MED-KBCH6A
Ziektepreventie én vertraging van veroudering met een pil: is dat mogelijk?
Cursus informatieRooster
CursusMED-KBCH6A
Studiepunten (ECTS)1
CategorieB2 (Tweede jaar bachelor)
VoertaalNederlands
Aangeboden doorRadboud Universiteit; Faculteit der Medische Wetenschappen; Geneeskunde;
Docenten
Docent
prof. dr. R.E. Brock
Overige cursussen docent
Contactpersoon van de cursus
prof. dr. M.G.M. Olde Rikkert
Overige cursussen docent
Docent
dr. W.P.R. Verdurmen
Overige cursussen docent
Examinator
dr. W.P.R. Verdurmen
Overige cursussen docent
Contactpersoon van de cursus
dr. W.P.R. Verdurmen
Overige cursussen docent
Collegejaar2022
Periode
VKO-SEM1  (05-09-2022 t/m 05-02-2023)
Aanvangsblok
VKO-SEM1
Onderwijsvorm
voltijd
OpmerkingDoelgroep GNK - BMW - THK
K2: maandagochtend
Inschrijven via OSIRISJa
Inschrijven voor bijvakkersNee
VoorinschrijvingNee
WachtlijstNee
PlaatsingsprocedureOp basis van loting
ToelichtingOp basis van loting
Cursusdoelen
Na afloop van deze module:
• Begrijp je op conceptueel niveau hoe diverse (moleculaire) methoden werken om de biologische leeftijd van een individu te schatten;
• Kun je de werkzaamheid van nieuwe medicijnen gericht op de biologie van veroudering, pathofysiologische processen en diverse patiëntgerichte uitkomsten analyseren.
• Kun je medische hypes op het gebied van anti-veroudering vroeg ontmaskeren
Inhoud
Het uitstellen van meerdere verouderingsziekten tegelijk is de enige manier om de ‘Healthspan’ te verlengen. Daarvoor worden nu nieuwe geneesmiddelen ontwikkeld die ingrijpen op verouderingsmechanismen.
Dit keuzeonderdeel laat studenten zich verdiepen in twee geneesmiddelengroepen die de healthspan kunnen verlengen. Metformine en andere antidiabetica (bv semaglutide) en de senolytica (gericht op het verwijderen van schadelijke senescente cellen) spelen in de module een centrale rol. De module geeft kennis over hoe deze nieuwe medicamenten ingrijpen in het verouderingsprocessen en wat de klinische toepassing kan worden.
Er zijn veel verschillende verouderingstheorieën gepasseerd in de loop van de tijd. Recente ontwikkelingen laten zien dat via bepaalde medicatie verlenging van het aantal gezonde levensjaren (‘healthspan’) zou kunnen worden bereikt. De werking van deze medicatie (metformine, senolytica) kan het best worden begrepen aan de hand van de geroscience hypothesis, die stelt dat door interventies die het verouderingsproces beïnvloeden, tegelijk het risico op meerdere verouderingsziekten verlagen en daarmee de healthspan verlengen. Dit betreft een paradigma shift ten opzichte van voorheen, waar onderzoek vaak specifiek gericht was op het ontdekken van geneesmiddelen voor elke afzonderlijke ziekte (bv. dementie, kanker of hart- en vaatziekten).
De geroscience hypothesis zal de komende jaren leiden tot een geheel nieuwe generatie geneesmiddelen (ook wel gerotherapeutica genoemd) die nu in klinische studies onderzocht wordt.
Volgende generaties artsen en onderzoekers zullen hier vrijwel zeker mee te maken krijgen. Hoewel veroudering en verouderingsmechanismen in Q5 aan bod komen, is er nauwelijks aandacht geweest voor deze nieuwe klasse van medicamenten in Q5 of in het overige curriculum. Deze cursus biedt verdieping door zowel de biologische, klinische en farmacologische aspecten te belichten en staat daarmee dichtbij de dagelijkse klinische praktijk. De belangrijkste onderwerpen die aan bod komen:

- Clocks of aging: methoden om de biologische leeftijd op basis van moleculaire karakteristieken en/of fenotype te duiden en die gebruikt kunnen worden om de werking van de gerotherapeutica te bewijzen
o Epigenetic age
o Immune age
o Perceived age

- The geroscience hypothesis in de praktijk: waar staan we en waar gaan we naar toe?
o Metformine: Kan metformine bijdragen aan de preventie van verouderingsgerelateerde aandoeningen?
o Senolytica in de klinische testfase: Wat kunnen we van deze klasse medicijnen verwachten?
o Relatie tot lifestyle interventies, o.a. intermitterende vasten en sportbeoefening

Als afsluiting wordt een recent experiment (deels) nagebootst dat op een aging conferentie in 2019 werd gedaan, en waaruit de mate van consensus op dit gebied werd getoetst.
De deelnemende studenten zal worden gevraagd een korte enquête te doen over de toekomstige impact van de gerotherapeutica. De verschillen die hieruit blijken worden besproken in een afsluitende debatsessie.

Toetsing

Essay: 60 %
Gebaseerd op de vergaarde kennis tijdens deze cursus zullen studenten individueel een kort essay (perspectief) schrijven van maximaal 2 pagina’s (font 12, Times New Roman, line spacing 1.0), waar een uiteenzetting plaatsvindt van de mogelijke toepassing van geneesmiddelen die interveniëren in de biologie van veroudering. De student is vrij om het geneesmiddel zelf te kiezen. De uiteenzetting dient verwijzingen naar de biologie van veroudering, de klinische consequenties en risico’s te bevatten. Het essay zal worden beoordeeld op basis van de helderheid, de balans bewijs en mening, en de kwaliteit van de argumentatie. Een rubric voor de beoordeling zal worden aangeleverd.

Groepsopdracht: 40 %
Studenten krijgen in groepjes van drie of vier personen een interventie toegewezen die gericht is op healthspan extensie. De interventie dienen ze te evalueren op basis van een nader te verkrijgen set instructies. Bij de uitwerking van de opdracht kunnen de studenten hun vergaarde kennis en inzicht van de verouderingsmechanismen gebruiken. De studenten presenteren en verdedigen hun evaluatie in de werkgroep ‘Hype of Realiteit’. Een rubric voor de beoordeling zal worden aangeleverd.
De cursus betreft 1 ECTS (28 SBU)
Werkvormen
Cursusgebeurtenissen
AanwezigheidsplichtJa

Toetsen
Tentamen
Weging1
GelegenhedenBlok VKO-SEM1, Blok VKO-SEM2