Strangers Unseen: On Disrupting Figures in Essay Films

woensdag 6 maart 2024, 16:30
Promovendus
J.J.M.J. Boom MA
Promotor(s)
prof. dr. A.M. Smelik
Copromotor(s)
dr. L. Munteán

In dit proefschrift onderzoek ik beelden van vluchtelingen en migranten die opzettelijk obscuur en onduidelijk zijn. Ik analyseer deze beelden als onderdeel van een groep recente essay films waarin visuele obstructies gebruikt worden als expressieve filmische elementen om de verschillende realiteiten van ontheemding en staatloosheid aan de kaak te stellen. De filmmakers van deze films, zoals Amel Alzakout, Philip Scheffner en Jan Locus, opereren op het snijvlak van documentaire en experimentele cinema en zoeken naar gelijksoortige onconventionele vormen om de ervaring van migratie te mediëren, waarbij ze vragen stellen over geheugen, getuigenis, beeldvorming, en representatie. Wat deze films met elkaar gemeen hebben, naast een thematische interesse in migratie in Europa, is dat ze een essayistische vorm omarmen: door scheuren in het visuele veld te creëren, confronteren ze de kijker met de grenzen van observatie en zetten ze aan tot niet-hierarchische manieren van kijken. Het is door deze uitnodiging om de ander te "ontzien" dat de essay films in dit proefschrift hun kijkers leren onzekerheid te tolereren en om zorg te dragen voor de ander zonder de garantie van volledige kenbaarheid als de basis voor solidariteit.

Jeroen Boom is als onderzoeker en docent geïnteresseerd in de rol van bewegend beeld in processen van sociale en politieke stigmatisering, met name in de context van anti-migratie sentimenten. Tijdens zijn promotieonderzoek richtte hij samen met Dr. Niels Niessen de onderzoeksgroep Critical Humanities op binnen het Radboud Institute for Culture and History. Momenteel werkt hij als docent bij de afdeling Media en Cultuurwetenschappen aan de Universiteit Utrecht en doceert hij cursussen over film, media, en visuele cultuur.