FTR-RTMAG100
Rituele expressie
Cursus informatieRooster
CursusFTR-RTMAG100
Studiepunten (ECTS)5
CategorieMA (Master)
VoertaalNederlands
Aangeboden doorRadboud Universiteit; Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen; Opleiding Religiestudies;
Docenten
Examinator
prof. dr. T. Quartier
Overige cursussen docent
Docent
prof. dr. T. Quartier
Overige cursussen docent
Contactpersoon van de cursus
prof. dr. T. Quartier
Overige cursussen docent
Collegejaar2017
Periode
PER1-PER2  (04-09-2017 t/m 07-01-2018)
Aanvangsblok
PER1
Onderwijsvorm
voltijd
Opmerking-
Inschrijven via OSIRISJa
Inschrijven voor bijvakkersNee
VoorinschrijvingNee
WachtlijstNee
Plaatsingsprocedure-
Cursusdoelen
Na afloop van de cursus:
  • kun je de hoofdlijnen beschrijven van modellen voor ritueel handelen in verschillende contexten van de geestelijke verzorging vanuit verschillende religieuze tradities;
  • kun je op basis van een analysemodel rituele behoeftes herkennen van verschillende groepen clienten in de geestelijke verzorging;
  • kun je aan de hand van een concrete casus je basisvaardigheden van ritueel handelen in de geestelijke verzorging in groepsverband toepassen. 
Inhoud

In het vak Rituele expressie wordt het verschijnsel ‘ritueel’ zoals dit tegenwoordig in verschillende contexten van de geestelijke verzorging aan te treffen is, beschreven aan de hand van rituologische en liturgiewetenschappelijke concepten. De cursus valt uiteen in drie delen.

In het eerste deel worden theoretische concepten van het rituele handelen besproken. Daarbij wordt aan de ene kant van de functie van rituelen uitgegaan: hoe werken rituelen en wat betekent hun werkzaamheid (‘efficacy’) voor verschillende groepen van deelnemers? Verder wordt ingegaan op de betekenis van rituelen, in het bijzonder van de gebruikte symbolen (L. M. Chauvet). De dimensies van deze betekenis (V. Turner) worden aan de hand van concrete voorbeelden belicht. Ten derde wordt de vraag aan de orde gesteld, welke structuur in de huidige context in rituelen aan te treffen is. Daarbij zal o.a. het ‘rites de passage’ concept (A. Van Gennep) en zijn varianten worden besproken.

In het tweede deel van de cursus wordt de vraag behandeld, welke rituele rol de geestelijk verzorger kan spelen, wanneer hij/zij met cliënten in verschillende werkvelden ritualiseert. Er zal vooral gekeken worden naar rituelen rond het sterven, maar ook groepsrituelen zoals zondagse liturgievieringen. We gaan uit van de vraag wanneer de geestelijk verzorger voorganger is en wanneer begeleider, vooral gerelateerd aan de vormen van spiritualiteit en de christelijke traditie.

In het derde deel van de cursus worden oefeningen verricht van rituelen. In een laboratorium-setting ga je een overweging maken, symbolen kiezen etc. om relevante vaardigheden voor de praktijk te verkennen.

Verplicht materiaal
Reader
Literatuur
Hoofdstukken uit dit boek of corresponderende artikelen in het Engels
Titel:Die Grenze des Todes. Ritualisierte Religiosität im Umgang mit den Toten
Auteur:Thomas Quartier
Uitgever:Münster: LIT Verlag, 2011
Artikelen

Werkvormen
Hoor- en werkcollege
AanwezigheidsplichtJa

Toetsen
Paper
Weging1
ToetsvormPaper
GelegenhedenBlok TENT2, Blok TENT3