Radboud Universiteit
Zoek in de site...

Programma en docenten

De renaissance staat vanouds bekend als een periode waarin zich een tot dan toe in de westerse wereld ongekende en consequente oriëntatie op de klassieke oudheid manifesteerde. Eerst in de stadsstaten van Centraal-Italië en later over heel Europa, verspreidde zich een cultuur waarin bijvoorbeeld wetenschap en staatkunde, literatuur en filosofie, architectuur en beeldende kunst zich spiegelden aan de hooggewaardeerde producten van de klassieke denkers, schrijvers en kunstenaars. Deze ontwikkelingen leidden tot een wijdverspreide aandacht voor aspecten als harmonie, idealisering en verfijnd evenwicht. In de vierdelige cursus Een Andere Renaissance komen vier verschillende onderwerpen aan bod.

Bram_de_Klerck_man_Radboud_Academy

'Antirenaissance' in de kunst van de 16e eeuw - dr. Bram de Klerck (10 mei)

Zestig jaar geleden publiceerde de Italiaanse kunsthistoricus Eugenio Battisti het opmerkelijke boek L’antirinascimento (1962). Hij besprak daarin werken van beeldende kunst die zich lijken te keren tegen de classicistische idealen van de (Italiaanse) renaissance, en zette daarmee de toon voor verdere studie naar afwijkende, en tot dan toe veelal onderbelichte kanten van de renaissance. Het is daarbij uiteraard de vraag in hoeverre er werkelijk sprake is van een ‘anti-renaissance’. In dit college gaat Bram de Klerck in op dergelijke fenomenen in het Italië van de 16de eeuw, zoals de tuinen van Bomarzo en zogenoemde sacri monti – pelgrimsheiligdommen in Noord-Italië.

Vrouwen en het kunstbedrijf van de renaissance - dr. Bram de Klerck (24 mei)

Voor vrouwen was het moeilijk zich een plaats in de renaissance kunstwereld te verwerven. Het beoefenen van een vrij beroep was vaak lastig zo niet onmogelijk, en ook werden vrouwen niet geacht zich bezig te houden met het studeren naar naaktmodellen. Toch zijn er uit de 15de en 16de eeuw diverse vrouwelijke kunstenaars bekend, die soms, zoals de Italiaanse Sofonisba Anguissola (ca 1532-1625), ook grote waardering en beroemdheid verwierven. Bram de Klerck gaat in op leven en werk van een aantal renaissance kunstenaressen en behandelt daarbij hun rol in de kunstwereld en hun sociale status.

NB: tijdens de looptijd van deze collegereeks vindt in Rijksmuseum Twenthe een expositie van het werk van Sofonisba Anguissola plaats.

Dries_Raeymaekers_man_RadboudAcademy

Vorstelijke hoven in de Renaissance: het paleis als showcasedr. Dries Raeymaekers (17 mei)

Vanaf de vijftiende eeuw wordt het vorstelijk hof hoe langer hoe meer de plek bij uitstek waar politieke invloed wordt verworven, verloren en verhandeld. Tegelijk heeft de residentie van de vorst ook een belangrijke symbolische functie. Met behulp van vernieuwende architectuur, een strikt hofceremonieel en de nodige pracht en praal wordt de legitimiteit van het dynastieke gezag er doelbewust tentoongespreid en bekrachtigd. In dit college laat historicus Dries Raeymaekers zien hoe de vorstelijke paleizen van Europa zich in de Nieuwe Tijd steeds meer ontwikkelen tot ware showcases van uiterlijk vertoon, waar ook het bizarre niet wordt geschuwd. Daarbij wordt onder meer aandacht besteed aan de onderbelichte rol van hofdames, gunstelingen, en zelfs hofdwergen.

Clim_Wijnands_man_RadboudAcademy

Van schilderijenkabinet tot Wunderkammer:verzamelen en verwonderen in vroegmodern Europa - Clim Wijnands MA (31 mei)

In de toonaangevende Europese verzamelingen van de 16de eeuw stonden verwondering en verbazing centraal. Schilderijen met geleerde, bizarre of lachwekkende onderwerpen werden zij-aan-zij tentoongesteld met antieke beeldjes, astronomische instrumenten, kostbare stenen en geroofde schatten, dieren en plantsoorten uit Azië, Afrika en de Amerika’s. Clim Wijnands MA bespreekt aan de hand van enkele voorbeelden hoe het bekijken van kunstwerken in deze vroegmoderne collecties een sociale en interactieve ervaring was, maar ook hoe verzamelaars door middel van zorgvuldig samengestelde en tentoongestelde collecties hun macht over de wereld en haar schatten wilden tonen.