Mucine(-achtige) eiwitten zijn eiwitten die zijn gedecoreerd met complexe suikerstructuren (glycanen), en vormen de basis van beschermende slijmlagen in darmen en longen. In de darm vormen de mucines een basis voor het huizen van het darmmicrobioom, welke ze ook gebruikt als voedingsbodem, en in andere weefsels werken ze als signaalstructuren voor immuuncellen. Vooral siaalzuur, een suiker aan het uiteinde van glycanen, speelt hierin een belangrijke rol. In dit proefschrift wordt beschreven hoe de inbouw van siaalzuur is glycanen kan worden gevolgd in de cel, en hoe de aanmaak (lokaal) kan worden geremd. Daarnaast is er onderzocht hoe bacteriën en immuuncellen mucine-eiwitten herkennen en gebruiken. Zo zijn er nieuwe eiwitten beschreven die bacteriën gebruiken om darm mucines te herkennen en af te breken, en is er onderzocht hoe de herkenning van mucines door immuuncellen kan worden beïnvloedt door het aanpassen van de glycanen. Daarnaast is ook onderzocht hoe een recent beschreven kanker geassocieerd siaalzuur-herkennende immuunreceptoren tumorcellen herkent en welke manieren er zijn om dit te verbreken doormiddel van nieuwe therapiën. Dit proefschrift laat het belang van glycanen op mucines zien voor gezondheid, afweer en ziekte, en hoe deze mogelijk als therapeutisch doelwit kunnen worden gebruikt.
Daniel Hornikx (Nijmegen, 1996) studeerde in 2020 af aan de Radboud Universiteit in de Biologie. Tijdens zijn master Medische Biologie specialiseerde hij zich in de humane biologie. In zijn stages bestudeerde hij onder andere de rol van bacteriën in darmkanker ontwikkeling en onderzocht hij manieren om de ontsteking van artrose te verminderen. Hier kwam hij ook voor het eerst in aanraking met glycosylering en de rol van mucines in (darm)gezondheid. Na het behalen van zijn master (2022) begon Daniël aan zijn promotie bij de afdeling Biomolecular Chemistry, waar hij onder begeleiding van dr. Christian Büll, dr. Martin Jaeger en prof. dr. Ger Pruijn onderzoek deed aan mucine eiwitten en O-glycosylering. Daarbij werkte hij als gast op de laboratoria maag-, darm- en leverziekten en interne geneeskunde van het Radboudumc. Hij vervolgt zijn carrière aan de ETH Zürich (Zwitserland), waar hij onderzoek doet aan mucine afbrekende eiwitten uit bacteriën.