiding, prestaties en motivatie cruciale factoren die het welzijn van de samenleving in de komende jaren zullen bepalen. Ik ben vastbesloten om een drijvende kracht achter deze verandering te zijn en bij te dragen aan de ontwikkeling en empowerment van toekomstige generaties door middel van onderwijs.

Welk advies heb je voor studenten die hun studiekeuze maken?

Volg je passie in je studie - het is de beste beslissing die je ooit zult nemen. Als je echt geniet van wat je leert, voelt het niet meer als studeren. In plaats daarvan wordt het een soort spel - een kans om te ontdekken, te creëren en te groeien terwijl je iets doet wat je opwindt en inspireert. Er is niets dat meer voldoening geeft dan elke dag enthousiast wakker worden om je te verdiepen in wat je leuk vindt. Dus vertrouw op je instincten, ga na waar je nieuwsgierigheid naar uitgaat en laat je passie je leiden naar een bevredigende en vreugdevolle toekomst.

Opleiding

Scheikunde

Toen Davey Boss begon aan zijn bachelor Scheikunde aan de Radboud Universiteit, had hij niet kunnen voorspellen dat hij uiteindelijk in de chiptechnologie zou belanden. Wat begon als een interesse in materiaalkunde groeide uit tot een carrière bij NXP Semiconductors, waar hij nu als projectleider werkt aan radarproducten voor de automotive sector. Zijn verhaal laat zien hoe een brede wetenschappelijke interesse en praktijkervaring kunnen leiden tot verrassende carrièrepaden.

Toegepast onderzoek

Tijdens zijn studie ontdekte Boss dat hij meer voldoening haalde uit toegepast onderzoek dan uit pure chemische synthese. “Bij synthese voelde het soms alsof je afhankelijk was van factoren buiten je controle. Materiaalkunde sprak me meer aan vanwege de tastbare toepassingen en de directe koppeling met de industrie”, vertelt hij. Zijn interesse werd versterkt door het vak Condensed Matter Lab, waar hij hands-on ervaring opdeed met materialen en hun eigenschappen. Deze interesse bracht hem bij het vak Material Science, waar hij colleges volgde van dr. John Schermer. Tijdens een van zijn colleges vertelde Schermer dat er nog een stageplek beschikbaar was bij zijn onderzoeksgroep Applied Materials Science bij het Institute for Molecules and Materials (IMM) binnen de bètafaculteit van de Radboud Universiteit. “Dat leek me direct interessant, dus ik ben het gesprek aangegaan”, zegt Boss. Deze stage bood hem de kans om te werken aan innovatieve led-technologieën, een project waarin hij leerde hoe led-lampjes gebruikt kunnen worden voor koeling. “Het was een compleet nieuw concept voor mij, met veel zelf ontdekken. Dat maakte het extra boeiend.”

De stap naar NXP
 

Zijn volgende stap was een stage bij NXP, een kans die ontstond door gesprekken met zijn begeleiders en medestudenten. “John wist dat ik interesse had in een industriële stage en stelde voor om contact op te nemen met NXP. Via een andere student die daar stage liep, kreeg ik meer inzicht in de mogelijkheden”, legt hij uit. Uiteindelijk werd hij uitgenodigd voor gesprekken met verschillende groepsleiders binnen het fysische analyselab van NXP. “Ik kreeg een rondleiding en kon zelf kiezen welk project het beste bij mij paste. Die vrijheid vond ik heel fijn.” 

Bij NXP werkte Boss met electron backscatter diffraction (EBSD), een techniek om de kristallijne structuur van materialen te analyseren. “De tool was er al, maar werd nog niet breed ingezet voor nieuwe toepassingen. Mijn taak was om methoden te ontwikkelen voor betrouwbare samplevoorbereiding zonder onnodige schade aan het materiaal. EBSD is extreem gevoelig voor zelfs de kleinste defecten, die niet alleen de meetdata beïnvloeden, maar ook de prestaties van chips kunnen aantasten.”

Stage met impact

Wat Boss vooral waardeerde aan zijn tijd bij NXP was de diversiteit aan samenwerkingen. “Je werkt met technici die al veertig jaar in het vak zitten, maar ook met PhD’s die de grote lijnen bewaken. Die combinatie vond ik heel leerzaam”, zegt hij. Hij ontdekte ook hoe belangrijk het is om zelf initiatief te nemen. “Iedereen bij NXP is druk met hun eigen projecten. Als stagiair moet je zelf de juiste mensen benaderen en vragen stellen. Dat heeft me geleerd om proactief te zijn en effectief te communiceren.”

Zijn ervaring in de chiptechnologie opende zijn ogen voor de complexiteit van de sector. “Voordat ik hier werkte, dacht ik bij chips vooral aan het chemische aspect: hoe worden ze gemaakt? Maar er komt zoveel meer bij kijken. Van verpakking en bescherming tegen externe factoren zoals vocht, tot elektrische testen en betrouwbaarheid - het is een enorm multidisciplinair veld.”

Van stage naar vaste baan

Na zijn stage kreeg Boss een baan aangeboden bij NXP. Sinds november werkt hij als projectleider aan radarproducten voor de automotive sector, met een focus op back-endprocessen. Hij coördineert de verpakking van halfgeleiders, waarbij chips worden beschermd en verbonden met hun omgeving, zoals printplaten of devices. Dit vraagt om nauwkeurige afstemming op betrouwbaarheid en elektrische verbindingen. “Het mooie aan NXP is dat je wordt gestimuleerd om mee te denken en te innoveren. Hier komen verschillende disciplines samen: chemie, natuurkunde, werktuigbouwkunde en elektrotechniek. Dat maakt het werk heel dynamisch.”

Health & High Tech in Nijmegen

De carrièrestap van Boss past binnen de bredere ambities van de regio Nijmegen op het gebied van Health & High Tech. Project Beethoven, een initiatief dat zich richt op talentontwikkeling in de halfgeleiderindustrie, sluit hierop aan. NXP werkt actief samen met universiteiten en onderzoeksinstituten om talent aan te trekken en innovatie te stimuleren. “Het is belangrijk dat we investeren in de toekomst van de chiptechnologie, omdat het de basis vormt voor innovatie en economische groei in een steeds digitalere wereld”, zegt Boss.

Duurzaamheid is een ander actueel thema in de sector. “NXP werkt samen met universiteiten en andere bedrijven om milieuvriendelijkere productieprocessen te ontwikkelen”, licht Boss toe. Een goed voorbeeld van deze samenwerking is het NWO Circular Circuits programma waarin onderzoek wordt gedaan naar manieren om chipafval (E-waste) te reduceren door de toepassing van efficiëntere en duurzamere materialen en het bevorderen van materiaal hergebruik. Met de bedrijven NXP, Nexperia en CITC op de Noviotech campus en de Applied Materials Science groep van de Radboud Universiteit is Nijmegen sterk vertegenwoordigd in dit programma. De ambitie is deze lopende samenwerking verder uit te bouwen in het kader van het ChipNL innovatieprogramma. Het programmavoorstel hiervoor, opgesteld door 64 bedrijven en (kennis)organisaties uit de Nederlandse chipindustrie, is onlangs aangeboden aan minister Beljaarts van Economische Zaken.

Advies aan studenten

Boss moedigt huidige studenten aan om actief te zoeken naar kansen in de chiptechnologie. “Verdiep je in de sector en probeer te achterhalen welke aspecten je het meest interessant vindt. Netwerken is daarbij cruciaal. Wees niet bang om een bedrijf direct te benaderen met een goed doordacht idee of interesse in een stage.” Volgens Boss is een open houding en het grijpen van kansen essentieel. “Als student lijkt het soms een grote stap om contact op te nemen met bedrijven. Maar mijn advies is: gewoon doen. Stuur dat mailtje, stel die vragen, en ontdek wat er mogelijk is. De halfgeleiderindustrie heeft talent nodig, en er zijn onwijs veel mogelijkheden.”

Dit artikel (korte versie) is gepubliceerd in het Magazine Kijk op Arnhem-Nijmegen 2-2025 - Kijk op Arnhem-Nijmegen (p.42-43). 

Opleiding

Scheikunde

Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) zijn de gevaarlijkste stoffen voor mensen en het milieu. Ze zijn kankerverwekkend, belemmeren de voortplanting of hopen zich op in de voedselketen. Start-up Deconcern in Nijmegen heeft een instrument ontworpen om de boosdoeners in kaart te brengen. En hopelijk op termijn ook de wereld uit te helpen. Oud-student Chemistry Robin Burgers richtte in 2022 samen met Mick Geerits Deconcern op.

Wetgeving evolueert 

Wettelijk moeten bedrijven lozingen en uitstoot van ZZS in de lucht, water en bodem vermijden. Kan dat niet, dan moet de lozing maximaal worden beperkt.

‘In Nederland werken meer dan 350.000 bedrijven met duizenden gevaarlijke chemische stoffen. De wetgeving hieromtrent evolueert, er komen dus steeds meer stoffen op de ZZS-lijst. De 29 Omgevingsdiensten in ons land zorgen voor toezicht en handhaving hierop’, schetst Burgers.

Inspecties steekproefsgewijs 

Die regionale inspecties gebeuren steekproefsgewijs, want de diensten hebben onvoldoende mensen en middelen om elk bedrijf te bezoeken. Bovendien is het handmatig administreren en updaten van al die stoffen onwerkbaar.

Burgers spreekt uit ervaring: ‘Begin 2021 werd ik geconfronteerd met de taak ruim drieduizend grondstoffen en producten, elk met meerdere ingrediënten, te controleren. Een heidens karwei.’  

ZZS-controle automatiseren 

Burgers klaagde zijn nood bij zijn vriend Mick Geerits. Samen bedachten ze het plan om de ZZS-controle te automatiseren. Een goed idee en een kolfje naar de hand van Geerits.

‘We moesten een digitaal systeem ontwerpen dat automatisch alle gebruikte ZZS in kaart brengt. Zo krijg je overzicht welke stoffen zich waar bevinden en in welke hoeveelheid. Bovendien diende het systeem webgebaseerd en makkelijk in het gebruik te zijn.’ 

Regionale omgevingsdiensten 

Burgers en Geerits gingen bij regionale omgevingsdiensten langs, die wetgeving voor gemeenten controleren en handhaven. Daar brachten ze problemen en mogelijkheden met de controle op ZZS in kaart.

Geerits bouwde vervolgens een prototype ZZS-tool dat met succes werd getest. Daarna volgden uitbreidingen van de tool.

‘De inspectie van een omgevingsdienst gebruikt de ZZS-tool voor het effectief uitvoeren van controles bij bedrijven om te voldoen aan de wet- en regelgeving’, vertelt Geerits. ‘Eén keer uploaden, net zo eenvoudig als een bijlage in je mailbox en je hebt direct inzicht in alle ZZS en de wetgeving.’  

Algoritmes en machine learning 

De ZZS-tool van Deconcern richt zich op het snel verwerken van grote hoeveelheden data. ‘Dat doen we door productinformatiebladen, waarop staat welke stoffen in een product zitten, te uploaden. De tool leest de bladen en controleert ze op de aanwezigheid van ZZS’, verklaart Geerits.

‘Daar gebruiken we slimme algoritmes en machine learning voor. Machine learning herkent een patroon. Met large language models kan de tool tekst begrijpen, met computer vision kan de tool plaatjes begrijpen.’ 

Flinke stappen 

Februari 2022 startten Burgers en Geerits met Deconcern en de nieuwe ZZS-tool. Nu werken er zeven mensen en in maart 2024 waarschijnlijk tien. De start-up groeit snel, onder meer dankzij financiële steun van Oost NL, de ontwikkelingsmaatschappij van Gelderland en Overijssel. Het bedrijf is gevestigd in de Splendorfabriek in Nijmegen.  

Zeven omgevingsdiensten werken inmiddels met het ZZS-instrument. ‘We hebben flinke stappen gemaakt. Vorig jaar hebben we voor deze omgevingsdiensten bij driehonderd bedrijven de productinformatiebladen geanalyseerd‘, meldt Geerits.

‘Binnenkort gaan we met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat praten om te zien hoe we wetgeving op het gebied van ZZS beter inzichtelijk kunnen maken.’ 

Snel en betrouwbaar 

De ZZS-tool identificeert direct alle Zeer Zorgwekkende Stoffen. ‘Voor bedrijven brengt de tool binnen een paar minuten in kaart of, en welke Zeer Zorgwekkende Stoffen in hun bedrijfsactiviteiten worden gebruikt’, zegt Burgers. ‘Alles snel en betrouwbaar op basis van EU-wetgeving.’ 

De volgende stap waar Deconcern aan werkt is de stap naar het buitenland. Geerits: ‘We kunnen steeds meer relevante data uit de productinformatiebladen halen, om zo ook de impact op het milieu van elke stof in Europa geautomatiseerd in kaart te brengen. Zo ontstaat uit overzicht en inzicht ook veiligheid, want het uiteindelijke doel is dat door data gedreven beleid het gebruik van ZZS in de toekomst naar nul gaat.’ 

Deze testimonial verscheen eerder op TechGelderland.nl.