Complexiteit: Tussen onwetendheid en kennis

Laten we beginnen met een cliché: we leven in een ingewikkelde tijd. Er zijn waarschijnlijk niet veel mensen die dit nog ontkennen: complexiteit alom. Oorlogen, pandemieën, klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, de erosie van de democratie, de verouderde overheidstechnieken die we nog steeds gebruiken om om te gaan met deze problemen, het vervagen van waarheid en onwaarheid en, daarbovenop, het gevoel dat we in gespannen tijden leven - ja, de complexiteit lijkt ons te verwarren en overvallen. Maar wat is het precies? Kunnen we het definiëren? Kunnen we er op een of andere manier duidelijkheid over krijgen?

    Algemeen

    Let op: deze cursus is Engelstalig.

    Het woord 'complex' - het is duidelijk dat we het niet hebben over een cluster van gebouwen of over een specifieke neurotische stoornis - heeft synoniemen als 'gecompliceerd', 'moeilijk', of 'samengesteld'. Als je kijkt naar de Latijnse oorsprong van het woord betekent het samengebonden (com + plectere). Als we dingen als complex zien betekent dit voornamelijk dat dingen bij elkaar horen, in elkaar overlopen, samengevoegd of met elkaar verstrengeld zijn. Complexiteit lijkt, gezien deze etymologie, de mogelijkheid van isolatie of onderscheid te ontkennen.

    Echter, we moeten ons bewust zijn van een verwarring in de betekenis die hier naar voren kan komen. Complex is niet hetzelfde als ingewikkeld. Computers en iPhones zijn vrij gecompliceerde apparaten. Echter, in een zeer specifieke zin zijn ze niet complex. Waarom zou dat het geval zijn? In princiepe kan iedereen de complexiteit van een computer heel goed begrijpen door de bestanddelen te analyseren. Dit neemt natuurlijk wel aan dat hij of zij de tijd, het doorzettingsvermogen en het technisch talent heeft om dit soort analyse te ondernemen.

    Dit soort voorwaarden wordt nooit vervuld in complexe systemen. De connectie van de elementen die dit soort systeem maken kunnen niet in delen worden begrepen. De interactie tussen deze onderdelen is in principe grillig en onvoorspelbaar. Hetzelfde geldt voor de interactie tussen het systeem zoals het is en de omgeving waarin het systeem zich bevindt. Het maakt niet uit hoe hard je het probeert of hoe veel tijd je erin steekt, hij of zij zal, ondanks alle beschikbare vaardigheden en talenten, complexiteit nooit volledig kunnen doorgronden. Het lijkt zelfs het tegenovergestelde te zijn: hoe meer de onderzoeker (een onderzoeksjournalist, een wetenschapper, een burger die op zolder op het internet zit) lijkt te weten over complexiteit, hoe minder hij of zij ervan weet. Ten opzichte van complexiteit lijkt het zelfs alsof onwetendheid en kennis een soort mysterieuze alliantie vormen. Het is exact deze relatie die we zullen onderzoeken tijdens deze cursus.

    Vandaar zijn dit een paar van de vragen die aan het licht zullen komen tijdens de cursus:

    • Hoe kunnen we complexiteit begrijpen?
    • Wat is precies de (non-)relatie tussen onwetendheid en kennis?
    • Hoe kan complexiteit onze ideëen over relationaliteit uitdagen?
    • Wat blijft er over van de waarheid in tijden van complexiteit?
    • Wat betekent complexiteit voor politiek en management?
    • Is er een ethiek van complexiteit?
    • Hoe kunnen we complexiteit vertegenwoordigen?
    • Wat zijn gepaste houdingen richting complexiteit?

    Dus, het idee is dat deze cursus niet alleen theoretische of academische problemen rondom complexiteit aan het licht brengt, maar studenten ook aanzet om na te denken over praktischere problemen.

    Startdatum

    Nader te bepalen
    Kosten
    Gratis
    Voertaal
    Engels
    Bijeenkomsten
    25 september 2023, 17:30 - 21:00
    02 oktober 2023, 18:30 - 21:00
    09 oktober 2023, 18:30 - 21:00
    30 oktober 2023, 18:30 - 21:00
    06 november 2023, 18:30 - 21:00
    13 november 2023, 18:30 - 21:00
    20 november 2023, 18:30 - 21:00
    27 november 2023, 18:30 - 21:00
    04 december 2023, 18:30 - 21:00
    18 december 2023, 18:30 - 21:00
    Aantal bijeenkomsten
    10

    Factsheet

    Type onderwijs
    Seminar

    Contactinformatie

    Voor meer informatie, neem dan contact op met een van de programmaregisseurs:

    Heleen Loof
    heleen.loof [at] ru.nl (heleen[dot]loof[at]ru[dot]nl) 

    Esther Fluijt
    esther.fluijt [at] ru.nl (esther[dot]fluijt[at]ru[dot]nl) 

     

    * Verplicht veld
    Als je tot het honoursprogramma Building Bridges bent toegelaten, kun je je via dit formulier inschrijven voor een studio in het eerste semester van het studiejaar 2023 – 2024.

    Studio's

    Geef hieronder aan naar welke studio's van het eerste semester je voorkeur uitgaat en motiveer die keuze.