Hoe kunnen we individuele verschillen in specifieke taalvaardigheden meten?

donderdag 11 juni 2026, 10:30
Beyond the Average: Capturing Individual Differences in German Language Skills
Promovendus
S. Bethke
Promotor(s)
prof. dr. A.S. Meyer
Copromotor(s)
dr. F. Hintz
Locatie
Aula

Mensen verschillen in hoe ze taal gebruiken, net zoals ze verschillen in vele andere vaardigheden. Deze verschillen zijn te zien in taalvaardigheden zoals woordenschat en grammatica, maar ook in algemene cognitieve vaardigheden zoals verwerkingssnelheid en werkgeheugen. Hoewel mensen in de dagelijkse communicatie gemakkelijk met deze verschillen omgaan, heeft onderzoek op het gebied van de psycholinguïstiek dergelijke individuele verschillen traditioneel behandeld als willekeurig of onbelangrijk. Dit proefschrift gaat verder dan het gemiddelde en richt zich op deze individuele verschillen door de introductie van de Individual Differences in Language Skills-testbatterij voor Duitstaligen (IDLaS-DE) – een nieuw instrument om verschillende taalvaardigheden te meten. Deze testbatterij is gebaseerd op een soortgelijk instrument dat voor het Nederlands is ontwikkeld (IDLaS-NL), en beide zijn zo ontworpen dat ze zo goed mogelijk vergelijkbaar zijn. Het doel van dit proefschrift is om onderzoekers aan te moedigen individuele verschillen systematischer te bestuderen en om cross-linguïstisch onderzoek in het algemeen te ondersteunen. Daarmee biedt dit proefschrift waardevolle inzichten in de algehele architectuur van het taalsysteem, waardoor we beter kunnen begrijpen hoe taal werkt, zowel binnen als tussen verschillende talen.

Sandra Bethke werd in 1993 geboren in Haren (Ems), Duitsland. Ze behaalde in 2016 haar bachelordiploma in Toegepaste Taalkunde aan de Technische Universiteit Dortmund, met als bijvakken Filosofie en Politicologie. Vervolgens behaalde ze in 2021 haar masterdiploma in de taalkunde aan de Heinrich-Heine-Universiteit Düsseldorf, met een specialisatie in neuro- en psycholinguïstiek. Tijdens haar masteropleiding werkte Sandra als HR-manager in Keulen, Duitsland. In 2021 begon ze aan haar doctoraat bij de afdeling Taalpsychologie van het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek, waar ze onder andere actief betrokken was bij de Commissie Diversiteit, Gelijkheid en Inclusie en de Werkgroep Duurzaamheid. Sandra rondde haar doctoraat af in november 2025 en werkt momenteel nog steeds bij het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek als HR-adviseur.