Goed functionerende organisaties in de publieke sector zoals het onderwijs, de zorg, de rechtspraak, de wetenschap, de kunsten, de journalistiek en de overheid zijn afhankelijk van sterke kernwaarden zoals kwaliteit, integriteit, gelijkwaardigheid en vertrouwen. De onkritische inzet van AI‑technologieën zet deze waarden echter steeds vaker onder druk.
AI‑systemen kunnen bestaande sociale hiërarchieën en ongelijkheden versterken, waaronder racisme, seksisme en validisme. Daarnaast dragen ze bij aan klimaatverandering door hun grote energie‑ en waterverbruik, stimuleren ze de verspreiding van desinformatie, ondermijnen ze artistieke en creatieve arbeid, maken zij gebruik van de uitbuiting van werknemers en dragen zij bij aan het ontleren (deskilling) van professionals in onder meer het recht, de wetenschap, het onderwijs en de zorg. Het gevolg hiervan is dat organisaties en individuen steeds meer te maken krijgen met een spanningsveld tussen hun verplichtingen op het gebied van wetenschappelijke integriteit, diversiteit en inclusie, duurzaamheid, digitale soevereiniteit en democratie, en de schadelijke gevolgen van een onkritische adoptie van AI.
Deze Summer School is ontwikkeld om kritische AI‑geletterdheid te bevorderen en deelnemers in staat te stellen om AI in hun eigen professionele praktijk en sociale context doordacht te bevragen, te weerstaan of opnieuw toe te eigenen. Het programma richt zich op medewerkers, docenten, onderzoekers, studenten en andere professionals die werkzaam zijn in of werken met organisaties in de publieke sector en AI kritisch willen begrijpen en verantwoord willen toepassen.
Leerdoelen
- Het verkrijgen van conceptuele duidelijkheid en een dieper begrip van ‘AI’; de verschillende vormen en betekenissen
- Inzichten uit de wetenschap van menselijke cognitie gebruiken om AI-hype kritisch te bevragen en te weerstaan
- Pseudowetenschappelijke claims over AI kritisch herkennen, analyseren en ontmantelen
- Intersectionele theorieën (zoals racisme, seksisme, validisme en andere machtsstructuren) toepassen om sociale schade te analyseren, waaronder de uitbuiting van arbeid die schuilgaat achter AI-technologieën
- De relatie tussen AI-technologieën, duurzaamheid en ecologische verwoesting kritisch onderzoeken
- Een kritisch AI-geletterdheidsproject ontwerpen en uitvoeren, gericht op het weerstaan, herframen of terugclaimen van AI binnen een specifieke professionele of maatschappelijke context
