SluitenHelpPrint
Switch to English
Cursus: SOW-SOB2010
SOW-SOB2010
Sociale ongelijkheid
Cursus informatieRooster
CursusSOW-SOB2010
Studiepunten (ECTS)6
CategorieB1 (Eerste jaar bachelor)
VoertaalNederlands
Aangeboden doorRadboud Universiteit; Faculteit der Sociale Wetenschappen; Sociologie;
Docenten
Coördinator
prof. dr. J. Tolsma
Overige cursussen docent
Examinator
prof. dr. J. Tolsma
Overige cursussen docent
Contactpersoon van de cursus
prof. dr. J. Tolsma
Overige cursussen docent
Docent
prof. dr. J. Tolsma
Overige cursussen docent
Docent
prof. dr. M.H.J. Wolbers
Overige cursussen docent
Collegejaar2023
Periode
PER3  (29-01-2024 t/m 05-04-2024)
Aanvangsblok
PER3
Onderwijsvorm
voltijd
Opmerking.
Inschrijven via OSIRISJa
Inschrijven voor bijvakkersJa
VoorinschrijvingNee
WachtlijstNee
Plaatsingsprocedure-
Cursusdoelen


Na het succesvol afsluiten van de cursus ben je in staat om:

  • definities te geven van belangrijke begrippen omtrent sociale ongelijkheid;
  • de mate van ongelijkheid in uitkomsten en de mate van ongelijkheid in kansen uit te rekenen met respectievelijk de Gini-coëfficiënt en de odds ratio;
  • trends in sociale ongelijkheid te beschrijven;
  • regionale verschillen in sociale ongelijkheid te beschrijven;
  • verklaringen te geven voor de oorzaken en gevolgen van sociale ongelijkheid vanuit verschillende theoretische benaderingen die het methodologisch individualisme als startpunt nemen en waarbinnen hulpbronnen en restricties een centrale rol spelen;
  • duidelijk maken dat wanneer individuen (zeer) weinig of juist (zeer) veel hulpbronnen, rechten en macht hebben dit niet enkel het gevolg is van eigen verdiensten, maar dat hierbij de sociale context veelal een belangrijke rol heeft gespeeld;
  • constructief en met inhoudelijk goed onderbouwde argumenten deel te nemen aan maatschappelijke discussies over (beleid ten aanzien van) ongelijkheid;
  • middels conceptuele modellen verbanden tussen factoren samen te vatten. Hieronder vallen directe causale relaties, schijnverbanden, mediatie- en moderatie-effecten.
Inhoud
Inhoud van de cursus

Definities
Het ongelijkheidsvraagstuk kunnen we opdelen in twee subtypen. Het eerste betreft de ongelijkheid in uitkomsten (‘inequality of outcomes’ of ‘inequality of distributions’, ‘social stratification’), oftewel de ongelijke verdeling van hulpbronnen, macht en rechten. Het tweede subtype, of de tweede subvraag, betreft die van de kansenongelijheid (‘inequality of opportunities’, of ‘social mobility’), ook wel het sociale mobiliteitsvraagstuk genoemd. Hier gaat het om de associatie van kenmerken van sociale actoren (meestal individuen) met deze uitkomsten. We zullen de cursus starten met een duidelijke beschrijving van het onderscheid tussen deze types van ongelijkheid en we zullen uitleggen dat je het ene type van ongelijkheid niet los kan zien van het andere type van ongelijkheid, omdat ze elkaar wederzijds beïnvloeden.  

Het stellen van de juiste vragen
Als we ook andere belangrijke definities omtrent ongelijkheid hebben besproken, kunnen we informatieve en correcte onderzoeksvragen over sociale ongelijkheid formuleren. Een goede onderzoeksvraag over ongelijkheid expliciteert het type ongelijkheid (in uitkomsten of in kansen), de dimensie van ongelijkheid (om welke hulpbronnen, rechten of macht het gaat), tussen welke groepen de ongelijkheid plaatsvindt (bijvoorbeeld tussen generaties, gender, etnische of sociale herkomst), waar deze ongelijkheid zich openbaart (binnen of tussen landen, regio’s, instituties) en in welke periode deze ongelijkheid bestaat. Een belangrijke boodschap zal zijn dat ongelijkheid binnen één domein of dimensie gevolgen kan hebben voor ongelijkheid binnen een andere domein of dimensie. Dus bijvoorbeeld dat economische ongelijkheid gevolgen heeft voor politieke ongelijkheid en vice versa.
 
Meten van ongelijkheid
We zullen ook gaan oefenen met hoe we de mate van ongelijkheid kunnen kwantificeren.
We vervolgen de cursus met een beschrijving van de mate van de ongelijkheid in uitkomsten en van de kansenongelijkheid. Hierbij staat een comparatief perspectief centraal. Dat wil zeggen dat we de mate van ongelijkheid vergelijken over de tijd en tussen regio’s.

Verklaren van ongelijkheid
Bij het verklaren van de oorzaken en gevolgen van ongelijkheid maken we gebruik van verschillende theoretische benaderingen waarbinnen hulpbronnen en restricties (de formele en informele regels van instituties) een belangrijke rol spelen.
Ongelijkheid dient niet altijd ten koste van alles vermeden te worden. Wanneer is ongelijkheid onwenselijk? Wanneer beschouwen we ongelijkheid als oneerlijk (unfair) en waarom? In hoeverre dienen deze morele afwegingen als onderbouwing voor beleid ten aanzien van ongelijkheid? Is beleid dat ongelijkheid voorkomt eerlijker en effectiever dan beleid dat zich richt op het herverdelen van hulpbronnen, rechten en macht? Al deze vragen zullen langskomen tijdens de cursus.

Cursusdoelen
Het belangrijkste doel van de cursus is om theoretische kennis te vergroten omtrent de oorzaken en gevolgen van sociale ongelijkheid. Dit bereiken we niet alleen door middel van hoorcolleges en het bestuderen van de literatuur, maar ook door zelf in de huid te kruipen van een gezin dat in meer of mindere mate te maken krijgt met verschillende vormen van ongelijkheid. Dit onderdeel noemen we Inequality under My Skin (IMS).
Daarnaast heeft de cursus enkele methodologische subdoelen. We leren je namelijk hoe je ongelijkheid kan meten met onder andere de Gini-coëfficiënt en de odds ratio. Bovendien zullen we opnieuw gaan oefenen met conceptuele modellen. Je leert dat een associatie tussen twee sociale fenomenen het gevolg kan zijn van een werkelijke causale oorzaak-gevolg-relatie, of het gevolg kan zijn van een schijnverband waarbij de waargenomen associatie het gevolg is van een derde factor. Een causale relatie kan ook verklaard worden door een derde factor. We spreken dan van mediatie. Tot slot kan de sterkte van een causale relatie afhangen van een andere factor. Dit noemen we moderatie.

 

 
Niveau

Voorkennis
* Keuzevakkers: Inleiding Sociologie (SOW-SOB1001) moet zijn behaald.

 
Toetsinformatie

Bijzonderheden

Verplicht materiaal
Wordt nader bekendgemaakt
Articles, a reading list will be announced in Brightspace.
Werkvormen
Lecture

Opmerking
Also presentations, discussion meetings, assignments and documentary.
Sustainability certificate

Werkcollege

Toetsen
Examination
Weging1
ToetsvormDigitale toets met CIRRUS
GelegenhedenBlok PER3, Blok PER4

SluitenHelpPrint
Switch to English