Mensen met een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) of een eetstoornis, zoals anorexia nervosa, kunnen vastlopen in hardnekkige gedachten en vaste gewoonten. Dit proefschrift onderzocht of het trainen van cognitieve flexibiliteit – het vermogen om anders te denken of je gedrag aan te passen als een situatie daarom vraagt – de behandeling kan verbeteren. Ook is gekeken of mensen die minder cognitief flexibel zijn, minder baat hebben bij een behandeling. De resultaten laten zien dat OCS en eetstoornissen verschillende overeenkomsten hebben, maar dat niet iedereen met deze aandoeningen minder cognitief flexibel is. Ook bleek dat Cognitieve Remediatie Therapie (CRT), een training die de cognitieve flexibiliteit probeert te vergroten, niet beter werkte dan de controlebehandeling. Opvallend was zelfs dat mensen met OCS iets meer baat hadden bij de controlebehandeling. Deze bestond uit eenvoudige en speelse opdrachten, zoals puzzels en spelletjes. Hoewel deze activiteiten niet speciaal voor OCS waren bedoeld, lijken ze mensen te helpen om weer plezier te ervaren, meer vertrouwen in de behandeling te krijgen en beter voorbereid aan de klachtgerichte behandeling te beginnen. Daarnaast bleek dat mensen met zowel OCS als een eetstoornis, ondanks ernstigere klachten aan het begin, op de lange termijn even goed herstellen als mensen met alleen OCS. De resultaten laten zien dat een behandeling die beter aansluit bij de individuele patiënt waarschijnlijk meer oplevert dan een standaardaanpak voor iedereen.
Boris van Passel is psychiater, cognitief gedragstherapeut en geneesheer-directeur met meer dan twintig jaar ervaring in de specialistische geestelijke gezondheidszorg. Sinds 2005 is hij werkzaam bij TopGGz Overwaal, een expertisecentrum voor angst-, dwang- en traumagerelateerde stoornissen. Als inhoudelijk coördinator en boegbeeld van de kliniek en deeltijd speelt hij een belangrijke rol in de ontwikkeling, implementatie en borging van hoogspecialistische behandelprogramma’s en draagt hij bij aan de verdere profilering van het centrum. Daarnaast is hij geneesheer-directeur bij Pro Persona, met als aandachtsgebieden kwaliteit van zorg, netwerksamenwerking en de uitvoering van de Wet verplichte ggz. Hij is tevens actief in het opleiden van psychiaters, psychologen en huisartsen en begeleidt jonge professionals. Boris wil de komende jaren actief blijven in onderzoek, met een specifieke focus op (neurobiologische) enhancers bij de obsessieve-compulsieve stoornis, om behandelresultaten verder te verbeteren.