FTR-RSBA202
Empirische religiewetenschap
Cursus informatieRooster
CursusFTR-RSBA202
Studiepunten (ECTS)5
CategorieBA (Bachelor)
VoertaalNederlands
Aangeboden doorRadboud Universiteit; Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen; Opleiding Religiestudies;
Docenten
Docent
prof. dr. C.J.A. Sterkens
Overige cursussen docent
Contactpersoon van de cursus
prof. dr. C.J.A. Sterkens
Overige cursussen docent
Collegejaar2016
Periode
PER1-PER2  (29-08-2016 t/m 08-01-2017)
Aanvangsblok
PER1
Onderwijsvorm
voltijd
Opmerking-
Inschrijven via OSIRISJa
Inschrijven voor bijvakkersJa
VoorinschrijvingNee
WachtlijstNee
Plaatsingsprocedure-
Cursusdoelen
  • de verschillende fasen van empirisch onderzoek kunnen onderscheiden en beschrijven;
  • centrale begrippen van kwantitatieve en kwalitatieve methoden van empirisch onderzoek in de analyse van wetenschappelijke publicaties toepassen;
  • vragen kunnen formuleren die op het terrein van religiewetenschappen, theologie en filosofie empirisch gericht en onderzoekbaar zijn;
  • een conceptueel model kunnen opstellen en de selectie van relevante variabelen daarbinnen beargumenteren vanuit gangbare religiewetenschappelijke theorieën.
  • een eenvoudig onderzoeksopzet kunnen schrijven en presenteren.
Inhoud

Empirisch religiewetenschappelijk onderzoek genereert kennis over allerlei aspecten van religie: geloofsdoctrines en religieuze overtuigingen; morele waarden en normen; (rituele) praktijken; kenmerken van individuele religiositeit; en kenmerken van religieuze gemeenschappen. Deze worden onderzocht door systematische observatie onder welomschreven onderzoekspopulaties. Empirisch onderzoek draagt bij aan theorievorming over de wijze waarop verschillende aspecten van religie met elkaar samenhangen en op elkaar van invloed zijn, alsook over de invloed van religie op en de beïnvloeding van religie door andere niet-religieuze fenomenen. Empirisch religiewetenschappelijk onderzoek houdt zich dan ook meestal bezig met religiositeit in onze huidige tijd, en de wijze waarop religie nú van persoonlijk of maatschappelijk belang is.

Kwantitatief onderzoek bestudeert kenmerken van religie en hun onderlinge verbanden aan de hand van hypotheses en theoretische sturing. Doorgaans worden bij veel respondenten veel kenmerken onderzocht waarbij naar een zo getrouw mogelijk beeld van de werkelijkheid wordt gestreefd. Kwalitatief onderzoek bestudeert de betekenis van bepaalde verschijnselen door meer langdurige waarneming of participatie. Doorgaans wordt hier een beperkt aantal respondenten op enkele kenmerken onderzocht en ligt de klemtoon ligt op de achterliggende waarden, motieven of betekenissen. Beide benaderingen hebben voor- en nadelen. De keuze voor bepaalde methoden wordt bepaald door een afweging van voor- en nadelen met het oog op een zo goed mogelijke realisering van de onderzoeksdoelen en de beantwoording van concrete onderzoeksvragen.

Dit college behandelt het opzetten en uitvoeren van empirisch religiewetenschappelijk onderzoek. Er wordt ingegaan op de ontwikkeling van een probleemstelling en de concretisering ervan in vraagstellingen, het opstellen van een conceptueel model, de operationalisatie van concepten, de dataverzameling en de data-analyse. Vervolgens komen de verschillende soorten van empirisch onderzoek (fundamenteel en praktijkgericht), de verschillende onderzoeksstrategieën (kwantitatief en kwalitatief) en de verschillende onderzoekdesigns aan bod: survey; experiment; case study; grounded theory en veldwerkonderzoek. Er wordt ingegaan op verschillende vormen van waarneming (observaties, interviews en documenten), de analyse en de ondersteuning door software daarbij, het rapporteren en evalueren van empirisch onderzoek. Dit alles wordt geïllustreerd met recent en lopend empirisch onderzoek.

Toetsinformatie
Schriftelijk tentamen en opdrachten.

Aanbevolen materiaal
Literatuur
Vennix, J.A.M., Theorie en praktijk van empirisch onderzoek. 5de editie. Pearson: Harlow, 2011
Artikelen
Artikelen worden ter beschikking gesteld.

Werkvormen
Hoorcollege
AanwezigheidsplichtJa

Algemeen
Hoorcollege gecombineerd met een aantal practicum-bijeenkomsten.

Toetsen
Tentamen
Weging1
ToetsvormTentamen
GelegenhedenBlok TENT2, Blok TENT3