Grenzen doen niets; mensen doen dat. Dit boek onderzoekt grenzen als processen in plaats van als objecten, waarbij de focus verschuift van vaste lijnen naar alledaagse praktijken van grensvorming. Het is gebaseerd op kritische grensstudies, ontwikkelt de theorie verder en conceptualiseert de grens als een dispositif: een mobiele assemblage van zichtbaarheid, discours, macht en subjectivering. Vanuit dit perspectief worden grenzen voortdurend onderhandeld, geënsceneerd en overschreden. Centraal in de analyse staan de esthetische en ervaringsgerichte dimensies van grensvorming. Deze dimensies zijn verre van secundair, maar vormen juist de basis voor hoe grenzen worden geconstrueerd en betekenis krijgen. Het is binnen dit terrein dat grenskunst analytisch en methodologisch relevant wordt. Als confronterende praktijk geeft het geen weergave van grenzen van buitenaf, maar grijpt het in op het ontstaan ervan, legt het de logica ervan bloot en opent het de weg voor herconfiguratie. Door middel van een naturalistische en indisciplinaire benadering, en een combinatie van kwalitatieve methoden met op kunst gebaseerde en visuele methodologieën, richt het onderzoek zich op het Europa van na 1989. Het ontvouwt zich in twee casestudies: een verkenning van grenskunstpraktijken over het hele continent, en een samenwerkingsproject (What I mean by Europe) dat experimenteert met grenskunst als onderzoeksmethode. Door zintuiglijke en esthetische dimensies te betrekken, die in conventionele analyses vaak over het hoofd worden gezien, heroverweegt dit werk grenzen als mobiele assemblages, een matrix van visuele en discursieve formaties, gevormd door praktijken die ze voortdurend doorkruisen en herwerken. En daarom is het veranderen van de assemblage en het creëren van een nieuw Europa niet alleen mogelijk, maar precies hoe het heeft gewerkt sinds de stier de zee overstak.
Luca Paolo Cirillo is een onderzoeker die zich bezighoudt met grenzen en migratie in de Euro-Mediterrane regio. Hij is lid van het Nijmegen Centre for Border Research aan de Radboud Universiteit en het Mobility and International Migration Studies Centre aan de Universiteit van Napels L’Orientale. Zijn werk onderzoekt grensvormingsprocessen, regimes van differentiële inclusie en de raakvlakken tussen esthetiek en politiek. Op basis van veldwerk in Europa, Zuidwest-Azië en Noord-Afrika benadert hij grenzen als procesmatige formaties, waarbij hij kritisch onderzoek combineert met visuele en interdisciplinaire benaderingen.