Radboud Geschiedenis Nascholingsconferentie 2025

09.00 - 09.20 uur | Registratie en ontvangst

09.20 - 09.30 uur | Welkomstwoord door dr. Marloes Hülsken

09.30 - 10.30 uur | Plenaire lezing* door dr. Karwan Fatah-Black 

10.30 - 11.00 uur | Pauze en informatiemarkt

11.00 - 12.00 uur | Lezingen (keuze)* door dr. David de Boer en dr. Laurien Crump

12.00 - 13.00 uur | Lunch en informatiemarkt

13.00 - 14.30 uur | Workshopronde 1 (keuze)*

14.30 - 15.00 uur |Pauze en informatiemarkt 

15.00 - 16.30 uur | Workshopronde 2 (keuze)*

16.30 uur | Uitreiking certificaten en afsluitend drankje
 

*Lezingen en workshops

Plenaire lezing: 

Ooggetuigen van de Nederlandse slavernij: Van overtocht tot opstand | dr. Karwan Fatah-Black 

Over het Nederlandse slavernijverleden bestaan honderden kilometers archief, maar zelden komen daarin de mannen, vrouwen en kinderen die gedwongen in slavernij leefden aan het woord. Ook in schoolboeken zien we deze eenzijdige perspectieven op het slavernijverleden. Op basis van soms niet meer dan een snipper archiefmateriaal hebben Karwan Fatah-Black en Camilla de Koning de dagelijkse realiteit van de Atlantische slavernij gereconstrueerd. In deze lezing laat Karwan Fatah-Black zien hoe een nieuwe en andere blik geboden kan worden op het slavernijverleden vanuit eeuwenlang verzwegen perspectieven.

Karwan Fatah-Black werkt als Universitair Docent aan de Universiteit Leiden en is expert op het gebied van vroegmoderne globalisering en het Atlantische slavernijverleden. Recent werkte hij mee aan De Wereldgeschiedenis van Nederland en publiceerde hij boeken over slavernij en koloniaal bestuur waaronder samen met Camilla de Koning het boek Ooggetuigen van de Nederlandse slavernij: van overtocht tot opstand (Querido; 2024).y

Parallelle lezingen - keuze uit:

1. Het Nederlandse migratiedebat in historisch perspectief
   dr. David de Boer 

   Migratie behoort tot de meest polariserende kwesties van onze tijd. Het migratiedebat neemt dan ook vaak de vorm aan van een fundamentele discussie over identiteit en gemeenschap. Wat betekent het Nederlander te zijn? Wie kan er onderdeel zijn van de nationale gemeenschap? En welke morele verantwoordelijkheid hebben we ten opzichte van nieuwkomers? In deze lezing laat David de Boer zien dat deze vragen allesbehalve nieuw zijn. Ze keren al eeuwenlang terug als onderwerp van soms verhitte discussie. Daarbij vraagt hij zich af hoe begrip van discussies over migratie in het verleden leerlingen kan helpen zich in het huidige migratiedebat te positioneren.David de Boer  werkt als Universitair Docent politieke geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij doet onderzoek naar de geschiedenis van migratie, internationale betrekkingen en humanitaire hulp in vroegmodern en modern Europa
    

2. Van tweede Koude Oorlog tot nieuwe Koude Oorlog?
   dr. Laurien Crump 

   De jaren tachtig van de vorige eeuw worden vanwege de opgelopen spanningen na de Sovjetinvasie in Afghanistan en de benoeming van Ronald Reagan ook wel de “tweede Koude Oorlog” genoemd. Sinds de spanningen in Europa sterk zijn toegenomen en er sinds de Russische invasie in Oekraïne weer een oorlog op Europees grondgebied woedt, is de term “nieuwe Koude Oorlog” in zwang. Maar lijkt de huidige situatie wel op de Koude Oorlog? In deze lezing wordt de geschiedenis van Europese veiligheid vanaf het begin van de jaren tachtig t/m het heden besproken, met o.a. aandacht voor de kruisrakettenkwestie, de eenwording van Duitsland en de uitbreiding van de NAVO. Er zal in het bijzonder aandacht worden besteed aan de (wortels van) de oorlog in Oekraïne en de opkomst van de nieuwe wereldorde. Ook zal er in het kader van burgerschap worden gekeken hoe de actualiteit met leerlingen kan worden besproken.

   Laurien Crump werkt als onderzoeker bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen met als expertise buitenland- en defensiebeleid.

Workshops - keuze uit: 

1. Beeldvorming en visies op Israël 1948-2025 | prof. dr. Marc van Berkel (RU en HAN) en Miesje Engels (RU)

   De hedendaagse ontwikkelingen in het Midden-Oosten zijn voor veel docenten ingewikkelde thema’s om te bespreken met hun leerlingen. In deze workshop presenteren we een chronologieopdracht met betrekking tot belangrijke historische gebeurtenissen in Israël en het Midden-Oosten vanaf 1948 tot heden. In deze activerende werkvorm vragen we leerlingen om verschillende mediabronnen en daarmee uitingen van de Nederlandse publieke opinie te koppelen aan deze historische gebeurtenissen en daarmee de verschillende aspecten van en veranderingen in de beeldvorming ten aanzien van Israël te duiden. Hiermee krijgen leerlingen inzicht in hoe beeldvorming (in de media en publieke opinie) tot stand komt en wat de mogelijke invloed hiervan is in hoe zij zelf naar Israël kijken. Leerlingen ontwikkelen daarnaast vaardigheden om kritisch om te gaan met (media) bronnen. 
    

2. Eens een held, altijd held? Werkvormen om te oefenen met moreel historisch redeneren vanuit meerdere perspectieven in de onderbouw | Rémi Hartel (HAN) en dr. Gerhard Stoel (RU)

   In deze workshop onderzoeken we samen hoe we morele vragen een plek kunnen geven in de onderbouw en op het VMBO. Wat houdt moreel historisch redeneren eigenlijk in? En hoe kan dit belangrijke (en lastige) onderdeel van historisch redeneren met jonge leerlingen geoefend worden? Vanuit de nieuwe (concept-)kerndoelen ‘Mens- en Maatschappij’ en ‘Burgerschap’ verkennen we nut en noodzaak van deze vaardigheid. En we gaan aan de slag met concrete werkvormen waarin helden een belangrijke rol spelen. Wie bepaalt eigenlijk wie een held is? En vindt iedereen dat dan ook? Hoe veranderen de ideeën over ‘helden’ door de tijd heen? En wat betekent dit voor het heden?
    

3. Europese hongersnoden: op zoek naar verbinding over de grenzen| Christopher Cusack (RU) en Lindsay Janssen (RU)

   Historische hongersnoden worden regelmatig ingezet voor ideologische doeleinden, niet zelden om verdeeldheid te zaaien. Het onderzoeksproject Heritages of Hunger (HoH1) heeft daarentegen juist als doel te laten zien hoe de herinneringen aan Europese hongersnoden ingezet (kunnen) worden om transnationaal verbinding te zoeken. Tot de opbrengsten ervan behoren ook een aantal open access educatieve tools en materialen die gebruikt kunnen worden door docenten en leerlingen in het voortgezet onderwijs. Tijdens deze workshop vertellen we jullie meer hierover. Vervolgens zullen deelnemers kennismaken met de HoH repository (een omvangrijke database van primaire materialen), en het online onderwijs- en lesmateriaal en de tentoonstelling dat ontwikkeld is door de projectgroep in samenwerking met maatschappelijke partners.
    

4. Kritisch denken over de prehistorie: Neanderthalers en Homo sapiens | Hjerre Bors (HAN) en Nadine Kostense (HAN) 

   Over de prehistorie leven veel misconcepten. In deze workshop willen we samen verkennen welke misconcepten er leven onder leerlingen over de prehistorie. We willen enkele recente wetenschappelijke inzichten over de prehistorie delen om onze eigen kennis weer verder aan te scherpen. Daarnaast laten we een onderzoeksopdracht zien gericht op de midden- bovenbouw VWO waarmee je leerlingen bewust kan maken van geschiedenis als wetenschap en waarin ze zicht krijgen op de wetenschappelijke discussie in het algemeen, maar in het bijzonder over de prehistorie. 
    

5.  Op zoek naar goud en roem! | Koen Henskens (HAN) 

   In deze workshop staat de Spaanse 'verovering' van Midden-Amerika centraal. Op activerende wijze en met primair bronmateriaal worden verschillende perspectieven op de oorlogen van Hernan Cortes aan het licht gebracht. Er wordt gekeken of de Maya's en Azteken daadwerkelijk dachten dat de Spanjaarden goden uit het Oosten waren en ook de cruciale rol van de Nahuatl-sprekende vrouwelijke tolk La Malinche in deze veroveringstochten worden uitgebreid geanalyseerd vanuit Westers en Mexicaans perspectief.    

Let op: bij je aanmelding kies je twee van bovenstaande workshops.