Goed functionerende organisaties in de publieke sector (onderwijs, zorg, recht, wetenschap, kunst, journalistiek en overheidsdiensten) hebben kernwaarden nodig die van hoge kwaliteit en integriteit zijn. De kritiekloze adoptie van ‘AI’-technologieën kan zulke waarden in gevaar brengen. Zo kunnen AI-technologieën sociale hiërarchieën en ongelijkheden versterken (racisme, seksisme, validisme); klimaatverandering verergeren door de grote behoefte aan energie en water; bijdragen aan de verspreiding van desinformatie; het werk van kunstenaars devalueren; profiteren van de uitbuiting van werknemers; juridische, wetenschappelijke, educatieve en medische professionals ontvaardigen; enzovoort. Als gevolg hiervan worden organisaties en individuen geconfronteerd met een cruciale spanning tussen hun waarden (zoals wetenschappelijke integriteit, diversiteit, gelijkwaardigheid, duurzaamheid, digitale soevereiniteit en democratie) en de schade die samenhangt met de kritiekloze inzet van AI-technologieën.
Deze cursus is ontworpen om bij deelnemers kritische AI-vaardigheden te ontwikkelen en hen te empoweren om manieren te vinden om AI in hun eigen praktijk en sociale context te weerstaan of terug te claimen. De school richt zich op alle leden van de samenleving (medewerkers, docenten, onderzoekers, studenten enz.) binnen organisaties in de publieke sector die kritische AI-geletterdheid willen ontwikkelen en deze kennis willen toepassen in hun specifieke contexten.
Leerdoelen
- Verkrijg conceptuele helderheid en een dieper begrip van ‘AI’, haar verschillende vormen en betekenissen
- Begrijp hoe de wetenschap van menselijke cognitie kan helpen om AI-hype te weerstaan
- Ontmasker pseudowetenschappelijke claims over AI op kritische wijze
- Analyseer kritische intersectionele theorieën (racisme, seksisme, validisme en meer) om sociale schade te onderzoeken, zoals de uitbuiting van arbeid achter AI-technologieën
- Krijg kritisch inzicht in de relatie tussen AI-technologieën, duurzaamheid en milieudevastatie
- Voer een kritisch AI-geletterdheidsproject uit om te beginnen met het ontwikkelen van manieren om AI in een specifieke context te weerstaan
Bronnen
- Guest, O., Suarez, M., Müller, B., van Meerkerk, E., Oude Groote Beverborg, A., de Haan, R., Reyes Elizondo, A., Blokpoel, M., Scharfenberg, N., Kleinherenbrink, A., Camerino, I., Woensdregt, M., Monett, D., Brown, J., Avraamidou, L., Alenda-Demoutiez, J., Hermans, F., & van Rooij, I. (2025). Against the Uncritical Adoption of “AI” Technologies in Academia. Zenodo. https://doi.org/10.5281/ZENODO.17065099
- Suarez, M., Müller, B. C. N., Guest, O., & van Rooij, I. (2025, June 12). Critical AI Literacy: Beyond hegemonic perspectives on sustainability.
- Guest, O., Suarez, M., & van Rooij, I. (2025). Towards Critical Artificial Intelligence Literacies. Zenodo. https://doi.org/10.5281/ZENODO.17786243
- Website course leader Olivia Guest
