Passende zorg
Passende zorg

Passende en betaalbare zorg

Hoe voorkomen we onnodige zorg en praktijkvariatie en temmen we de kostengroei? 

Gezondheid is voor iedereen van groot belang. Ons zorgstelsel is gebaseerd op solidariteit, omdat we willen dat iedereen die zorg nodig heeft, daar toegang tot heeft. We willen de zorg voor iedereen betaalbaar, beschikbaar en bereikbaar houden. Ook is het belangrijk dat de zorg gepast is. 

    Algemeen

    Dit betekent dat de mensen die zorg nodig hebben dit ook daadwerkelijk krijgen en dat de mensen die bepaalde zorg niet echt nodig hebben, hier niet toch aan blootgesteld worden. Dit noemen we passende zorg. 

    Maar wat is passende zorg precies? Hoe weten we of de geleverde zorg passend is? En wat wordt bedoeld met het betaalbaar houden van de zorg? Welke factoren spelen hierin een rol? Je zou misschien denken dat er in Nederland niet veel variatie in de zorg is en dat de zorg die gegeven wordt ook echt nodig is. Maar zo eenvoudig is het niet. In Nederland, en ook wereldwijd, is nog steeds sprake van onnodige zorg. Dit is zorg waarvan we weten dat het niet effectief is (bijv. “antibiotica bij een virusinfectie”), zorg dat in principe wel effectief is maar waarvan we weten dat het niet altijd iets toevoegt (bijv. “standaard lab-bepalingen”), of zorg dat niet aansluit bij de wensen van de patiënt (bijv. “operatie i.p.v. fysiotherapie”). Dit kan leiden tot ongewenste verschillen. Deze zogenaamde praktijkvariatie in de zorg heeft vaak te maken met de aanwezigheid van geografische verschillen of verschillen tussen ziekenhuizen in de kwaliteit van zorg. Variatie is op zichzelf niet erg, zolang dit te verklaren is uit verschillen in eigenschappen tussen patiënten. Als dit niet het geval is, is de zorg mogelijk onnodig is en kan sprake zijn van ongewenste variatie. Onnodige zorg en praktijkvariatie brengen onnodige kosten en risico’s voor de patiënt met zich mee, waardoor de betaalbaarheid van de zorg toeneemt en het stelsel onder druk komt te staan. Het implementeren van verbeterinterventies om de zorg gelijk en betaalbaar te houden en het de-implementeren van onnodige zorg zijn daarom cruciaal, maar tegelijkertijd leert de ervaring dat de praktijk weerbarstig is.

    In tien interactieve bijeenkomsten leer je wat onnodige zorg en praktijkvariatie is en hoe dit een relatie heeft met passende zorg en de betaalbaarheid van de zorg. Er is aandacht voor het implementeren van verbeteringen en de-implementeren van onnodige zorg en welke uitdagingen hierbij komen kijken. Daarnaast reflecteer je hierop vanuit een ethisch perspectief.

    Groepsopdracht

    Er worden drie subgroepen gevormd, die elk een thema uitwerken ten aanzien van thema’s passende zorg en betaalbaarheid. De studio wordt afgerond met een beschouwing en onderzoeksagenda in de vorm van een verslag. Studenten presenteren dit in de laatste bijeenkomst. De presentatie heeft een vrij vorm en studenten worden gestimuleerd hierin creatief te zijn. Het gebruik van PowerPoint of het laten zien van een filmpje is als vorm niet toegestaan.

    Literatuur

    Suggesties voor literatuur worden voorafgaand aan de cursus via Brightspace ter beschikking gesteld.

    Startdatum

    Nader te bepalen
    25 september 2025
    Kosten
    Gratis
    Voertaal
    Nederlands

    Factsheet

    Type onderwijs
    Seminar

    Contactinformatie

    Voor meer informatie, neem dan contact op met de programmaregisseur:

    Heleen Loof
    heleen.loof [at] ru.nl (heleen[dot]loof[at]ru[dot]nl) 

     


    Bijeenkomsten
     

    25 September 2025
    18.00: start met versnapering en introductie vanuit RHA over Honours Programma
    18.30: start studio: Overzicht zorglandschap en uitdagingen voor de toekomst
    Docent: Simone van Dulmen (Femke Atsma)

    9 oktober 2025 
    Praktijkvariatie versus passende zorg + start groepsopdracht
    Docent: Femke Atsma

    16 oktober 2025 
    Het zorgstelsel en de rol van overheidsbeleid
    Docent: Bram Wouterse (Simone van Dulmen)

    23 oktober 2025 
    Ethische vraagstukken
    Docent: Gert Olthuis (Femke Atsma)

    30 oktober 2025 
    Passende en niet-passende zorg
    Docent: Tijn Kool (Simone van Dulmen)

    6 november 2025 
    Workshop - Wordt een interdisciplinaire onderzoeker
    Docent: Esther Fluijt (RHA)  / Femke Atsma

    13 november 2025 
    Implementatie en de-implementatie
    Docenten: Femke Atsma  & Simone van Dulmen

    20 november 2025
    Excursie: bezoek aan VGZ, Arnhem 
    Docenten: Simone van Dulmen, Femke Atsma

    27 november 2025
    Vrije bijeenkomst: studenten werken aan hun opdracht en eindpresentatie
    Docent: Simone van Dulmen

    11 december 2025
    Eindpresentatie door subgroepen
    Docent: Femke Atsma, Simone van Dulmen, Esther Fluijt


    Coördinatoren

    • Dr. F. Atsma, senior onderzoeker, praktijkvariatie, IQ health, Radboudumc
    • Dr. S. van Dulmen, senior onderzoeker, passende en duurzame zorg, IQ health, Radboudumc

    Docenten

    • Dr. J. Kole, universitair docent Ethiek van de Gezondheidszorg, IQ health, Radboudumc
    • Prof. Tijn Kool, hoogleraar Passende zorg
    • Dr. N. Stadhouders, gezondheidseconoom, IQ health, Radboudumc