De orthodoxe parochie van de Heilige Catherina in Amsterdam

maandag 11 mei 2026, 16:30
Waarom Griekse kooplieden in het achttiende-eeuwse Amsterdam streefden naar een eigen kerk en hoe ze zich verhielden tot hun Nederlandse omgeving
Promovendus
drs. Y. Peckstadt
Promotor(s)
prof. dr. H.L. Murre-van den Berg, prof. dr. P.J.A. Nissen †
Locatie
Aula

Dit proefschrift onderzoekt de oprichting en ontwikkeling van de historische orthodoxe parochie in het achttiende-eeuwse Amsterdam, opgericht door Griekse kooplieden in een stad die werd gekenmerkt door migratie, religieuze diversiteit en geopolitieke spanningen. Aan de hand van uitgebreid en grotendeels ongepubliceerd archiefmateriaal reconstrueert de studie waarom deze migranten het initiatief namen om een eigen kerkelijke gemeenschap te vormen en hoe zij erin slaagden hun religieuze en culturele identiteit te bewaren, terwijl zij zich tegelijkertijd integreerden in de Nederlandse samenleving. Het onderzoek plaatst deze gemeenschapsvorming in een brede internationale context en belicht de banden met het Oecumenisch Patriarchaat, de Orthodoxe Kerk van Rusland en Europese religieuze netwerken. Daarnaast toont het hoe de parochie niet alleen een plaats van eredienst was, maar ook een centrum van sociale samenhang, culturele uitwisseling en religieuze dialoog in een overwegend protestantse omgeving. Meer dan een lokale geschiedenis biedt dit werk een nieuw perspectief op de Griekse diaspora in Nederland en op de rol van religie als drijvende kracht achter identiteitsvorming, integratie en intercultureel samenleven in vroegmodern Europa.

Athenagoras Yves Peckstadt werd geboren te Gent. Hij studeerde aanvankelijk een paar jaar rechten aan de Universiteit van Gent en vervolgens theologie aan de Aristoteles Universiteit van Thessaloniki. Nadien behaalde hij nog een postgraduaatdiploma aan het Oecumenisch Instituut van Bossey (Theologische Faculteit van de Universiteit van Genève). In 1989 werd hij door metropoliet Bartholomeos van Philadelphia (de huidige oecumenische patriarch) onder de naam Athenagoras tot diaken gewijd en in 1996 door metropoliet Panteleimon van België tot priester. Hij diende als aartsdiaken, parochiepriester en bisschoppelijk vicaris van het orthodox aartsbisdom van de Benelux (Oecumenisch Patriarchaat). Hij was ook orthodox godsdienstleraar en productieverantwoordelijke van een radio- en TV-programma voor beide Belgische openbare omroepen. In 2003 werd hij door de Heilige Synode van het Oecumenisch Patriarchaat verkozen tot hulpbisschop van de metropoliet van België. Zijn bisschopswijding vond plaats in de orthodoxe kathedraal in Brussel. In 2013 werd hij verkozen tot metropoliet van België en exarch van Nederland en Luxemburg. Hij was reeds driemaal lid van de permanente Heilige Synode van het Oecumenisch Patriarchaat en is voorzitter van de Orthodoxe Bisschoppenconferentie van de Benelux. Hij leidt ook het Kantoor van de Orthodoxe Kerk bij de Europese Unie. Verder is hij actief in diverse oecumenische werkgroepen, zowel nationaal als internationaal. Sinds 2016 is hij de co-voorzitter van de Internationale Commissie voor de Dialoog tussen de Anglicaanse Communio en de Orthodoxe Kerk.