Zoetwatersystemen zijn essentieel voor menselijk welzijn, maar staan wereldwijd onder druk door nutriëntenvervuiling als gevolg van overmatig gebruik van stikstof- en fosforhoudende meststoffen. Dit leidt tot eutrofiëring, met onder andere algenbloei, zuurstoftekort en verlies van biodiversiteit als gevolg. Omdat de effecten van nutriënten afhangen van omgevingsfactoren zoals startconcentraties, temperatuur en zoutgehalte, heb ik in deze dissertatie onderzocht hoe waterplanten en ongewervelden reageren op nutriëntenverrijking onder verschillende omstandigheden. Op basis van gegevens uit meerdere experimentele studies bleek dat lage stikstofconcentraties vaak een positief effect hebben op de abundantie van soorten, terwijl hogere concentraties juist negatieve effecten veroorzaken. Fosfor had overwegend positieve effecten. Deze resultaten heb ik gebruikt om mondiale projecties te maken van de toekomstige aantasting van zoetwatergemeenschappen onder verschillende scenario’s voor 2070. Hierbij werden de grootste biodiversiteitsverliezen verwacht in delen van Afrika, terwijl herstel mogelijk lijkt in (delen van) Europa, Noord-Amerika en Oost-Azië. Als laatste heb ik een model ontwikkeld voor muggen, een soortgroep die vaak anders op nutriënten reageert dan andere ongewervelden. Mijn model liet zien dat hogere temperaturen, verhoogde stikstofconcentraties en matige zoutgehaltes de ontwikkeling van de gewone steekmug significant kunnen versnellen. Mijn resultaten benadrukken het belang van effectief nutriëntenbeheer om biodiversiteitsverlies en gezondheidsrisico’s te beperken.
Floris Neijnens is een milieuwetenschapper met een brede achtergrond in ecologie, duurzaamheid en milieumodellering. Na een bachelor Liberal Arts and Sciences aan University College Utrecht, met een focus op celbiologie, aard- en milieuwetenschappen, vervolgde hij zijn studie met de master Sustainable Development aan de Universiteit Utrecht. Tijdens deze master specialiseerde hij zich in Environmental Change, Ecosystems en Complex Systems. In zijn MSc-scriptie heeft hij onderzoek gedaan naar vroege waarschuwingssignalen voor het instorten van kwelders door zeespiegelstijging, uitgevoerd bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). Vervolgens is hij gestart als promovendus bij de afdeling Environmental Science van Radboud University, in samenwerking met Deltares. Zijn promotieonderzoek richtte zich op de effecten van nutriëntenvervuiling op zoetwaterorganismen, met nadruk op de ecologische integriteit van zoetwatersystemen en de interactie tussen nutriënten en andere omgevingsfactoren.