FTR-THBA300
Kerkelijk recht
Cursus informatieRooster
CursusFTR-THBA300
Studiepunten (ECTS)5
Categorie-
VoertaalNederlands
Aangeboden doorRadboud Universiteit; Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen; Opleiding Theologie;
Docenten
Examinator
dr. J.E.A. Ackermans
Overige cursussen docent
Docent
dr. J.E.A. Ackermans
Overige cursussen docent
Contactpersoon van de cursus
dr. J.E.A. Ackermans
Overige cursussen docent
Collegejaar2023
Periode
SEM2  (29-01-2024 t/m 01-09-2024)
Aanvangsblok
SEM2
Onderwijsvorm
voltijd
Opmerking-
Inschrijven via OSIRISJa
Inschrijven voor bijvakkersJa
VoorinschrijvingNee
WachtlijstNee
Plaatsingsprocedure-
Cursusdoelen

Na succesvolle afronding van deze cursus:

  • kun je een globaal overzicht geven van het huidige kerkelijk recht van de rooms-katholieke kerk;
  • kun je actuele kwesties rond het recht in de rooms-katholieke kerk interpreteren en kun je in die gevallen het kerkelijk wetboek kritisch hanteren;
  • ken je de ins en outs van het huwelijksrecht en het huwelijksprocesrecht.
Inhoud
Over wat er wel allemaal niet mag of juist moet, en toch misschien anders kan
 
In geen enkel ander vak in het Nijmeegse curriculum kom je zo dicht bij de vraag hoe in de huidige samenleving de rechten en plichten van geloofsaanhangers (gemeenschappelijk en individueel) op elkaar af te stemmen zijn. Conflicten in de rooms-katholieke kerk kom je immers ook in andere kerken en geloofsgemeenschappen tegen. Wie straks als academicus met theologische deskundigheid aan het werk gaat, moet weten hoe je recht kunt doen aan voorschriften en belangen.

Het kerkelijk recht heeft een lange geschiedenis, die nog steeds doorwerkt. Daarom komt ze in de loop van de bijeenkomsten regelmatig ter sprake. Maar elk college beginnen we met een kort overzicht van het kerkelijk recht in de actualiteit. Wat is er in de afgelopen week gebeurd? Welke discussies spelen er zoal? Wat staat er in de krant? En klopt het wel wat in de krant staat?

Verder zijn er verdiepingscolleges waarin een recente casus wordt besproken vanuit verscheidene perspectieven. Je kruipt dan in de rol van procespartij, advocaat, bisschop, adviseur, verdediger van de huwelijksband, rechter. Gezamenlijk discussiëren we dan over kerkrechtelijk correcte en pastoraal prudente beslissingen en adviezen. Prudentie: daarmee eindigt het kerkelijk wetboek: ‘het heil der zielen is de hoogste wet’ (canon 1752). Niets minder dan dat, daarom hoort ook elke kerkjuridische afweging met dat laatste voorschrift te beginnen.
 
Deze cursus gaat over de regels die de leiding van de rooms-katholieke kerk in een lange traditie heeft geformuleerd voor het bestuur van de kerk en voor de rechten en plichten van haar leden. Die regels zijn vastgelegd in de canones van het kerkelijk wetboek. Dat wetboek dateert van 1983, maar juist in de laatste jaren worden regelmatig wijzigingen ingelast.
           
Hoe die regels uitgelegd mogen worden is niet alleen een zaak van de wetgever, ook de leden van de kerk mogen zich over uitspreken over wat het algemeen belang dient. Wat de kerkelijke wetgever vandaag wil, is uiteraard relevant. Maar daar blijven we niet bij staan. Het kerkelijk recht heeft ook alternatieven nodig. De beoefening van het kerkelijk recht in Nijmegen houdt zowel rekening met de bedoeling van de wetgever als met mogelijke alternatieven. Soms komt de wetgever via aangedragen alternatieven tot beter inzicht.
           
Verrassingen over de inhoud van het kerkelijk wetboek en de achterliggende denkwereld blijven je in deze cursus niet bespaard. Soms sneuvelt een illusie. Maar echte theologen willen de spanning tussen realiteit en ideaal niet uit de weg gaan.
 
Niveau

Voorkennis
 
Toetsinformatie

Bijzonderheden

Verplicht materiaal
Literatuur
ISBN:978-3170216457
Titel:Das römisch-katholische Kirchenrecht, Eine Einführung
Auteur:Lüdecke-Bier
Uitgever:Kohlhammer Verlag 2012

Aanbevolen materiaal
Literatuur
Een exemplaar van de Codex Iuris Canonici 1983 (Latijn plus vertaling).

Werkvormen
Hoor- en werkcollege

Toetsen
Schriftelijk tentamen
Weging1
ToetsvormSchriftelijk tentamen
GelegenhedenBlok SEM2, Blok SEM2